Хутите зазедоа остров во клучниот премин за нафтата во Црвеното Море


Борци на Хутите во градот Сана (Фото: АП)

 

Јеменските бунтовници денес зазедоа клучен остров во Црвеното Море и со тоа ја завршија контролата врз стратешкиот теснец Баб ел-Мандеб, потврдија за АФП локален функционер и очевидци. Тоа е морски премин од големо значење за светската трговија и транспорт на нафта.

„Бродови со вооружени борци пристигнаа на островот Мајун откако владините сили се повлекоа од него вчера“, изјави функционерот за АФП. Станува збор за остров, познат и како Перим, кој природно го дели теснецот на два пловни правци. Очевидец од терен потврди за АФП дека вооружени борци се распоредени по должината на брегот на теснецот и дека се движат во воени возила.

Заземањето на островот се случи кратко откако бунтовниците, кои се поддржани од Иран, го зазедоа и стратешкиот пристанишен град Мока, потиснувајќи ги провладините сили поддржани од Саудиска Арабија. Во офанзивата започната пред една недела на југозападниот брег, стотици луѓе веќе загинаа, додека илјадници мораа да ги напуштат своите домови.

Паралелно со освојувањето на брегот, конфликтот со соседна Саудиска Арабија одеднаш се засили, што веднаш доведе до зголемување на цените на нафтата на светскиот пазар. Бунтовниците лансираа десетици дронови и ракети кон југот на Саудиска Арабија, при што беа повредени 73 цивили, а пожари избувнаа во неколку нафтени постројки, привремено запирајќи го производството.

Бунтовничкото движење соопшти дека нападот е одмазда за саудиските воздушни напади во северозападен Јемен. Тие го издвоија таргетирањето на затворот во градот Хазм, во кој, според локалните власти, беа убиени најмалку 23 цивили.

Овие напади практично го прекинаа неофицијалното четиригодишно примирје меѓу бунтовниците и арапската коалиција предводена од Саудиска Арабија, која се бори на страната на јеменската влада повеќе од една деценија. Кризата ескалираше уште во јули, кога бунтовниците прогласија поморско ембарго врз Саудиска Арабија и започнаа напади врз саудиските аеродроми, танкери и нафтена инфраструктура.

Хутите главно останаа настрана кога започна војната со Иран, но во текот на летото бунтовниците ги засилија нападите врз меѓународно признатата влада на Јемен и прогласија блокада на Саудиска Арабија, која ја поддржува таа влада. Иако Хутите имаат свои причини за борба против Саудијците, конфликтот истовремено им служи и на интересите на Иран преку зголемување на притисокот врз овој сојузник на САД и голем производител на нафта, додека Техеран настојува да обезбеди предност во односите со Вашингтон.

Рутата низ Црвеното Море стана уште поважна за светскиот извоз на нафта бидејќи, поради поширокиот регионален конфликт со Иран, пловидбата низ Персискиот Залив стана многу потешка, па затоа контролата врз овој премин носи огромен глобален ризик.