Ормутскиот теснец е најскапиот воден пат: осигурителните премии скокнаа повеќекратно
Ормутскиот теснец го поврзува Персискиот Залив со Оманскиот Залив и остатокот од светот. Околу 20% од светската трговија со нафта и 30% од глобалната понуда на ѓубрива минуваат низ него
Војната во Иран го претвори теснецот во зона со висок ризик. Танкерите и бродовите често се неактивни поради ракетни напади, закани од мини и поморски распоредувања.
„Она што некогаш беше чувствителна средина сега е трајно непријателска зона. Одржливоста на патувањето, прифаќањето на осигурителите и тактичките услови во реално време се главните предизвици“, вели Марко Форџоне, директор на британскиот Овластен институт за извоз и меѓународна трговија, пишува Еуроњус.
Осигурувањето од воен ризик за бродовите низ теснецот скокна за 200-300%. Пред војната, премиите изнесуваа 0,02–0,05% од вредноста на бродот. Сега тие достигнуваат 0,5–1%.
Пример: танкер вреден 120 милиони долари пред војната имал премија од околу 40.000 долари. Денес, истата премија е помеѓу 600.000 и 1,2 милиони долари.
„Овие трошоци брзо се спуштаат до потрошувачите, зголемувајќи ги цените на горивото и логистичките трошоци“, забележува Форгионе.
Maersk, MSC, CMA CGM и Hapag-Lloyd привремено ги прекинаа патувањата низ теснецот. Други го пренасочуваат товарот, што го продолжува транзитот.
Кристофер Лонг од Neptune P2P Group истакнува:
„Компаниите ги следат разузнавачките информации, ги прилагодуваат времето на транзит и ја зголемуваат свеста на екипажот за ситуацијата. Планирањето за непредвидени ситуации стана критично.“
Форгионе додава: „Отпорноста на синџирот на снабдување не е опционална. Компаниите со повеќе опции за снабдување се подобро способни да одговорат на прекините и да одржат континуитет.“
Со повеќе од 16 нападнати или оштетени бродови, САД понудија да ги придружуваат бродовите низ теснецот.
Доналд Трамп ги повика земјите што зависат од производите од Заливот, како што се Кина, Јапонија, Јужна Кореја, Франција и Велика Британија, да испратат воени бродови за да обезбедат безбедност на пловидбата.
Лонг истакнува: „Поморската придружба ја зголемува безбедноста, но водниот пат останува со висок ризик. Иран се заканува дека ќе го држи теснецот затворен.“
Продолжените прекини би можеле да ја дестабилизираат глобалната економија. Експертите тврдат дека диверзификацијата на синџирот на снабдување е клучна.
„Проширувањето на трговските договори и наоѓањето алтернативни добавувачи им помагаат на компаниите да ги надминат турбулентните времиња“, заклучува Форгионе.