Војната на Блискиот Исток го загрозува снабдувањето со ѓубрива, производството на храна е во опасност

Војната на Блискиот Исток го наруши снабдувањето со енергија од земјите што граничат со Персискиот Залив, засенувајќи ја заканата за снабдувањето со храна поради прекин на пратките со ѓубрива, предупредуваат експертите и Меѓународната агенција за енергија (ИЕА).

Пред војната, повеќе од 30 проценти од светските пратки со уреа и околу 20 проценти од пратките со азотни ѓубрива и фосфати минуваа низ Ормускиот теснец, соопшти ИЕА во посебен извештај минатата недела.

Прекините во транзитот дополнително го оптоварија веќе ограниченото снабдување со ѓубрива, со ризик од зголемување на цените на храната и можни проблеми во снабдувањето со прехранбени производи, предупреди агенцијата.

САД и Израел го нападнаа Иран на 28 февруари, а Техеран возврати со испукување ракети и беспилотни летала кон Израел и кон американските воени бази во Персискиот Залив. Неколку дена подоцна, иранската војска објави дека ја презема контролата врз Ормутскиот теснец, забранувајќи им на танкерите од САД, Израел и европските земји и нивните сојузници да транзитираат.

Прекинот на транзитот низ Ормутскиот теснец предизвика зголемување на цените на ѓубривата на светските пазари, бидејќи гасот е клучна суровина во нивното производство.

Регионот на Персискиот Залив произведува речиси половина од светскиот сулфур и една третина од уреата, изјави за АФП Сара Марлоу, експерт за ѓубрива во британската издавачка куќа „Аргус Медиа“.

Земјите од Персискиот Залив, исто така, произведуваат една четвртина од амонијакот што се тргува во светот, додаде Марлоу, истакнувајќи дека амонијакот е исто така суровина за производство на ѓубрива.

Главните производители на храна, како што се САД и Австралија, набавуваат голем дел од своите уреа и фосфатни ѓубрива од земјите од Персискиот Залив.

Бразил, најголемиот производител на соја во светот, увезува поголем дел од својата уреа од Катар и Иран, кои ја извезуваат во Турција и Мексико.

Индија, од друга страна, зависи од саудиските фосфатни ѓубрива, според АФП.

Бројни фабрики во земјите од Персискиот Залив беа принудени да го прекинат производството на ѓубрива поради конфликтот, особено во Катар.

Европа увезува само 11 проценти од својата уреа од регионот на Персискиот Залив, па на прв поглед се чини дека нема да страда премногу. Сепак, последиците за Стариот континент веројатно ќе бидат индиректни, предупредува АФП. Европа купува голем дел од своите ѓубрива на база на фосфор од Мароко, чие производство зависи од увозот на сулфур од земјите од Персискиот Залив.

ЕУ, исто така, купува повеќе од една четвртина од својата странска уреа од Египет, чии испораки преку гасоводот од Израел се суспендирани, според консултантот на „Аргус Медиа“, Артур Портие.

Од почетокот на војната, цената на египетската уреа скокна од 500 долари за тон на над 650 долари за тон. Ова значи дека европските земјоделци ги чувствуваат последиците директно преку цените на горивата, заклучува Портие.

Во меѓувреме, Индија увезува гас од Блискиот Исток за производство на ѓубрива и е принудена да ја рационализира потрошувачката во индустријата. Бангладеш привремено затвори пет од своите шест фабрики за ѓубрива. Високите цени би можеле да ги спречат најсиромашните земји да пристапат до ѓубрива, соопштија Обединетите нации минатата недела.

Глобалната побарувачка за ѓубрива на база на азот, како што се уреа, амониум нитрат и калиум, постојано расте, а Азија е главниот двигател на растот, изјави за АФП Силвен Пелерин од францускиот институт за земјоделски истражувања INREA.

Според пресметките на INREA, без овие три клучни ѓубрива, глобалното производство на култури би се намалило за една третина.

Хемиската синтеза на азотни ѓубрива бара природен гас и многу енергија.

„Каде што има гас, има и уреа и амонијак“, нè потсетува Марлоу.