Новата стратегија за национална безбедност на САД, објавена додека претседателот Доналд Трамп се обидува да протурка нов мировен план за Украина, претставува драматична промена во надворешната политика на САД и предизвикува нервоза во европските престолнини. Документот од 33 страници – цитиран од „Фајненшл тајмс“ – ги обвинува европските влади дека придонесуваат за „цивилизацискиот пад“ на континентот и дека „го блокираат мирот во Украина“.

Стратегијата тврди дека Европа е на опасна демографска и политичка траекторија, со висока миграција и ниска стапка на наталитет опишани како егзистенцијални закани. Европските влади, се вели во документот, ја „поткопуваат демократијата“, а воедно ги блокираат и обидите на САД да ја прекинат војната во Украина, иако наводно „огромното мнозинство Европејци сакаат мир“.

„Континентална Европа губи дел од глобалниот БДП – од 25 проценти во 1990 година на 14 проценти денес – делумно поради националните и транснационалните регулативи кои ја поткопуваат креативноста и трудољубивоста. Но, овој економски пад е засенет од реалната и поостра перспектива за бришење на цивилизацијата. Поголемите проблеми со кои се соочува Европа вклучуваат активности на Европската унија и други транснационални тела кои ја поткопуваат политичката слобода и суверенитет, миграциски политики кои го трансформираат континентот и создаваат немири, цензура на слободата на говорот и потиснување на политичката опозиција, намалување на стапките на наталитет и губење на националниот идентитет и самодовербата. Доколку продолжат сегашните трендови, континентот ќе биде непрепознатлив за 20 години или помалку. Како таква, далеку е од очигледно дали одредени европски земји ќе имаат економии и војски доволно силни за да останат сигурни сојузници. Многу од овие нации во моментов го удвојуваат својот сегашен пат. Сакаме Европа да остане европска, да ја врати својата цивилизациска самодоверба и да го напушти својот неуспешен фокус на регулаторно задушување.Овој недостаток на самодоверба е најочигледен во односот на Европа со Русија“, стои во докумернот.

Поточно во документот се нагласува дека „брз прекин на непријателствата“ е неопходен за стабилизирање на европската економија, намалување на ризикот од ескалација и враќање на стратешката стабилност меѓу Западот и Русија.

Стратегијата одразува радикална промена во насоката на американската политика под Трамп и ја дефинира обновената доминација на Соединетите Американски Држави на Западната хемисфера, додека се повикува на модернизирана верзија на Монроовата доктрина. 

„Деновите кога Соединетите Американски Држави го носеа целиот светски поредок како Атлас се завршени“, се наведува во документот.

Тој отворено најавува отпор кон европската политичка траекторија. Текстот го истакнува идеолошкиот јаз меѓу Вашингтон и традиционалните европски сојузници, оценувајќи дека Европа не е погодена само од економски пад, туку и од многу поопасна закана – „цивилизациски пад“.

Во документот се фали растечкото влијание на крајнодесничарските, евроскептични партии, чие доаѓање на власт би можело да ја преиспита иднината на Европската Унија.

„Американската дипломатија треба да ја брани вистинската демократија, слободата на изразување и нескриеното славење на националните идентитети“, се вели во стратегијата, додавајќи дека САД „ги охрабруваат своите политички сојузници во Европа“ да го поддржат овој тренд.

Според документот, САД се свртуваат кон политика на „префрлање на товарот“ врз Европа, која во иднина треба да ја преземе главната одговорност за сопствената одбрана.

„Фајненшл тајмс“ потсетува дека оваа реторика потсетува на говорот на американскиот потпретседател Џej Ди Венс на Минхенската безбедносна конференција, каде што изјави дека Европа е повеќе загрозена од својот „сопствен демократски пад“ отколку од руската агресија.

Стратегијата, исто така, алудира на можно повлекување на некои американски сили од Европа. Таа повикува на „пренасочување на глобалното воено присуство на САД кон итни закани во нашето соседство“, а воедно и намалување на ангажманот во региони кои сега се „помалку важни за националната безбедност на САД отколку во претходните децении“.

Следната година, се најавува, треба да следи преглед на одбранбената стратегија на САД, кој конкретно ќе ги дефинира новите распоредувања на сили.

Кина во документот се смета првенствено за економски предизвик. Стратегијата предвидува дека САД ќе „ги ребалансираат своите економски односи со Кина, давајќи приоритет на реципроцитетот и праведноста за да ја вратат американската економска независност“. Но, исто така, предупредува дека таков пристап мора да биде придружен со силно одвраќање за да се спречи војна во Индо-Пацификот

„Комбинацијата може да стане доблесен круг во позитивна смисла – силното американско одвраќање отвора пат за подисциплинирано економско дејствување, а дисциплинираното економско дејствување создава средства за одржување на одвраќањето на долг рок“, заклучува документот.

