Велика Британија го реформира управувањето со водите заради загаденост


Ненајавени инспекции, редовни тестови за исправност на возилата и задолжителни ознаки за ефикасност на водата на апаратите се меѓу клучните мерки во реконструкцијата на водниот сектор што ја објави британската влада. Владата ги опишува овие мерки како најголемо реструктуирање на водната индустрија во Англија и Велс од приватизацијата, а тие доаѓаат како одговор на широкото јавно незадоволство од зголемениот број на загадување, протекувања и прекини во снабдувањето со вода, пишува Би-би-си.

Владата најавува построга контрола
Министерката за животна средина Ема Рејнолдс рече дека компаниите за вода со слаби перформанси „нема да имаат каде да се кријат“. Предложените промени следат по инциденти што погодија илјадници корисници низ Англија и Велс во последниве години. „Имавме систем каде што компаниите за вода ја оценуваа сопствената работа“, изјави Рејнолдс за Би-Би-Си. „Ова беше неуспех на целиот систем. Неуспех на регулативата, неуспех на регулаторите, на самите компании за вода“, додаде таа.

Нов регулатор и паметна технологија
Планот за реформи ветува формирање тимови за следење, надзор и поддршка на поединечни компании и нивните специфични проблеми, наместо сегашниот пристап „едно решение за сите“. Владата изјави дека паметните броила и задолжителните ознаки за ефикасност на водата на апаратите како што се машините за миење садови и машините за перење ќе им помогнат на домаќинствата да ја следат нивната потрошувачка и трошоци. Исто така, се воведува позиција на главен инженер кај новиот регулатор, кој ќе го замени постојниот Ofwat. Владини претставници велат дека може да потрае една година или повеќе за да се воспостави новиот регулатор, додека компаниите за вода велат дека ќе биде потребно време за да се почувствуваат придобивките од новата инвестиција.

Реакции од активисти и експерти
Реформите на владата следат по прегледот на Сер Џон Канлиф, во кој се дадени 88 препораки за подобрување на индустријата. Сепак, од него е побарано да не размислува за национализација на секторот, кој беше приватизиран кон крајот на 1980-тите. Активистите веруваат дека предложените реформи не се доволни. Извршниот директор на River Action, Џејмс Волас, изјави дека мерките покажуваат дека владата „ја препознава големината на вонредната состојба со слатка вода, но нема итност и смели реформи за справување со неа“. Тој предупреди дека новиот регулатор мора да биде „вистински независен“ и соодветно финансиран.

„Ниту една од овие реформи нема да направи значајна разлика освен ако директно не се соочиме со неуспешниот приватизиран модел. Загадувањето за профит е коренот на оваа криза“, рече Волас. Џајлс Бристоу, извршен директор на Surfers Against Sewage, ги опиша предлозите на владата како „искрено навредливи“, додавајќи дека тие не ги донесоа потребните структурни реформи. „Вистината е очигледна за сите освен за оваа влада. Додека индустријата е структурирана да дава приоритет на профитот, јавноста ќе продолжи да ја плаќа цената преку зголемување на сметките и загадена вода“, рече тој.

Влијание врз потрошувачите
Проблемите на секторот неодамна дојдоа во фокусот откако десетици илјади корисници на South East Water останаа без вода со денови пред и по Божиќ.

Мајк Кеил, извршен директор на Советот на потрошувачи за вода (CCW), рече дека нарушувањето ја истакна потребата од „значајна промена“ во регулативата. Тој рече дека нова, робусна служба на омбудсман би била добредојдена, при што CCW известува за зголемување од 50% на бројот на клиенти кои бараат помош со жалби за нивниот снабдувач со вода. „Едно од нашите клучни барања беше нашата постоечка служба на доброволен омбудсман да стане задолжителна, бидејќи е од суштинско значење за обезбедување силна заштита за клиентите“, рече тој.

Доказот ќе биде во реката
Реката Панг во Беркшир, за која се вели дека го инспирирала класикот „Ветрот во врбите“, е пример за влошување. Нејзината еколошка состојба падна од „добра“ во 2015 година на „лоша“ сега, а активистите ги обвинуваат редовните испуштања на отпадни води. На бреговите на реката, Пит Девери од Англинг Траст изјави за Би-Би-Си дека е скептичен во врска со плановите на владата. „Не би се надевал“, рече тој. „На крајот на краиштата, сè ќе се мери според состојбата на реките. Дали реките низ целата земја се подобруваат? Тоа е суштината. Не е важно како го нарекувате регулаторот. Не е важно колку регулатори има. Ако не можете да видите разлика во реките, тие не успеале.“

Состојба во бројки
Во текот на 2024 година, компаниите за вода испуштаа непречистена отпадна вода во реките и морињата на Англија за рекордни 3,61 милиони часа. Старата инфраструктура, повлажните зими и посувите извори и земјоделските истеци придонесоа за лоша услуга и квалитет на водата. Во текот на 2025 година, прекините во снабдувањето со вода се зголемија за 8%, а инцидентите со загадување за 27%, додека задоволството на клиентите се намали за 9%. Просечните сметки за вода се зголемија за 26%, или 123 фунти годишно, од минатиот април, што е наменето за финансирање на инвестиции од 104 милијарди фунти во текот на следните пет години, од кои повеќе од 40% се наменети за нова инфраструктура.