Кризата околу Гренланд ја зголеми популарноста на данските мобилни апликации за бојкот на американски производи

Создавачите на мобилни апликации што им помагаат на клиентите да идентификуваат и бојкотираат американски производи велат дека забележале пораст на интересот во Данска и пошироко по неодамнешните зголемени тензии околу притисокот на американскиот претседател Доналд Трамп за Гренланд.

Создавачот на апликацијата „Made O’Meter“, Иан Розенфелд, вели дека на врвот на трансатлантската дипломатска криза кон крајот на јануари, тој забележал околу 30.000 преземања на бесплатната апликација за само три дена, од вкупно повеќе од 100.000 од нејзиното лансирање во март.

Розенфелд, кој живее во Копенхаген и работи во дигитален маркетинг, одлучил да ја создаде апликацијата пред една година откако се приклучил на Фејсбук група истомисленици во Данска кои сакале да ги бојкотираат американските производи.

„Многу луѓе беа фрустрирани и размислуваа: „Како всушност можеме да го направиме ова во практична смисла“, се присети 53-годишникот.

„Ако користите скенер за баркодови, тешко е да се види дали производот е всушност американски или не, дали е дански или не. И ако не го знаете тоа, не можете да донесете информирана одлука.“

Најновата верзија на „Made O’Meter“ користи вештачка интелигенција за истовремено идентификување и анализа на повеќе производи, а потоа препорачување слични алтернативи произведени во Европа. Корисниците можат да постават преференции како што се „Нема брендови во сопственост на САД“ или „Само брендови со седиште во ЕУ“. Апликацијата тврди дека постигнува точност од повеќе од 95 проценти.

„Користејќи вештачка интелигенција, можете да фотографирате производ… а апликацијата може длабоко да копа за да пронајде точни информации за тој производ на повеќе нивоа“, изјави Розенфелд за Асошиејтед Прес за време на демонстрација во продавница во Копенхаген.

Тој вели дека на овој начин добивате информации што можете да ги користите за да донесете одлука за она што мислите дека е правилно.

По почетниот бран преземања кога се лансираше апликацијата, употребата почна да опаѓа. Сè до минатиот месец, кога Трамп ја засили својата реторика за потребата САД да ја преземат контролата врз Гренланд, стратешки важниот и богат со минерали арктички остров кој е самоуправна територија на Данска.

„Употребата достигна врв на 23 јануари, кога беа регистрирани речиси 40.000 скенирања на производи во еден ден, во споредба со околу 500 дневно минатото лето. Оттогаш, бројот се намали, но сепак имаше околу 5.000 скенирања дневно оваа недела“, рече Розенфелд, истакнувајќи дека Made O’Meter го користат повеќе од 20.000 луѓе во Данска, како и корисници во Германија, Шпанија, Италија, па дури и во Венецуела.

„Стана многу по лично“, вели Розенфелд, кој зборува за „губење сојузници и пријатели“.

Трамп во јануари објави нови тарифи за Данска и седум други европски земји кои се спротивставија на неговите барања да го преземе Гренланд, само за одеднаш да се откажат од заканата откако беше постигнат „рамковен“ договор за пристап до минералните ресурси на Гренланд, рече тој, со помош на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте. Малку детали од договорот се објавени јавно.

На крајот на јануари, Соединетите Американски Држави започнаа технички разговори со цел да склучат договор за безбедноста на Арктикот со Данска и Гренланд. Данска и Гренланд велат дека нивниот суверенитет не е на продажба.

Розенфелд знае дека ваквите бојкоти нема да ѝ наштетат на американската економија, но се надева дека може да испрати порака до супермаркетите и да охрабри поголема зависност од европските производители.

„Можеби можеме да испратиме сигнал, луѓето ќе нè слушнат и можеби можеме да промениме нешто“, додаде тој.

Друга данска апликација, „NonUSA“, надмина 100.000 преземања на почетокот на февруари. Еден од нејзините креатори, 21-годишниот Јонас Пипер, рече дека на 21 јануари биле регистрирани повеќе од 25.000 преземања и дека во еден момент биле извршени 526 скенирања на производи во минута. Од вкупниот број корисници, околу 46.000 се во Данска, а околу 10.000 во Германија.

„Забележавме дека некои корисници рекоа дека чувствуваат дека дел од притисокот им е симнат од грб. Тие чувствуваат дека некако ја вратиле моќта во оваа ситуација“, рече Пипер.

Останува прашање дали ваквите апликации ќе имаат практичен ефект.

Кристина Граверт, вонреден професор по економија на Универзитетот во Копенхаген, вели дека всушност има многу малку американски производи на полиците на данските супермаркети, „околу 1 до 3 проценти“. Тоа се, на пример, јаткасти плодови, вина и слатки. Сепак, употребата на американската технологија е широко распространета во Данска, од Apple iPhone до алатките на Microsoft Office.

„Ако навистина сакате да направите влијание, оттаму треба да започнете“, рече таа.

Дури и „Made O’Meter“ и „NonUSA“ се преземаат од App Store на Apple и Play Store на Google.

Граверт, специјализирана за економија на однесување, вели дека кампањите за бојкот имаат тенденција да бидат краткотрајни и дека вистинската промена честопати бара организиран напор, а не само активности на индивидуалните потрошувачи.

„Може да биде интересно ако големите малопродажни синџири велат: па, повеќе нема да ги чуваме овие производи затоа што потрошувачите не сакаат да ги купуваат. Ако размислите за големите компании, тоа би можело да има одредено влијание врз увозот што го прават“, рече таа.

Неодамна, едно утро, клиентите што излегуваа од продавница во Копенхаген беа поделени.

„Бојкотираме, но не ги познаваме сите американски производи. Значи, претежно се работи за добро познати брендови. Тоа е лично чувство… имаме впечаток дека правиме нешто, знам дека всушност не правиме многу“, рече Мортен Нилсен, пензиониран поморски офицер.

„Ја сакам Америка, сакам да патувам низ Америка. Не мислам дека треба да протестираме така“, додаде 63-годишната пензионерка Шарлот Фуглсанг.