Крајната десница ја презема Шведска? Премиерот го прекрши својот збор заради власта

Шведскиот премиер Улф Кристерсон бара нов мандат на изборите во недела и објави дека е подготвен да ги донесе крајно десничарските шведски демократи во владата доколку неговиот блок победи. Таквиот потег би претставувал целосен пресврт од ветувањето дадено во 2018 година од Хеди Фрид, преживеана од Холокаустот, кога тврдеше дека неговите умерени никогаш нема да соработуваат со партијата.

Но, токму поддршката на шведските демократи му овозможи да формира малцинска десничарска влада пред четири години и да започне построг курс кон имиграцијата и криминалот, пишува Ројтерс.

Резултатите од построгата политика
Владата на Кристерсон веќе спроведе значајни промени. Ја укина можноста за постојан престој за барателите на азил и ги заостри правилата за депортација. Иако мораше да го напушти предлогот дека најтешките сторители можат да бидат затворени уште на 13 години и да ја прифатат старосната граница од 14 години, воведе построги казни и ѝ даде на полицијата поголеми овластувања.

„Некои фундаментални работи во Шведска едноставно не функционираа“, рече 62-годишниот Кристерсон во август на презентацијата на платформата на партијата. Владата вели дека барањата за азил паднале на најниско ниво во последните 40 години, а бројот на смртни случаи во вооружени судири се намалил за 75 проценти.

Прагматизам над принципите
Кога Кристерсон ја презеде функцијата лидер на Умерените во 2017 година, ситуацијата беше комплицирана. Централнодесничарската партија беше поделена околу соработката со шведските демократи и немаше јасен пат до власта, а самиот Кристерсон се залагаше за отворени граници во младоста.

Тој го стави прагматизмот над претходните принципи и го сруши табуто за соработка со крајната десница. Ова го отвори патот за победа на централнодесничарската партија во 2022 година и обезбедување четири години стабилна влада, реткост во поновата шведска историја.

Неговиот смирен и доминантен стил на лидерство помогна во смирувањето на внатрепартиските конфликти. Тој, исто така, успеа да ги надмине прашањата за сопствената проценка при изборот на советници, вклучително и случајот со соработник обвинет за оставање тајни документи во хотел. „Тој се позиционира како возрасен во просторијата и во тоа е претежно успешен“, вели Џени Мадестам, политиколог на Универзитетот Содерторн.

Предупредувања за понатамошно зајакнување на десницата
Критичарите велат дека обидот на Кристерсон за власт ризикува трајно да ги зацврсти антиимиграциските политики во срцето на шведската политика и дополнително да ја помести земјата кон десно. „Живеам во Америка на Доналд Трамп во последните неколку години и видов колку брзо работите можат да тргнат наопаку“, вели Биргита Олсон од опозициската Партија на центарот и поранешна министерка за прашања на ЕУ.

Анкетите пред изборите покажуваат тесна врска помеѓу левиот и десниот блок. Доколку гласачите повторно ја положат својата доверба во десничарската опција, прагматизмот на Кристерсон би можел да се соочи со нов предизвик. Шведските демократи би можеле да освојат повеќе гласови од неговите умерени.

Повеќето аналитичари сè уште очекуваат Кристерсон да остане премиер, но со значително ослабен авторитет. „Тогаш Шведските демократи би ја имале контролата во пракса“, заклучува Мари Демкер, професорка по политички науки на Универзитетот во Гетеборг.