Таквата стратегија, проценува „Фајненшл тајмс“, предизвикува стравувања во европските престолнини дека Вашингтон е подготвен да изврши притисок врз Киев да прифати отстапки што досега беа незамисливи  особено ако тие се вклопуваат во визијата на Трамп за брз крај на војната и редефинирање на односите со Русија, објавува Фајненшл тајмс.

Поентата според стратегијата на Белата куќа е сојузниците да учествуваат во се, да одвојуваат рамноправно, да ги носат на грб и заеднички сите трошоци  за да бидат остварени не нивните, не заедничките – туку американскиуте интереси пред се, притоа читајќи им лекции. 

Еве што пишува натаму за Европа во документот:

„Основен интерес на Соединетите Американски Држави е да преговараат за брзо прекинување на непријателствата во Украина, со цел да се стабилизираат европските економии, да се спречи ненамерна ескалација или проширување на војната и да се воспостави стратешка стабилност со Русија, како и да се овозможи обнова на Украина по непријателствата за да се овозможи нејзин опстанок како одржлива држава.

Украинската војна имаше спротивен ефект на зголемување на зависноста од надворешни односи на Европа, особено на Германија. Денес, германските хемиски компании градат некои од најголемите светски погони за преработка во Кина, користејќи руски гас, кој не можат да го добијат дома. Администрацијата на Трамп се наоѓа во конфликт со европските претставници кои имаат нереални очекувања за војната сместени во нестабилни малцински влади, од кои многу ги газат основните принципи на демократијата за да ја потиснат опозицијата. Големо европско мнозинство сака мир, но таа желба не се преведува во политика, во голема мера поради субверзијата на демократските процеси од страна на тие влади. Ова е стратешки важно за Соединетите Американски Држави токму затоа што европските држави не можат да се реформираат ако се заробени во политичка криза.

Сепак, Европа останува стратешки и културно витална за САД. Трансатлантската трговија останува еден од столбовите на глобалната економија и на американскиот просперитет. Европските сектори, од производството до технологијата и енергијата, остануваат меѓу најсилните во светот. Европа е дом на врвни научни истражувања и водечки светски културни институции. Не само што не можеме да си дозволиме да ја отпишеме Европа – тоа би било самопоразувачко за она што оваа стратегија има за цел да го постигне. Американската дипломатија треба да продолжи да се залага за вистинска демократија, слобода на изразување и несомнено славење на индивидуалниот карактер и историја на европските нации. Америка ги охрабрува своите политички сојузници во Европа да го промовираат ова оживување на духот, а растечкото влијание на патриотските европски партии навистина дава причина за голем оптимизам.

Нашата цел треба да биде да ѝ помогнеме на Европа да ја поправи својата сегашна траекторија. Ќе ни треба силна Европа која ќе ни помогне успешно да се натпреваруваме и ќе работи заедно со нас за да спречиме кој било противник да доминира во Европа. Америка, разбирливо, е сентиментално поврзана со европскиот континент – и, се разбира, со Велика Британија и Ирска. Карактерот на овие земји е исто така стратешки важен бидејќи сметаме на креативни, способни, самоуверени, демократски сојузници за воспоставување услови за стабилност и безбедност. Сакаме да работиме со сојузнички земји кои сакаат да ја вратат својата поранешна величина.

На долг рок, повеќе од веројатно е дека најдоцна за неколку децении, одредени членки на НАТО ќе станат мнозинство неевропски. Како такви, отворено е прашањето дали тие ќе го гледаат своето место во светот или својот сојуз со САД на ист начин како оние кои ја потпишаа повелбата на НАТО.Нашата широка политика за Европа треба да даде приоритет на:

• Повторно воспоставување услови за стабилност во Европа и стратешка стабилност
со Русија;

• Овозможување на Европа да застане на свои нозе и да функционира како група на здружени
суверени нации, вклучително и преку преземање на примарна одговорност за сопствената
одбрана, без да биде доминирана од каква било непријателска сила;

• Негување на отпор кон моменталната траекторија на Европа во рамките на европските
нации;

• Отворање на европските пазари за американски стоки и услуги и обезбедување фер
третман на американските работници и бизниси;

• Градење на здрави нации од Централна, Источна и Јужна Европа
преку трговски врски, продажба на оружје, политичка соработка и културни
и образовни размени;

• Крај на перцепцијата и спречување на реалноста за НАТО како сојуз што постојано се шири;и
• Охрабрување на Европа да преземе мерки за борба против меркантилистичката прекумерна моќ, технолошката кражба, сајбер шпионажата и другите непријателски економски практики“.

Генерално во стратегијата стои дека целта на новата надворешна политика на САД е да осигура дека Америка ќе остане најсилна, најбогата, најмоќна и најуспешна држава во децениите што доаѓаат, како и тоа дека не секоја земја, регион, прашање или кауза – колку и да се вредни – можат да бидат во фокусот на американската стратегија бидејќи целта ќе биде само заштита на основните американски интереси.

Линк до документот: 2025-National-Security-Strategy.pdf