Федералните резерви на САД ги задржаа каматните стапки непроменети поради инфлацијата и војната

Централната банка на САД (Федерални резерви) вчера одлучи да ја задржи својата клучна каматна стапка непроменета, бидејќи креаторите на монетарната политика се справуваат со повисока од очекуваната инфлација, мешани сигнали од пазарот на трудот и последиците од војната.

Во очекувана одлука, Федералниот комитет за отворен пазар (FOMC) гласаше со 11-1 за да ја задржи референтната каматна стапка во опсег од 3,5 до 3,75 проценти. Таа стапка ги одредува трошоците за прекуноќно задолжување за банките, но исто така влијае на широк опсег на каматни стапки за кредити за потрошувачите и бизнисите.

Во изјава по состанокот, комитетот само малку го промени својот став за економијата, со малку побрзо темпо на раст и повисока проекција за инфлација за 2026 година.

Неизвесност поврзана со војната во Иран

И покрај зголемената неизвесност, официјалните лица повторно сигнализираа дека сè уште очекуваат неколку намалувања на каматните стапки. Таканаречениот „точкест графикон“, што ги прикажува проекциите на каматните стапки на поединечните креатори на политики, укажуваше на едно намалување оваа година и друго во 2027 година, иако точниот тајминг останува нејасен.

Од 19-те членки на FOMC, седум очекуваат стапките да останат непроменети оваа година, една повеќе отколку во декември. Додека прогнозите за следната година се доста мешани, средната прогноза укажува на уште едно намалување во 2027 година пред стапката да се стабилизира на околу 3,1 процент на долг рок.

Во соопштението се истакнува неизвесноста околу војната со Иран, која започна пред речиси три недели. Конфликтот и неговото влијание врз Ормутскиот теснец ги потресоа глобалните пазари на нафта, заканувајќи се да ја одржат инфлацијата над целта од 2 проценти на ФЕД.

„Импликациите од случувањата на Блискиот Исток за американската економија се неизвесни“, се вели во соопштението.

Гувернерот Стивен Миран повторно се спротивстави на одлуката, залагајќи се за намалување од 0,25 процентни поени поради растечките загрижености за состојбата на пазарот на трудот. Гувернерот Кристофер Волер, кој му се придружи на Миран во јануари во повикот за намалување, овој пат гласаше за задржување на стапките.

Пред конфликтот, пазарите предвидуваа две намалувања оваа година, а третото е малку веројатно. Сепак, растечките цени на нафтата и низа податоци што укажуваа на тврдоглава инфлација – дури и пред енергетскиот шок – ги намалија очекувањата на најмногу едно намалување во 2026 година.

Се предвидува побрз економски раст

Според новите економски проекции, претставниците на ФЕД очекуваат бруто домашниот производ да расте со стапка од 2,4 проценти оваа година, што е малку побрзо од предвиденото во декември. Се очекува растот да продолжи со солидно темпо од 2,3 проценти во 2027 година, што е за 0,3 процентни поени повисоко од претходната прогноза.

Службениците, исто така, ја зголемија својата прогноза за инфлација за оваа година. Тие сега очекуваат индексот на потрошувачки цени да покаже стапка на инфлација од 2,7 проценти, и вкупна и основна. Сепак, тие очекуваат инфлацијата да се врати близу до целта од 2 проценти во наредните години, како што ќе се ублажи влијанието на царините и војната. Креаторите на политиките сè уште очекуваат стапката на невработеност да биде 4,4 проценти до крајот на годината, и покрај низата слаби податоци за плати.

Комплексна политичка средина

Одлуката на Федералните резерви да ги задржат каматните стапки на чекање доаѓа во комплексна политичка средина.

Претседателот Доналд Трамп продолжува да врши притисок врз претседателот на ФЕД, Џером Пауел и неговите колеги да ги намалат стапките. Порано оваа недела, Трамп го критикуваше Пауел за тоа што не свикал итен состанок за олабавување на монетарната политика и покрај високата инфлација и неизвесноста околу војната.

Од друга страна, Пауел го водеше она што може да биде неговиот претпоследен состанок на чело на централната банка. Неговиот мандат истекува во мај, а Трамп го именуваше поранешниот гувернер на Федералните резерви, Кевин Ворш, за негов наследник. Ворш претходно сигнализираше преференција за пониски каматни стапки, иако неодамна не даде јавни изјави за своите сегашни ставови.

Ситуацијата е дополнително комплицирана од Министерството за правда на Трамп.

Главната обвинителка Џанин Пиро од Вашингтон го повика Пауел да сведочи во врска со мултимилионската реконструкција на седиштето на Федералните резерви. Сепак, Пауел се спротивстави на повикот, обвинувајќи го Трамп дека го користи како изговор за да изврши притисок врз централната банка да ги намали каматните стапки. Судијата пресуди во корист на Пауел, отфрлајќи ги судските покани и согласувајќи се со проценката дека целта била единствено да се принуди Пауел да ги намали каматите.

Сепак, Пиро најави жалба, а сенаторот Том Тилис, републиканец од Северна Каролина, пак објави дека ќе ја блокира номинацијата на Ворш во Банкарскиот комитет на Сенатот додека не се реши прашањето за сведочењето на Пауел. Доколку правната битка продолжи и по мај, Пауел би можел да остане на својата позиција додека не биде потврден Ворш.