Извештај: Потрошувачката на центрите за податоци во Ирска е предупредување за цела Европа

Побарувачката за енергија од центрите за податоци во Ирска додаде стотици евра на сметките за електрична енергија во домаќинствата, шема што би можела да се повтори низ цела Европа, открива нов извештај. Растечкиот број на центри за податоци во Ирска потрошил 22% од електричната енергија на земјата минатата година, повеќе од сите урбани домаќинства заедно, според Централниот завод за статистика. За споредба, САД и Велика Британија користат 6%, објавува Гардијан.

Извештајот, нарачан од „Пријатели на Земјата Ирска“ и „Надвор од фосилните горива“, тврди дека центрите „исцедиле“ 715 милиони евра од ирската економија и ги зголемиле сметките на домаќинствата за просечно 360 евра помеѓу 2015 и 2023 година. Во него се вели дека ирските домаќинства ги субвенционирале големите технолошки компании преку „скриен данок на центри за податоци“ на нивните сметки за електрична енергија.

Шон Фирон, постдокторски истражувач на Институтот за еколошка наука и технологија на Автономниот универзитет во Барселона и автор на извештајот, го објасни механизмот зад зголемувањето на цените.

„Нашето моделирање покажува дека големата, растечка и нефлексибилна побарувачка за електрична енергија од центрите за податоци го зголемува бројот на часови во кои гасот ја одредува цената на ирскиот пазар, што ја зголемува вкупната цена на електричната енергија“, рече тој.

Кога други фактори ја одредуваат цената – на пример, силни ветрови што ги движат турбините – сметките можат да паднат. Историските податоци сугерираат дека овој ефект е поизразен за време на енергетски шокови, при што високата побарувачка на центрите за податоци и зависноста од гас работат заедно за да ги засилат скоковите на цените.

Фирон додаде дека, во зависност од растот на центрите за податоци, просечното ирско домаќинство би можело да плати дополнителни 295 до 644 евра помеѓу 2025 и 2034 година, што изнесува помеѓу 633 милиони и 1,43 милијарди евра на национално ниво.

Џил МекАрдл од „Beyond Fossil Fuels“ изјави: „Ирскиот случај треба да биде предупредување за цела Европа. Ако им дозволиме на големите технолошки компании да ги прошират своите центри за податоци неконтролирано, тоа ќе има огромни последици за економијата и за европските домаќинства.

Во комбинација со фосилниот гас, тоа создава токсична мешавина што ги зголемува цените на енергијата за луѓето кои веќе се борат со нова енергетска криза.“ МекАрдл рече дека Европската комисија треба да го земе предвид примерот на Ирска и да ги зајакне заштитните мерки во услови на проширување на центрите за податоци низ цела Европа, делумно поттикнато од вештачката интелигенција.

„Дури и Трамп, под притисок од гласачите, призна дека големите технолошки компании треба сами да ги плаќаат сметките за енергија. Ако од центрите за податоци не се бара да се напојуваат од дополнителни обновливи извори, тие би можеле да ја заклучат Европа во нестабилна и скапа мрежа за фосилен гас“, рече таа.

Индустријата за центри за податоци ги оспори наодите од извештајот и инсистираше дека секторот ја движи економијата. Ирската влада генерално го поздрави проширувањето, нарекувајќи ги центрите за податоци „клучен двигател на нашата технолошки богата иновативна економија“ и негира дека тие создаваат скриен данок за потрошувачите.

Индустриските групи тврдат дека големите потрошувачи на енергија купуваат електрична енергија поинаку од другите корисници и вбризгуваат пари во економијата. Морис Мортел, претседател на Дигиталната инфраструктура Ирска, рече дека инвеститорите вложиле 18 милијарди евра во центри за податоци во последните години.

Том Парлон, претседател на Ирската алијанса на добавувачи на центри за податоци, рече дека центрите за податоци плаќаат мрежни трошоци и комерцијални цени на електрична енергија пропорционално на нивната потрошувачка и инвестиции.

Тој рече дека центрите за податоци мора да задоволат 80% од своите енергетски потреби од дополнителен обновлив капацитет – најстрогиот режим во Европа – и да платат лавовски дел од приходите од корпоративен данок на Ирска.

„Овие рекордни даночни приходи ѝ овозможуваат на ирската држава да инвестира во клучна инфраструктура и домување, а истовремено да финансира директна поддршка за домаќинствата и програми за климатска акција“, заклучи Парлон.