ЕЦБ го губи оптимизмот во врска со каматните стапки, сите опции се отворени
Европската централна банка се соочува со обновена неизвесност во врска со каматните стапки откако скокот на цените на нафтата го поништи неодамнешниот оптимизам за смирување на инфлацијата. Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, изјави дека сите опции за септември се отворени, вклучително и уште едно зголемување на стапките, поради енергетската криза, објави „Еуроњуз“.
Само пред шест недели, ЕЦБ се чинеше дека успешно ја ограничува инфлацијата. Цените на нафтата нагло паднаа по прекинот на огнот меѓу САД и Иран, растот на цените се забави побрзо од очекуваното, а економијата на еврозоната се покажа како поотпорна од очекуваното.
Но, до четврток, тонот на дебатата во Франкфурт беше целосно променет. Пораката од прес-конференцијата беше јасна: движењата на цените на нафтата би можеле да бидат клучен фактор во одредувањето дали каматните стапки ќе останат стабилни или повторно ќе се зголемат.
Управниот совет на ЕЦБ ги остави своите три клучни каматни стапки непроменети, како што се очекуваше. Сепак, тонот на Кристин Лагард беше многу повнимателен.
Таа откри дека советот ги поминал изминатите два дена разгледувајќи сè што се случило од состанокот во јуни. На почетокот, вестите беа охрабрувачки: инфлацијата се забави на 2,8 проценти, економската активност беше подобра од очекуваната, а договорот меѓу САД и Иран ги намали цените на суровата нафта. „Тоа беше првиот дел од тој период“, рече Лагард, но нагласи дека контекстот се променил.
„Меморандумот за разбирање беше краткотраен. Прекинот на огнот беше прекршен неколку пати, што доведе до сегашната ситуација каде што имаме јасна ескалација на конфликтот и сериозни случувања на пазарите на стоки“, рече таа.
Поради ненадејниот пресврт, ЕЦБ во четврток одлучи да ги остави каматните стапки непроменети. Наместо да реагираат само на поволните податоци за инфлацијата од јуни, раководителите на банката се обидуваат да проценат дали новиот енергетски шок ќе биде привремен или ќе се развие во поширок проблем. „Целото инфлациско влијание на енергетскиот шок сè уште не е почувствувано“, рече Лагард.
Таа додаде дека службениците внимателно го следат „интензитетот и времетраењето на шокот“, како и можните ефекти на прелевање. Таа рече дека централната банка сè уште не видела докази дека компаниите реагираат на повисоките барања за плати, сценарио што би можело да доведе до подолга инфлација. „Остануваме во добра позиција да управуваме со неизвесноста“, рече таа.
Цените на нафтата во фокусот
Состанокот на ЕЦБ доаѓа во особено несоодветно време. Додека Лагард зборуваше во Франкфурт, цената на суровата нафта Брент скокна за повеќе од 6 проценти на 100 долари за барел. Тоа беше највисокото ниво од мај и се случи откако милитантите Хути, поддржани од Иран, ја презедоа одговорноста за нападите врз саудиските танкери во Црвеното Море.
Настаните ги зголемија стравувањата од прекини во снабдувањето. Нападите следеа по новите инциденти во Ормускиот теснец и растечката загриженост за превозот во еден од најважните енергетски коридори во светот. Лагард призна дека последните напади се случиле откако Управниот совет ги завршил своите разговори, па затоа тие не влијаеле директно на одлуката во четврток.
Сепак, таа ги опиша како „алармантни“ и потврди дека персоналот на ЕЦБ добил инструкции да спроведе подлабока анализа на различните сценарија за цените на нафтата и гасот пред септемврискиот состанок. Таа забележа дека внимание се посветува и на пазарите на природен гас, каде што залихите се релативно ниски пред зимата.
Можеби најјасниот сигнал од конференцијата беше кога Лагард откри дека одлуката е едногласна, но не без дебата. Таа призна дека неколку членови на Управниот совет се запрашале дали ЕЦБ треба да размисли за уште едно зголемување на каматните стапки сега.
Сепак, тие се согласија дека чекањето до септември ќе им овозможи да анализираат уште два извештаи за инфлацијата, ажурирани податоци за растот и нови експертски проекции пред да одлучат за какво било затегнување на политиката. „Товарот на докажување е врз податоците“, рече Лагард кога беше прашана кој има потешка задача – оние кои се залагаат за ново зголемување или оние кои поддржуваат одржување на стапките на сегашните нивоа.
Пораката ги остава сите опции отворени за септември. ЕЦБ инсистира дека не се обврзува на одреден курс, но конференцијата сугерира дека одговорот на институцијата е сè повеќе поврзан со настаните на енергетските пазари. Лагард, исто така, ги отфрли шпекулациите за нејзиното заминување. „Нема да се ослободите од мене пред 2027 година“, рече таа, додавајќи: „Кога има облаци на хоризонтот, капетанот останува на бродот“.