Што е „Меморијал“: Го основа Андреј Сахаров, го затвори Владимир Путин

АФП објави добар профил на „Меморијал“, руската група за човекови права која е една од двете организации што ја добија овогодинешната Нобелова награда за мир

Агенцијата го опишува „Меморијал“ како „совеста на Русија забранета за време на Путин“ и забележува дека ѝ било наредено да се затвори за време на бранот на репресија против критичките гласови. Штго пишува понатаму АФП.

Групата, која се појави како симбол на надеж за време на руската хаотична транзиција кон демократија во раните 1990-ти, беше распуштена кон крајот на минатата година, како знак на заострување на авторитарните тенденции под претседателот Владимир Путин.

„Меморијал“ се етаблира како клучен столб во граѓанското општество борејќи се за зачувување на споменот на жртвите на комунистичките репресии и водеше кампања против кршењето на правата поврзани со бруталните војни на Русија во Чеченија и пошироко.

Групата одржуваше огромна архива на злосторства од советската ера и ги преиспитуваше официјалните наративи кои ги обелоденија ужасите извршени за време на Јосиф Сталин, но покажа загриженост и за современите прекршувања на правата со покренување правни случаи против руските платеници во Сирија.

Активистите за права во декември минатата година побараа од Путин да интервенира во правните чекори за негово затворање.

Но, рускиот лидер му кажа на својот Совет за човекови права дека „Меморијал“ се залагал во име на „терористички и екстремистички организации“, јасно сигнализирајќи ја неговата поддршка за неговото затворање.

„Меморијал“ составуваше список на политички затвореници кои вклучуваат членови на забранети религиозни групи како Јеховините сведоци и најистакнатиот критичар на Путин, Алексеј Навални, кој беше фрлен во затвор откако преживеа речиси фатален напад со труење.

Затворањето на „Меморијал“ дојде во време на невидената акција во Русија која се интензивираше откако Путин испрати војници во Украина на 24 февруари.

Но, огромното прогласување на најпознатата група за права во земјата се издвојуваше дури и во услови на интензивно задушување.

„Исчезнувањето на ‘Меморијалот’ во Русија ќе стане симбол на длабок морален пад и дефинитивно симболично отуѓување на рускиот човек од цивилизацијата на 21. век“, рекоа десетици истакнати руски личности во отвореното писмо во тоа време.

„Раните, кои не зараснаа во текот на 30-те постсоветски години, повторно крварат“.

„Меморијал“ е основан во последните години од комунистичкото владеење под покојниот советски лидер Михаил Горбачов.

Нејзиниот прв претседавач беше советскиот дисидент, нобеловецот Андреј Сахаров.

Групата, која редовно се наведуваше како потенцијален добитник на Нобеловата награда за мир, со години беше на удар на руските власти.

Меморијалниот центар за човекови права беше ставен во владиниот регистар на „странски агенти“ во 2015 година. „Меморијал интернационал“ беше додаден една година подоцна.

Ознаката „странски агенти“, која има мрачна конотација од советската ера, бара од поединци или групи да ги откријат изворите на финансирање и да ги означат сите публикации – вклучително и објавите на социјалните мрежи – со ознака.

„Меморијал“ ги означи како „апсурдни“ тврдењата дека го прекршил законот или поддржувал терор и екстремистички групи.