Цените на гасот во Европа скокнаа 115 отсто за една недела
Главната причина е што поради војниата на Блискиот Исток прекинат е извозот на течен природен гас (ЛНГ) од Катар
Цените на гасот во Европа го забележаа својот најголем пораст од енергетската криза во 2022 година. Зголемувањето од крајот на февруари е 115 отсто, вклучувајќи го и скокот од понеделникот на 68,8 евра/MWh (скоро 835 долари за 1.000 кубни метри). Иако Европа не добива многу гас од Катар, кој ги прекина испораките на течен природен гас (ЛНГ), ќе мора да се натпреварува со други купувачи за намалените ресурси.
Сегашната криза останува непропорционално помала по обем од онаа во 2022 година. Тогаш, дури и пред руската инвазија на Украина, цените на гасот во Европа се зголемија на 80-90 евра/MWh, делумно затоа што „Гаспром“ не продаваше гас на спот пазарот околу шест месеци пред војната, држејќи го во своите европски складишта. Во август 2022 година, цената достигна врв од над 340 евра/MWh (тогаш околу 3.600 долари за 1.000 кубни метри).
Земјите од ЕУ добиваат 6-8% од нивниот увоз на течен природен гас (LNG) од Катар, што ги запре испораките на течен природен гас поради војната во Иран, кој го блокираше Ормутскиот теснец, додека САД учествуваат со речиси 60 проценти. Кина се потпира на Катар за 25-30%. Генерално, уделот на блискоисточната држава на глобалниот пазар на ЛНГ е 20 отсто. „Ако сакате дополнителен танкер со американски гас во Берлин, ќе мора да платите доволно висока цена за да го спречите да оди во Токио“, напишаа аналитичарите на „Бернштајн“. Неколку танкери со ЛНГ наменети за Европа веќе се вратија во Азија минатата недела, забележува Блумберг.
Иако топлото време ја принуди Европа речиси целосно да престане да црпи гас од подземните складишта, таа ја завршува тековната грејна сезона со многу ниски резерви – моментално помалку од 30% (во споредба со просекот од приближно 45% во последните пет години). Ова значи дека ќе треба да купува поголеми количини за следната сезона.
Но, како што изјави министерот за енергетика на Катар за „Фајненшел тајмс“, дури и ако конфликтот на Блискиот Исток заврши веднаш, на земјата ќе ѝ требаат „недели до месеци“ за да се врати во нормален циклус на снабдување. „Голдман Сакс“ ја зголеми прогнозата за цената на европскиот гас за вториот квартал од 45 евра на 63 евра, претпоставувајќи дека нема да има испораки од Катар до крајот на март, по што тие постепено ќе се зголемуваат во текот на април.
„Морган Стенли“ верува дека прекинувањето на производството на течен природен гас во Катар би можело да елиминира голем дел од глобалниот вишок на течен природен гас проектиран за оваа година, а недостатокот на извоз повеќе од еден месец „брзо ќе создаде недостиг“.