Додека се на повидок мировни преговори, Путин систематски ја уништува украинската економија

Русија се бори да постигне напредок на бојното поле во источна Украина и влева сè повеќе ресурси во војната користејќи ракети и беспилотни летала кои ја напаѓаат енергетската инфраструктура на Украина посилно и порано отколку во претходните години. Аналитичарите велат дека Кремљ го прошири својот список на цели за дополнително да ја ослабне економијата на Украина. Независна истражна комисија на Обединетите нации заклучи минатата недела дека Русија извршила воени злосторства и злосторства против човештвото кога намерно нападнала цивилна инфраструктура, особено клучни енергетски системи, за време на суровата зима 2025-2026 година. Експертите предвидуваат дека нападите оваа зима ќе бидат уште полоши, и иако САД треба да посредуваат во нови мировни преговори следната недела, рускиот претседател Владимир Путин само ги интензивира нападите, пишува Си-Ен-Ен.

Руската воздушна кампања сега е „јасно насочена кон уништување на украинската економија“, рече Џон Лаф, раководител на меѓународни партнерства во Центарот за нови евроазиски стратегии со седиште во Лондон. Тој за Си-Ен-Ен изјави дека верува оти многу од сојузниците на Киев во Европа сè уште не сфатиле „колку е сериозна ситуацијата во Украина“ и финансискиот товар што може да им го наметне на европските партнери.

„Путин заклучи дека не може да победи во Донбас со испраќање повеќе луѓе во битка и обид за пробивање, бидејќи Украинците всушност имаа релативно успешно лето. Тој сфати дека единствениот начин да ги пробие е да ја уништи економијата, а тие го прават тоа систематски“, објасни Лаф. Кристијан Влас, истражувач за Источна Европа во глобалниот мониторинг на конфликти ACLED, рече: „Оваа зима ќе видиме ужасна хуманитарна ситуација, и тоа многу порано од минатата година. Ова нема да биде нормална зима.“

Бројот на цивилни жртви во Украина е највисок од првите месеци од војната. Според податоците собрани од ACLED, руските напади досега убиле повеќе од 2.700 украински цивили во 2026 година. Бројот на руски напади врз Украина во 2026 година постојано се зголемува, од 3.650 регистрирани напади во јануари до 5.532 во октомври. Украинските напади во Русија исто така се зголемија, со 2.302 напади извршени во октомври.

Министерството за одбрана на Украина соопшти дека минатиот месец биле погодени најмалку седум руски компании за оружје, три воени аеродроми и клучни радарски и воени комуникациски објекти. Ова лето, Украина ги нападна и магацините на најголемиот руски онлајн трговец на мало, Wildberries.

Руските напади врз украинскиот извоз низ Црното Море, пристаништата на Дунав, индустриските магацини, железничката инфраструктура и челичната индустрија станаа секојдневна појава. Дел од оваа инфраструктура служи и за цивилни и за воени цели, но експертите истакнуваат дека неодамнешните напади несовесно ги таргетирале само цивилите. Најмалку 55 Украинци беа убиени во понеделник кога Русија бомбардираше училиште во Запорожје кое служеше како засолниште и центар за помош, еден од најсмртоносните инциденти во петгодишниот конфликт. Москва упорно негира дека ги таргетира цивилите.

Големите украински челичарници во Криви Рог и Запорожје беа погодени од балистички ракети помеѓу август и октомври, што ги принуди да престанат да работат. Градот Криви Рог предупреди на „сериозни социоекономски последици“ и губење на приходи за илјадници семејства. „Ова се удари врз украинската даночна основа, а не само врз „индустријата“ апстрактно. Тоа директно влијае на платите на луѓето“, рече Влас. Заедно со нападите врз други важни сектори како што се земјоделството и извозот на жито, Влас додава дека Москва очигледно се обидува да предизвика серија економски шокови во целата украинска економија во исто време.

„Тие се насочени кон места како трговски центри и магацини, нарушувајќи го протокот и продажбата на стоки“, рече Катерина Степаненко, раководител на рускиот тим во Институтот за проучување на војната (ISW). Додека Русија порано напаѓаше претежно ноќе, Степаненко вели дека сега сè повеќе извршува напади преку ден. Ова е делумно за да се нарушат секојдневните деловни активности. „Тоа предизвикува воздушни напади, а за време на нив многу украински државни институции или компании немаат законско право да работат, што го запира бизнисот“, изјави таа за Си-Ен-Ен.

Нападите врз енергетската инфраструктура, исто така, ја нарушуваат економијата, бидејќи прекините на електричната енергија и водата силно ги погодуваат бизнисите. Руските сили, исто така, почнаа да ја таргетираат енергетската инфраструктура во делови од Украина кои претходно не беа цел, како што е западниот град Ривно, за кој Степаненко рече дека создава нови предизвици за веќе преоптоварената воздушна одбрана на Украина.

Последиците од енергетските напади се натрупуваат, при што многу украински електрани се оштетени непоправливо. „Мора да го имаме предвид кумулативниот ефект од оваа војна и огромниот замор на украинската страна. Со ова оптоварување на самото ткиво на економијата, ова е навистина многу опасно време“, рече Лаф.

Локалните власти во Киев објавија дека од саботата околу 40 отсто од зградите се без греење. Во меѓувреме, украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха издаде уште едно остро предупредување овој викенд бидејќи падна првиот снег во Украина. „Москва намерно се обидува да остави милиони Украинци без струја, греење и вода со доаѓањето на зимата. Русија се обидува со студ и темнина да го постигне она што не може да го направи на бојното поле“, рече Сибиха.

Поголемиот број на цивилни жртви е исто така последица на проширената употреба на Русија на беспилотни летала Шахид на млазен погон и „залутани проектили“, оружје што украинските сили тешко го соборуваат. Украина работи на подобрување на своите способности за пресретнување, но експертите велат дека руското оружје во моментов има предност. Украина, исто така, се соочува со постојан недостиг на американски пресретнувачи Патриот, кои се еден од ретките одбранбени средства способни да соборат руска балистичка ракета. Поради ова, „бројот на загинати и ранети цивили речиси континуирано се зголемува од април, но скокот на бројот на загинати на почетокот на октомври е едноставно застрашувачки“, рече Влас од АКЛЕД.

Цивилите плаќаат висока цена и на други начини. Новиот извештај на Меѓународниот комитет за спас (IRC) покажува дека во јужните и источните региони на Украина, финансиските тешкотии ги принудуваат цивилите да ги напуштат своите домови или да преземаат големи ризици за да заработат за живот. На пример, во некои региони IRC откри дека земјоделците ги ризикуваат своите животи работејќи на полиња контаминирани со мини само за да одржат каков било извор на приход. Меѓу стотиците домаќинства анкетирани во регионот на Миколаев, 91% изјавиле дека итно им е потребна финансиска помош. Во Днепропетровск тој процент беше 42%.

„Недостигот на финансиски средства не е само прашање на плаќање на сметките. Таа истакна дека за многу цивили во источна Украина, конфликтот почна да уништува животи и средства за живот уште во 2014 година, што значи дека тие трпат економски притисок повеќе од една деценија. Кашуба, која живее во Киев, самата сведочи на зголемената економска вознемиреност на нејзините соседи. Нејзиниот локален пазар беше затворен откако беше уништен во руски напад.

Во друг неодамнешен напад, беше погоден блискиот магацин, уништувајќи ги залихите на многу мали книжари. „Кога горат продавниците, кога горат магацините… да, тоа влијае на достапноста на стоката. Но, тоа е и извор на приход за илјадници луѓе“, заклучи Кашуба.