Левица: Случајот во Гостивар отвора сомнение за неодговорно постапување

Информациите дека преку пумпи поставени во коритото на Вардар била црпена вода и директно внесувана во водоснабдителниот систем на Гостивар отвораат сомнение за исклучително тешко и неодговорно постапување. Површинска речна вода не смее непосредно да се вбризгува во мрежа наменета за вода за пиење. Пред воопшто да влезе во системот, таа мора да помине низ соодветен технолошки процес на прочистување, дезинфекција и контрола на нејзината хемиска и микробиолошка исправност. Доколку таков третман не постоел или бил заобиколен, тогаш не станува збор за техничка импровизација, туку за свесно внесување непроверена вода во инфраструктура од која директно зависи здравјето на десетици илјади жители, пишува во денешното соопштение на Левица.

Соопштението го пренесуваме интегрално:

Последиците не се ограничуваат само на водата што во тој момент истекла од чешмите. Доколку загадена вода навлегла во главниот цевковод, постои сериозен ризик да бидат контаминирани примарната и секундарната мрежа, домашните инсталации, славините, бојлерите, резервоарите и другите делови од системот во кои водата се задржува. Токму затоа не е доволно водоснабдувањето едноставно повторно да се пушти по еден поволен примерок. Потребни се целосно испирање и дезинфекција на мрежата, повеќекратни анализи од различни точки и временски интервали, како и јасни упатства за домаќинствата, училиштата, градинките, угостителските објекти и здравствените установи. Ако загадувањето е од повисок степен, изложеноста не мора да настане само со пиење – ризик може да постои и при миење, капење и друг контакт со водата, особено за кожата и очите.

Во такви околности, тврдењето на директорката дека заболувањето потекнувало од храна е неодговорен обид за прејудицирање на истрагата и растоварување на сопственото претпријатие и одговорност. Изјавата дека меѓу заболените имало лица што пиеле флаширана вода не го исклучува водоводниот систем, бидејќи водата од чешма се користи за подготовка и миење храна, миење садови, лична хигиена и голем број други активности.

Доколку се потврди дека пумпите биле поставени и дека преку нив без претходен третман била внесувана вода во системот, кривичната одговорност мора да се утврдува по целиот управувачки и команден синџир. Не е доволно да се пронајде работникот што ја вклучил пумпата. Мора да се утврди кој ја донел одлуката, кој ја одобрил, кој го определил местото од кое ќе се црпи водата, кој бил должен да ја провери нејзината исправност, кој знаел дека не постои соодветен третман и кој, и покрај тоа, дозволил водата да стигне до домовите на граѓаните. Во најмала рака, директорот на јавното претпријатие задолжено за водоснабдувањето морал да знае за ваква интервенција во главниот систем или бил должен да знае и да ја спречи.

Обвинителството не смее да остане во позиција на пасивно чекање на конечниот лабораториски наод. Резултатите од водата се неопходни за утврдување на причинителот, но доказите за тоа кој поставувал пумпи, кој издавал наредби и под кои услови се внесувала вода можат и мораат веднаш да се обезбедат.

Левица бара итно времено отстранување на одговорните лица од ЈП „Комуналец“ Гостивар и од сите позиции преку кои можат да влијаат врз доказите, целосна независна анализа на водата и мрежата, јавно објавување на сите наоди и детална истрага за улогата на раководството на претпријатието и Општина Гостивар.

Оваа катастрофа уште еднаш покажа дека корупцијата, неспособноста, импровизацијата и институционалниот фушерај немаат етничка припадност. Кога системот ќе потфрли, законите ќе се заобиколуваат и јавните претпријатија ќе се управуваат без одговорност, последиците не ги избираат своите жртви според тоа дали се Македонци, Албанци, Турци или припадници на која било друга заедница. Загадената вода тече низ истите цевки до секој дом, а институционалната негрижа подеднакво го загрозува здравјето на секој граѓанин.

Токму затоа е крајно лицемерно со години да се користи етничката реторика како средство за прикривање на сопствената неспособност и корупција. Додека јавноста се дели по етнички линии, криминалот, неодговорното управување и распадот на институциите несметано ги погодуваат сите. Единствената поделба што денес навистина постои не е меѓу Македонци и Албанци, туку меѓу граѓаните кои ги трпат последиците и политичко-бизнис елитите кои со години управуваат без одговорност, се вели во соопштението на Левица.