Словенечкиот БДП скокна за пет проценти во вториот квартал

Во вториот квартал од оваа година, бруто домашниот производ (БДП) на Словенија беше за пет проценти повисок во реални услови отколку во истиот период минатата година. Така, растот дополнително се забрза во споредба со првиот квартал, кога достигна 3,2 проценти според ревидираните податоци.

„Ова е највисок економски раст од првиот квартал од 2022 година“, рече Мартин Бајжељ од Заводот за статистика на Република Словенија (Сурс) на прес-конференција во Љубљана за растот на годишно ниво во вториот квартал.

Домашната потрошувачка порасна за 5,9 проценти во споредба со вториот квартал од минатата година. Ова беше позитивно придонесовно од зголемувањето на финалната потрошувачка и зголемувањето на бруто инвестициите.

Трошоците на домаќинствата за финална потрошувачка се зголемија за 3,4 проценти, што е повеќе отколку во претходниот квартал (2,8 проценти) и највисоко во последните шест квартали. Домашните трошоци за купување се зголемија во сите групи производи, особено кај трајните добра, за 10,1 процент.

Бруто инвестициите во фиксен капитал се зголемија за 13,2 проценти, ист раст како и во првиот квартал. Растот главно беше поттикнат од инвестициите во згради и објекти, кои се зголемија за 19 проценти, од кои станбени згради за 5,8 проценти и други згради и објекти за 23,6 проценти. Инвестициите во опрема и машини се зголемија со слична стапка како и претходниот квартал, имено за 10,1 процент. Од ова, инвестициите во транспортна опрема се зголемија за 14,7 проценти, а инвестициите во друга опрема и машини за 8,5 проценти.

Извозот на стоки и услуги се зголеми за 6,4 проценти, а увозот за 7,6 проценти.

„Зголемувањето на извозот и увозот на стоки во вториот квартал од оваа година е најголемо од третиот квартал од 2024 година“, рече Бајжељ.

Влијанието на надворешно-трговскиот биланс беше сè уште негативно поради побрзиот раст на увозот отколку извозот. Го намали економскиот раст за 0,5 процентни поени.

Вкупната додадена вредност се зголеми за 4,8 проценти во споредба со претходната година, највисока во градежниот сектор, за 15,9 проценти. „Додадената вредност во градежништвото расте со релативно високи стапки од вториот квартал од минатата година, а во тој период градежништвото најмногу придонесе за растот на бруто-домашниот производ“, објасни тој.

Освен во градежништвото, овој пат раст е забележан и во други важни сектори. Тој беше изразен во секторот трговија, транспорт и угостителство, со 5,2 проценти, а овој пат и во преработувачката индустрија, со 4,3 проценти. Додадената вредност во секторот трговија, транспорт и угостителство беше највисока во последните четири години, а во преработувачката индустрија највисока во последната година и пол.

Во вториот квартал беа вработени 1,101 милиони луѓе, или 0,3 проценти повеќе отколку во истиот период минатата година. Најголем број нови работни места беа во стручни, научни, технички и други деловни активности и во групата активности администрација и одбрана, образование, здравство и социјална работа.

Во првата половина од годината, реалниот раст на БДП изнесуваше 4,1 процент.

Според сезонски прилагодените податоци, економската активност во вториот квартал се зајакна за 1,8 проценти на квартална основа, што е највисок квартален раст од третиот квартал од 2021 година, и за 4,8 проценти на годишна основа. Во првите три месеци од годината, растот достигна 1,1 процент и 3,5 проценти, соодветно, според ревидираните податоци.

Во периодот од јануари до јуни, остварениот БДП беше за 4,1 процент повисок отколку во истиот период минатата година. Ова е значително повисока економска динамика од прогнозите на домашните и странските институции за целогодишниот раст на словенечката економија оваа година, кои се околу два проценти.

Вредноста на извршените градежни работи во првите шест месеци беше за 23,6 проценти повисока отколку во истиот период минатата година. Вредноста на работите во изградбата на инженерски објекти била за 30,6 проценти поголема, во специјализираните градежни работи за 21,1 процент, а во високоградбата за 19,1 процент поголема во однос на првата половина од минатата година.

Во јуни, вредноста на работите била за 0,4 проценти помала во однос на мај. Вредноста на работите во високоградбата се намалила (за 2,6 проценти) и во изградбата на инженерски објекти (за 2,3 проценти), додека вредноста на специјализираните градежни работи се зголемила (за 2,3 проценти).

Во споредба со јуни минатата година, вредноста на градежните работи се зголемила за 22,9 проценти. Во споредба со претходната година, вредностите на сите видови работи се зголемиле: во изградбата на инженерски објекти за 28,1 процент, во специјализираните градежни работи за 21,2 проценти и во високоградбата за 17,8 проценти.