ДЗР со негативно мислење за Бирото за метрологија: Неевидентирана опрема од 2,3 милиони евра, не се користи мобилна лабораторија за нафтени деривати…

Државниот завод за ревизија денеска го објави извештајот за ревизија во Бирото за метрологија во кој се вели дека се утврдени слабости во управувањето и евиденцијата на јавните средства, при што опрема набавена во претходни години во вредност од 145.191 илјади денари, односно околу 2.3 милиони евра сè уште не е евидентирана во деловните книги на Бирото. Во исто време пропуштена е можноста за проверка на нафтата и нафтените деривати преку мобилната лабораторија во сопственост на Бирото.

Како што посочуваат од Државниот завод за ревизија, била извршена ревизија на финансиските извештаи на Министерство за економија-Биро за метрологија на сметката на основен буџет (631- 18), заедно со ревизија на усогласеност за период 01.01-02.09.2024 година.

Со донесувањето на Законот за изменување и дополнување на Законот за организација и работа на органите државната управа1, Бирото за метрологија продолжува со работа во состав на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини преку новата буџетска сметка 631-13.

„Констатирани се состојби, неправилности и неусогласености во работењето на Бирото и поради нивното значење изразено е неповолно мислење за вистинитоста и објективноста на финансиските извештаи и за усогласеност со законската регулатива, упатства и воспоставените политики“, велат од ДЗР.

Притоа, наведуваат дека со извршената ревизија утврдени се слабости во спроведувањето на пописот на средствата, побарувањата и обврските со состојба на 31.12.2024 година, поради што не е обезбедено усогласување на сметководствената евиденција со фактичката состојба утврдена со попис. Констатирано е дека дел од средствата во вредност од 145.191 илјади денари, односно околу 2.3 милиони eвра, набавени во претходни години, сè уште не се евидентирани во деловните книги и Билансот на состојба на Бирото поради неизвршено примопредавање со Министерството за економија и труд, како и утврдени разлики меѓу сметководствената состојба и состојбата утврдена со попис кај основните средства во износ од 5.544 илјади денари.

Во текот на 2024 година Бирото набавило пломби, жигови, жиг-налепници за верификација и записници во вкупен износ од 4.266 илјади денари, од кои 646 илјади денари преку буџетската сметка 631-18 и 3.620 илјади денари преку буџетската сметка 631-13. За овие материјали не е воспоставена сметководствена и материјална евиденција, иако истите се користат при вршењето на услугите за верификација на мерните инструменти и претставуваат основ за остварување на приходите на Бирото.

Слабости се утврдени и во евидентирањето и наплатата со побарувањата по основ на извршени услуги. Во Билансот на состојба на 31.12.2024 година побарувањата од купувачи се искажани во износ од 40.549 илјади денари, при што кај дел од комитентите се утврдени побарувачки, односно негативни салда во износ од 11.735 илјади денари, поради што побарувањата не се реално прикажани во финансиските извештаи. Исто така, ревизијата утврди дека побарувањата по основ на издадени фактури за услуги за хомологација не се евидентираат навремено, поради што во текот на 2024 година се евидентирани побарувања во вкупен износ од 14.193 илјади денари, (од кои 10.034 илјади денари се однесуваат на сметката 631-18, а 4.159 илјади денари на сметката 631-13), од кои 2.322 илјади денари се по фактури издадени во 2023 година, а во 2025 година се евидентирани побарувања во износ од 1.477 илјади денари по фактури издадени во 2024 година.

Од услугите за верификација на мерила, калибрација на еталони и мерила, како и други услуги, Бирото во 2024 година остварило приходи во вкупен износ од 122.400 илјади денари, при што најголем дел се однесуваат на услуги за верификација на мерила.

Ревизијата утврди слабости во процесот на управување со предметите и наплатата на услугите, односно постапките се спроведуваат без донесена интерна процедура, а не се утврдени ниту рокови за распределба, контрола и одобрување на предметите. Дополнително, од вкупно фактурираните услуги за верификација во 2024 година во износ од 182.966 илјади денари, износ од 82.092 илјади денари, односно околу 1.3 милиони евра се однесува на услуги по барања поднесени во периодот од 2018 до 2023 година, што укажува на значително доцнење во процесот на фактурирање.

Во делот „Нагласување на прашања“, ревизијата укажа и на неефикасно користење на опремата набавена за испитување на квалитетот на течните горива. Имено, Бирото во 2019 година, по одлука на Влада, набавило мобилна лабораторија за испитување на квалитетот на нафта и нафтени деривати во износ од 37.367 илјади денари, а во 2021 година дополнително е набавена опрема во износ од 24.758 илјади денари.

И покрај значајната вредност на вложените средства, во текот на 2024 година преку мобилната лабораторија не се вршени анализи, бидејќи не биле доставени барања од надлежниот Државен пазарен инспекторат со кој Бирото има склучено договор за користење на лабораторијата.

Со ревизијата е утврдено дека Бирото нема воспоставено евиденција за издадени одобренија за тип на производ и за согласности за регистрација кои се издадени од страна на техничката служба и правното лице за технички преглед овластено за постапката за идентификација и/или идентификација и оцена на техничката состојба на возилото, надлежност која произлегува од Законот за возила од причина што од страна на МВР не е воспоставен регистар на возила за внес и размена на податоци меѓу надлежните институции.

Во делот останати прашања утврдени се слабости во следењето и контролата на приходите кои Бирото ги остварува од услуги за верификација на мерила што ги вршат овластени правни лица.

Имено, иако овластените правни лица имаат обврска на Бирото да му уплатат 20% од вредноста на извршените услуги, не се воспоставени јасни правила за начинот на известување, контролата на извршените услуги и роковите за уплата на средствата.

Утврдено е дека известувањето до Бирото се врши квартално, а уплатите на средствата се реализираат со задоцнување од шест до девет месеци по истекот на кварталот во кој се извршени услугите, што создава ризик од ненавремена и нецелосна наплата на приходите. За надминување на утврдените состојби ревизијата даде повеќе препораки чие имплементирање би обезбедило надминување на причините за утврдените состојби.