На денешен ден пред 97 години, Скопје било погодено од големата поплава

Ноќта меѓу 22 и 23 август 1929 година, Скопје било погодено од голема поплава предизвикана од обилните врнежи во Скопската Котлина.

Според извештајот објавен непосредно по настанот, најкритично било околу 21:30 часот. Водата од северните и северозападните делови на котлината се движела кон Радишани и Бутел, а потоа се разлевала кон Чаир, Топанско Поле и останатите делови на Скопје. Во некои од околните населени места водата достигнувала височина од два и пол до три метри.

Најтешко биле погодени Чаир и Топаана. Во тој период голем број куќи биле изградени од ќерпич, материјал кој не можел да издржи подолг контакт со надојдената вода. Куќите биле поплавувани, поткопувани, а дел од нив целосно се урнале.

Сведоштвата од тој период ја опишуваат брзината со која водата навлегувала во домовите. Жителите во некои делови на градот пукале со пушки за да ги предупредат соседите. Други се обидувале да ги извлечат членовите на семејството на безбедно, оставајќи го имотот зад себе. Во еден случај, семејство се спасило качувајќи се на дрво додека водата минувала низ нивниот дом.

Поплавата продолжила кон Бит Пазар, а потоа стигнала и до централните градски улици. Водата навлегла во продавници, дуќани, магацини, кафеани и подруми. Во делови од Караѓорѓева улица подрумите биле исполнети со вода до височина од околу еден и пол метар.

Меѓу погодените објекти биле аптеката Цури, кафеаната „Централ“, Пошта број 4 и повеќе продавници и магацини. Адвокатот Жарко Калик, чија канцеларија била поплавена, следното утро ги собирал своите документи расфрлани од водата.

Штетата била голема и во домовите на семејствата што живееле од земјоделство. Во поплавените куќи и амбари биле уништени резерви од жито, пченка, грав и други земјоделски производи. Во тогашната улица број 125 биле урнати околу 50 куќи.

Според првичната проценка на Градежното одделение на Општината на Скопје, поплавени биле околу 400.000 квадратни метри. Бројот на куќите што биле урнати или станале неупотребливи се проценувал на 800 до 1.000, додека материјалната штета била проценета на 40 до 50 милиони динари.

Водата навлегла и во Хаџи Мусдиновата џамија, каде што дел од населението побарало засолниште. Откако и објектот бил зафатен од водата, луѓето морале да го напуштат.

Утредента на терен излегле градските и државните власти за да ја проценат состојбата. Биле ангажирани полициски, воени и општински служби, а во помошта за настраданите се вклучиле и хуманитарни организации.

Во подоцнежните записи поплавата се наведува како катастрофа без потврдени човечки жртви. Во првичните извештаи, сепак, имало непроверени информации за можна жртва во една од урнатите куќи, па историските записи не даваат основа за категорично тврдење дека никој не загинал.

Поплавата од 1929 година дополнително го наметнала прашањето за регулирање на Серава и за подобрување на заштитата на Скопје од поројни води. Тоа се случувало во период кога градот веќе влегувал во нова фаза на урбанистичко планирање. Генералниот регулационен план на Скопје од 1929 година бил првиот официјален плански документ за развојот на градот, а во следните години се работело и на регулирање на водотеците.

Повеќе од три децении подоцна, Скопје повторно се соочи со голема поплава, овојпат во 1962 година, кога надојдениот Вардар ќе предизвика големи штети во градот. Ноќта на 22 кон 23 август 1929 година останала запишана како една од најтешките поплави што го погодиле Скопје во периодот пред Втората светска војна.