Нов американски план за Украина во четири точки

Соединетите Држави и европски земји развиваат заеднички мировен предлог што би обезбедил економски придобивки и безбедносни гаранции за Украина и Русија и би послужил како основа за територијално решение, без притоа да се загрозат воените цели на која било од страните. За овој план се разговараше во петокот во вилата на Стив Виткоф, специјалниот пратеник на Доналд Трамп, а на средбата присуствуваа претставници на Украина, Обединетото Кралство, Германија и Франција, пренесува „Вашингтон пост“.

Иако веста за договорот за дизел меѓу Трамп и Владимир Путин, која се појави за време на шестчасовната средба, ги засени сите други разговори, САД се обидуваат да им помогнат на Украина и Русија да визуелизираат како би изгледала ситуацијата по војната. Ова треба да ги охрабри да направат територијални отстапки на кои во моментов не се подготвени, објасни американски функционер запознаен со преговорите.

Планот вклучува четири компоненти. Според извор на „Вашингтон пост“, пораката до Путин гласи: не само што треба да се стави крај на војната со Украина, туку треба да се склучи и економски и безбедносен договор со Европа што би ја вратил стабилноста во регионот. Оваа цел, конкретно, предвидува економска интеграција на Русија, Украина и Европа врз основа на енергетски договор. Ова би можело да вклучува гасовод и нафтовод за транспорт на руска нафта и гас до Европа, при што Украина и Русија би ја делеле добивката од овие испораки.

Според американски функционер, таков цевковод би можел драстично да ги намали трошоците за енергија во Европа. Не беше обелоденето за кој конкретен цевковод станува збор. Пред Путин да ја започне војната, Русија испорачуваше нафта и гас преку неколку правци, вклучително и преку Украина. Гасоводот „Северен тек 2“, изграден пред војната, не доби сертификација од Германија. Неодамна, американски и руски претставници разговараа за вклучување американски инвеститор во можното повторно активирање на „Северен тек“, објави Ројтерс, повикувајќи се на пет упатени извори.

Покрај обезбедувањето „долгорочен пристап до европскиот енергетски пазар“ за Русија, мировниот договор треба да дефинира како и кога ќе се укинат економските санкции.

Други компоненти на планот вклучуваат:

• Помош за обновата на Украина. Светската банка и американската компанија за управување со капитал „БлекРок“ имаат намера да создадат механизам за задоволување на бројните финансиски потреби на земјата за обнова на разурнатите подрачја, исплата на надоместоци за семејствата на загинатите и ранетите војници, како и за реконструкција на уништената економија;
• Дефинирање безбедносни гаранции. Украина би добила уверувања од САД и од европските земји дека тие ќе обезбедат вооружена заштита во случај на нов руски напад. Според еден американски функционер, оваа помош би била еквивалентна на членот 5 од Повелбата на НАТО за колективна одбрана. Русија, исто така, би склучила договори со европските земји насочени кон решавање на нејзините безбедносни грижи, иако сè уште не е јасно што точно би опфаќале тие.
• Најтешката компонента за спроведување се територијалните отстапки. Русија ќе се согласи на прекин на огнот долж тековната линија на фронтот. За Украина, тоа ќе значи дека окупираните територии ќе останат под руска контрола. За Русија, тоа ќе значи дека не само што ќе ја изгуби цела Украина – која имаше намера да ја заземе за три дена – туку и преостанатиот дел од Донбас.

Путин досега категорично одбиваше да ги прекине воените операции доколку не му бидат дадени областите од Донбас што никогаш не ги освоил. Извор близок до Кремљ изјави за Ројтерс дека Путин ќе се врати на преговарачката маса дури откако ќе ги „добие преостанатите 11 проценти од Донбас, што ќе може да ги претстави пред домашната јавност како победа“.

Европските лидери беа револтирани од договорот на Трамп за дизелот, особено затоа што неговото барање Киев да престане со нападите врз руските рафинерии не ѝ нуди ништо на Украина за возврат. На пример, Володимир Зеленски побара и Русија да престане со нападите врз украинската енергетска инфраструктура. Сепак, лице запознаено со размислувањата на Трамп изјави за „Њујорк тајмс“ дека американскиот претседател, кога го најавил енергетскиот прекин на огнот по договорот за дизелот, мислел исклучиво на рафинериите. Ова и покрај фактот што капацитетите за преработка на нафта во Украина беа речиси целосно уништени на почетокот на војната.

Сепак, се чини дека Европејците се решени да го продолжат дипломатскиот процес под водство на Виткоф и зетот на американскиот претседател, Џаред Кушнер, забележува „Вашингтон пост“. „Сега треба да ја деескалираме ситуацијата и да се вратиме на работа“, изјави европски дипломат за весникот.