30 септември во историјата – Склучен е Минхенскиот договор

Минхенскиот договор е името дадено на состанокот на лидерите на Велика Британија, Франција, Германија и Италија во 1938 година, со кој на Хитлер му беше дозволена анексијата на Судетската област, покраина во Чехословачка. Договорот ги задоволи Хитлер и неговата Германија, кои во 1930-те водеа агресивна политика кон своите соседи и се обидуваа да го поништат Версајскиот договор од 1919 година.

Судетската област е планински регион кој со векови служел како природна граница помеѓу германска Германија и словенска Бохемија. Бил населен главно со Германци, што му служело како главен аргумент на Хитлер за анексијата. Сепак, многу поважна причина зошто Хитлер сакал да го анексира регионот кон својата Германија беше тешката индустрија што се разви таму.

Сепак, доаѓањето на Хитлер на политичката сцена во Европа предизвика вознемирување во Велика Британија и Франција. Лидерите на овие земји не сакале да војуваат со Германија. Тие не се плашеа од пораз, но ниту ја потценувале милитаристичката традиција на нивниот источен сосед. Нивната желба беше Европа повторно да не влезе во воена состојба, бидејќи знаеја какви ќе бидат последиците од војната за нивната економија.

Најудобно им беше да му го дадат на Хитлер она што го сака, за да нема војна и да можат слободно да владеат со светските мориња и да ја поттикнуваат сопствената трговија преку своите колонијални империи. Таквата политика не им одговараше на Берлин и Рим, чии политичари се залагаа за експанзија во Европа, кога повеќе не можеа да им се придружат на Франција и Велика Британија во колонијалната трка.

Политиката на попуштање кон Хитлер се чинеше како единствен метод во текот на 1930-тите. Британскиот премиер Невил Чемберлен имаше само една цел: да го зачува мирот во Европа. Сеќавањата на Првата светска војна беа сè уште свежи, а британската економија сè уште не се опорави целосно.

Сепак, Хитлер беше свесен и за британската и француската позиција и ја искористи во целост. На почетокот на 1935 година, тој ги освои насловите низ цела Европа кога воведе задолжителна воена служба во Германија.

Оваа одлука беше контроверзна бидејќи Германија, според условите на Версајскиот договор од 1919 година, се обврза да одржува армија од само 100.000 војници. Со воведувањето на новиот воен рок, тој број ќе надмине 500.000 во рок од неколку години.

Истата година, тој ги мобилизираше Луфтвафе, или германските воздухопловни сили, а следната година повторно ја милитаризираше Рајнската област. Не застана тука, туку во 1938 година ја анектираше Австрија кон Германија. Следна на ред беше Судетската област.

Чемберлен и Хитлер се сретнаа во Минхен на 30 септември 1938 година и се согласија за анексијата на Судетската област, за која Хитлер рече дека е последната фаза од неговиот план за опоравување на Германија. Чемберлен го потпиша договорот и се врати дома. Тој веруваше дека најлошиот дел од неговиот мандат е завршен и дека ќе биде запаметен како човекот што обезбеди мир во Европа.

Во својот најпознат говор, тој изјави: „Донесов мир за нашето време“, што предизвика големи овации и аплауз од британската јавност. Се славеше во многу делови од Европа бидејќи наивно се веруваше дека повеќе нема да има војна и дека новиот европски поредок ќе биде задоволителен за сите.

Сепак, почетниот ентузијазам наскоро исчезна. Уште следната година, Хитлер ја премина полската граница и ја започна најразорната војна во човечката историја. Судетската област беше вратена во Чехословачка по војната, а германското население таму беше раселено.