Хрватска најавува построги казни за екоцид: Доживотен затвор и 50 милиони евра за компаниите

Воведување ново кривично дело екоцид, за кое казните би можеле да се движат од најмалку 10 години затвор до доживотен затвор, најави денеска министерот за правда, администрација и дигитална трансформација Дамир Хабијан кој зборуваше во Парламентот за измените на Кривичниот законик поврзани со кривичните дела против животната средина. 

Се воведува ново кривично дело екоцид
Хабијан рече дека се воведува нов член 214.а, или особено сериозно кривично дело против животната средина, колоквијално наречено екоцид.

„Ова е нешто што во моментов не постои во хрватското кривично право“, рече тој.

Според него, такво кривично дело би било казниво со минимална затворска казна од 10 години, додека максималната казна би можела да биде долгогодишна затворска казна.

„Од 10 години до доживотен затвор“
Хабијан додаде дека измените на Кривичниот законик со кои се воведува институтот доживотен затвор во моментов се во фаза на јавна консултација.

„Во овој случај, или во овој конкретен пример, може да се изрече доживотна казна затвор. Значи, од најмалку 10 години до доживотен затвор за вакви кривични дела“, рече тој.

Екоцидот нема да застарува

Како особено важна промена, тој го издвои тоа што таквото кривично дело нема да застарува.

„Зошто е тоа важно? Бидејќи кај ваквите кривични дела, кога имаме кривични дела против животната средина, т.е. загадување на почвата или водата, последиците од таквото кривично дело можат да бидат видливи по неколку децении. И затоа е важно таквото кривично дело да не застари“, рече тој.

Казни за правни лица до 50 милиони евра
Хабијан, исто така, најави измени во Законот за одговорност на правните лица за кривични дела.

Според него, правните лица кои би биле конечно осудени за вакви кривични дела во моментов се соочуваат со парична казна до 20 милиони евра, или до 25 милиони евра ако станува збор за злосторничко здружение.

„Со измена на Законот за одговорност на правните лица за кривични дела, ќе пропишеме оваа казна да се зголеми, така што ќе изнесува 50 милиони евра“, рече Хабијан.

Денесka, Хрватскиот парламент на вонредна седница го разгледува проблемот со опасниот отпад во Госпиќ, а пред почетокот на вонредната собраниска седница, се состана и  Комисијата за заштита на животната средина и природата, која разгледа предлози за заклучоци за санација на депониите, следење на загадувањето и контрола на локациите каде што се сомнева на нелегално отстранување на опасен отпад.

На комитетот ќе му биде предложен заклучок со кој владата ќе биде обврзана веднаш да започне со трајна санација на депонијата за опасен отпад во Госпиќ и да обезбеди постојано следење на загадувањето на подземните води и животната средина. Владата треба да поднесе извештај за преземените мерки и резултатите до Парламентот во рок од 15 дена, а потоа да доставува извештаи на секои 30 дена.

Еден од предложените заклучоци бара Владата да прима претставници на граѓаните и граѓанските иницијативи во рок од три дена, да ги информира за состојбата и планираните мерки, а потоа континуирано да ја информира јавноста.

Исто така, се предлага Државниот инспекторат веднаш да започне со следење на сите депонии во Хрватска за кои постои основано сомнение дека содржат опасен или нелегално отстранет отпад и да ги пријави резултатите до Парламентот во рок од три месеци.

Претседателот Милановиќ, исто така, бара Владата веднаш, а најдоцна во рок од 15 дена, да назначи главен државен инспектор, со оглед на тоа што Државниот инспекторат е без раководител повеќе од осум месеци.

Предлагач на сите заклучоци е претседателот на Републиката, Зоран Милановиќ, кој на 18 август му испрати на претседателот на Парламентот, Гордан Јандроковиќ, барање за вонредна седница, повикувајќи се на уставните овластувања на претседателот на Републиката.

Милановиќ го оправда барањето тврдејќи дека претходните активности на Владата и надлежните институции не биле ниту навремени ниту соодветни на сериозноста на ситуацијата. Тој особено предупреди на наодите на експертите, според кои е утврдено влијанието на нелегалната депонија врз подземните води, и оцени дека Владата и премиерот Андреј Пленковиќ ги игнорирале тие наоди и ја релативизирале предизвиканата штета. Тој, исто така, ја критикуваше намерата проблемот да се реши преку постојниот План за управување со отпад, сметајќи дека таков пристап не овозможува доволно брзо заштита на луѓето и животната средина.

Без оглед на тоа што вонредната седница се одржува на предлог на Милановиќ, ниту тој, ниту премиерот Пленковиќ не присусттвуваат на седницата.