Тежок удар за САД: Иран уништи клучни авиони AWACS

Американски авион E-3 Sentry AWACS беше уништен во ирански ракетен и беспилотен напад врз воздухопловната база Принц Султан на 27 март. Во нападот беа повредени повеќе од десетина американски војници, од кои двајца сериозно, и беа оштетени авиони за полнење гориво, објави Defense Industry Europe. Веста ја објавија WSJ и Fox News.

Детали за нападот и штетата
Портпаролот на Централната команда на САД одби да коментира за инцидентот. Фотографија анализирана од списанието Air & Space Forces наводно покажува значителна штета на авион E-3 во базата, но обемот на штетата не е независно потврден.

Доколку информациите се потврдат, официјалните лица велат дека штетата може да биде непоправлива. Според неофицијални податоци, шест авиони E-3 биле стационирани во базата пред нападот.

Клучна улога и ослабена флота
Авионите E-3 AWACS играат централна улога во воздушните операции на САД од крајот на 1970-тите, обезбедувајќи можности за команда и контрола, разузнавање, надзор и извидување. Тие се користеа широко во конфликти како што се операцијата „Пустинска бура“, војната во Косово и операциите во Ирак, Авганистан и против Исламската држава.

Сепак, флотата е намалена на 16 авиони, со оперативна подготвеност од околу 56 проценти во фискалната 2024 година. Експертите велат дека губењето на оперативниот E-3 би можело значително да влијае на способноста на Воздухопловните сили да управуваат со воздушните операции.

Аналитичари: Ова е значителна загуба
„Губењето на овој E-3 е исклучително проблематично со оглед на тоа колку се критични овие „менаџери на битки“ за сè, од координација на воздушниот простор и избегнување на конфликти меѓу авиони, до насочување и обезбедување други борбени дејства потребни за сите сили на бојното поле“, рече Хедер Пени.

Аналитичарите велат дека штетата би можела да создаде празнини во видливоста на бојното поле и да ја ограничи ефикасноста на насочувањето. „На краток рок, тоа е значителна загуба за воените напори“, рече Кели Гриеко. „Ќе има последици. Ќе има празнини во надзорот.“

Пени додаде дека пилотите на борбени авиони во голема мера се потпираат на AWACS за ситуациска свест. „Вредноста на E-3 и неговите „менаџери на битка“ е во тоа што тие ја гледаат пошироката слика“, рече таа. „Тие се шаховски велемајстори, додека пилотите на борбени авиони се борци.“

Намерна кампања против американската воздушна моќ

Експертите велат дека Иран се чини дека ги таргетира клучните елементи што овозможуваат воздушна супериорност на САД, вклучувајќи радарски системи, комуникациска инфраструктура и авиони за поддршка. „Тоа сигурно не е случајност“, рече Гриеко.

„Се чини дека ова е намерна кампања насочена кон клучните средства на американската воздушна моќ“, додаде таа.

Притисок врз застарената флота
Официјалните лица велат дека загубата дополнително ќе ја оптовари преостанатата флота AWACS и би можела да влијае на надзорот во регионот. Ситуацијата, исто така, ги нагласува тековните загрижености за застарената флота и одложувањата во воведувањето системи за замена.

„Едноставно презедовме премногу ризици во областа на управувањето со борбата, и со персоналот и со авионите“, рече Пени. „Вселенските капацитети ќе бидат извонредни, но денес ги немаме. И ова е пример за тоа како не можеме секогаш да го избереме времето на конфликтот, па затоа не можеме да чекаме идни капацитети кои сè уште не се оперативни.“

„Е-7 е многу потребна замена за Е-3. Притисокот што губењето на овој Е-3 ќе го нанесе не само врз персоналот, туку и врз самите капацитети и менаџерите за борба, што потоа влијае на ефикасноста на целата сила, само ја нагласува потребата од забрзување на набавката и испораката на Е-7“, продолжи таа.

Според официјални лица, повеќе од 300 американски војници се ранети, а 13 се убиени. Неколку авиони, вклучувајќи воздушни танкери, беспилотни летала и борбени авиони, исто така се оштетени или изгубени во конфликтот, што дополнително ги оптоварува воздушните капацитети на САД во регионот.