Будимпешта го крена ветото за Киев. Украина и Молдавија веднаш ќе ги почнат преговорите за влез во ЕУ

Унгарија го укина своето двегодишно вето врз кандидатурата на Украина за членство во Европската унија, дозволувајќи процесот да влезе во следната фаза од преговорите и завршувајќи ја политичката сага што ги доведе односите меѓу Будимпешта и Киев на најниско ниво досега.

Посакуваниот пробив се случи ненадејно во среда вечерта за време на состанокот на амбасадорите во Брисел, потврдија неколку дипломати за „Еуроњуз“.

Унгарскиот претставник сигнализираше укинување на резервите, дозволувајќи им на 27-те земји-членки да ја постигнат потребната едногласност за преземање на процедуралните чекори. Нова точка беше додадена на дневниот ред во последен момент за да се запечати зеленото светло.

„Овој позитивен развој испраќа силна порака за единство и решителност“, изјави портпаролот на Кипар, земјата што претседаваше со состанокот.

Пристапувањето се состои од 33 поглавја поделени во шест тематски групи.

Првиот групирање, познат како фундаментално бидејќи ги опфаќа владеењето на правото, човековите права и судството, е првиот и последниот што се отвора во сложениот процес.

Во последните две години, Украина и Молдавија, кои неформално се поврзани како кандидати, се обидуваа да го отклучат првиот кластер.

Но, ветото наметнато од поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан, токму кога неговата земја го презеде претседателството со Советот на ЕУ, ја замрзна траекторијата.

Оттогаш, Брисел се обидуваше да го заобиколи ветото на различни начини, но без успех.

Прашањето стана лично за украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој постојано ја критикуваше блокадата на Орбан и ги повика лидерите да преземат акција. Зеленски го смета пристапувањето за безбедносна гаранција за повоената иднина на неговата земја.

Промената беше овозможена дури откако Орбан беше убедливо поразен на изборите од Петер Маѓар, кој вети дека ќе ги обнови врските меѓу Унгарија и Украина.

Во видео објавено на Фејсбук, Маѓар го потврди напредокот постигнат во консултациите со Киев за правата на унгарското малцинство во источниот регион Закарпатија, долгогодишната жаришна точка на тензии меѓу двете земји.

„Постигнавме сеопфатен договор со Украина за проширување на јазичните, образовните, културните и политичките права на унгарското малцинство кое брои 100.000 луѓе“, им рече Маѓар на своите следбеници.

Обврските, кои не беа детално опишани, ќе бидат одразени во акцискиот план што Украина го испрати до Брисел како дел од нејзиното барање за членство, рече тој.

Маѓар истакна дека останува против забрзаното пристапување, став што го споделуваат и другите земји-членки кои се претпазливи да не го загрозат интегритетот на проширувањето.

„Доколку Украина успее да ги затвори сите 33 поглавја за пристапување во рок од 10 или 15 години, нашата земја ќе одржи правно обврзувачки референдум за ова прашање“, рече Маѓар.

Марта Кос, европската комесарка за проширување, ја прослави веста.

„Украина и Молдавија веќе ги исполнуваат барањата за владеење на правото поставени од земјите-членки“, рече таа. „Сега е време да се забрза нивниот пат кон членство во ЕУ. Ова е најдобриот начин да се обезбеди почитување на правата на малцинствата“.

По состанокот во средата, Советот на ЕУ ќе испрати писмо до Украина и Молдавија, кои потоа ќе одговорат со своите ставови за да ги проценат амбасадорите.

Во принцип, Унгарија би можела повторно да го воведе ветото во секое време, но официјалните лица и дипломатите во Брисел се уверени дека меѓувладината конференција, што го означува формалното отворање на првиот кластер, ќе се одвива непречено на 15 јуни во Луксембург.