Меурот на вештачката интелигенција во Кина пукна. Дали ова е знак за тоа што го чека Западот?

Додека инвеститори ширум светот со нетрпение ги гледаат стотиците милијарди долари што се вложуваат во вештачката интелигенција, токму она што сите се плашат се случи во Кина. Технолошкиот меур таму не само што почна да издишува, туку веќе пукна, објавуваат Ројтерс и Футуризам.

За помалку од четири месеци, берзанскиот индекс STAR50, кој ги вклучува водечките производители на чипови и компании за вештачка интелигенција во Кина, падна за дури 40 проценти. Неверојатни 480 милијарди долари пазарна вредност беа збришани од берзата практично преку ноќ, а поширокиот индекс на највредните компании во Кина падна за околу 20 проценти од своите јунски максимуми.

„Берзанскиот пазар се претвори во диви шпекулации“, изјави за Ројтерс Донг Баожен, менаџер на инвестициски фонд со седиште во Пекинг. „А сега го гледаме како пука тој меур“.

Граѓаните ги вложија своите заштеди во акции за вештачка интелигенција и останаа без пари
Овој ненадеен пад е особено болен бидејќи акциите поврзани со вештачката интелигенција сочинуваа дури 42 проценти од вкупната вредност на кинескиот пазар, додека тие учествуваа со повеќе од половина од целиот промет на берзата. За разлика од западните пазари доминирани од големи пензиски и инвестициски фондови, во Кина огромен дел го сочинуваат мали, обични граѓани кои веруваа во ветувањата за технолошки бум и ги инвестираа своите заштеди.

Еден од најновите примери е производителот на роботи Unitree. Интересот на граѓаните да купат акции на дебито на берзата во август беше неверојатни 8.000 пати поголем од понудата. Денес, само неколку месеци подоцна, вредноста на истите тие акции се преполови.

Производителите на чипови исто така минуваат низ слична ситуација. Акциите на CXMT изгубија повеќе од една четвртина од својата вредност за само еден месец, додека MetaX и Moore Threads, кои скокнаа за 700 проценти откако се појавија на берзата минатата година, изгубија половина од својата вредност од јули. Производителите на оптички компоненти за центри за податоци, како што е Zhongji Innolight, паднаа за дури 60 проценти.

За разлика од американскиот технолошки индекс Nasdaq, кој падна само за шест проценти од својот неодамнешен максимум, кинеските компании се соочија со специфични проблеми. Американските власти сè повеќе ја затвораат вратата за кинески хардвер и подготвуваат забрани за употреба на нивните компоненти во западните центри за податоци, прекинувајќи го пристапот на кинеските играчи до најбогатите клиенти преку ноќ.

„Преголемото нагласување на технологијата доведе до сериозно нарушување на пазарот“, објаснува Лео Ванг, партнер во Qianchuang Capital со седиште во Пекинг. „Огромен меур се формираше во еден сектор, додека парите беа целосно исцицани од сите други гранки на економијата.“

Чен Веншенг, мал бизнисмен од јужна Кина, рече дека влегол на берзата убеден дека државата и нејзините фондови стојат зад тоа. Денес, тој и неговите пријатели само ги собираат своите загуби и ги префрлаат преостанатите пари во безбедни обврзници и злато, разочарани што проектот спонзориран од Пекинг заврши со целосен колапс.

Сепак, многу економски експерти предупредуваат дека кинескиот крах не е изолиран случај, туку јасен сигнал за тоа што ги очекува западните берзи. Имено, фундаменталниот проблем е потполно ист на двете страни од светот: компаниите инвестираат огромни суми пари во опрема и сервери, додека реалната побарувачка и профит од производите на вештачката интелигенција сè уште не постојат.

Обемот на нефинансираните трошоци е видлив и во Америка. Една од водечките светски лаборатории за вештачка интелигенција, Anthropic, неодамна призна загуби од дури 80 милијарди долари во своите IPO пријави, со планови да потроши уште 1 билион долари за центри за податоци во следните десет години. Ваквите астрономски бројки го отежнуваат сè повеќе криењето на фактот дека дури и најголемите играчи на пазарот немаат идеја како да го направат бизнисот профитабилен.

„Сите производители на чипови и добавувачи на опрема за вештачка интелигенција на крајот ќе завршат во ценовна војна и стеснување на маржите“, заклучува кинескиот фонд менаџер Ванг Жуо. „Нема исклучоци. Секој меур на берзата на крајот мора да пукне.“