БГНЕС ја „откри Америка“: Бара позадина на легитимно лобирање во САД

Бугарските медиуми се повеќе се занимаваат со внатрешни работи на Македонија, објавувајќи анализи како оваа денес на БГНЕС која се занимава со лоби активностите на македонската компанија „АТС Груп“, која е законски регулирана во САД. церлта е зад активностите на оваа компанија во Вашингтон да се утврди дали сретствата што ги плаќа за лобирањата се од македонскиот државен буџет, но поинаку се претставуваат. Подолу е текстот на БГНЕС на оваа тема: 

-Американските регистри откриваат финансиска и институционална поврзаност помеѓу македонската приватна компанија од одбранбениот сектор „АТС Груп ДООЕЛ Скопје“ и „Меркјури паблик аферс“ (Mercury Public Affairs), голема американска фирма за политичко советување и лобирање.

Во регистарот на Законот за регистрација на странски агенти (FARA), „АТС“ е заведена како странски налогодавач на „Меркјури“ под бројот за регистрација 6170. Договорот меѓу двете компании бил поднесен до Министерството за правда на САД во февруари 2025 година. Документот покажува дека „Меркјури“ е ангажирана не само за комуникациски услуги, туку и за стратешко советување, односи со владини институции и лобирање. Опишаните активности вклучуваат развивање и спроведување на федерална политичка агенда и застапување на „АТС“ пред американските законодавци. Договорот, исто така, ја истакнува намерата да се потенцира улогата на Северна Македонија како безбедносен партнер на САД во Јужна Европа.

130.000 долари месечно

На 23 декември 2025 година, „Меркјури“ поднесе измена на договорот. Со неа се предвидува продолжување на договорот од 1 февруари 2026 до 31 јануари 2027 година, при што месечниот надомест е утврден на 130.000 долари. Ова изнесува 1,56 милиони долари за период од 12 месеци. Плаќањата се договорени однапред на квартална основа, а „АТС“ е обврзана и да ги надомести одредени трошоци на „Меркјури“. Според тоа, сумата од 1,56 милиони долари не е новинарска проценка, туку вредноста на договорениот надомест за едногодишниот период.

Парите не се само на хартија

Документите од FARA ги прикажуваат и реално пријавените плаќања. Во 2025 година, „Меркјури“ пријавила три уплати од „АТС“: 255.305 долари во јули, 255.000 долари во септември и 255.305 долари во декември. Вкупниот износ е 765.610 долари. Така, американскиот регистар ги прикажува не само договорениот надомест, туку и реалните плаќања што македонската компанија ги извршила кон американската лобистичка фирма.

Која е „АТС“?

„АТС Груп“ е приватна компанија во рамките на одбранбената индустрија на Северна Македонија. Компанијата произведува муниција со мал калибар, балистички шлемови, панцири и други заштитни производи. Во договорот поднесен според американскиот закон FARA, дејноста на ATS е опишана како производство на композитни балистички производи и муниција со мал калибар. Самата компанија го наведува Шефшет Демировски како свој основач и извршен директор. Македонските медиуми исто така го посочуваат како сопственик на компанијата. Во договорот со „Меркјури“ (Mercury), Демировски е наведен како лице за контакт за ATS.

Поврзаноста со македонската држава

ATS не е компанија во државна сопственост. Во американскиот регистар таа е заведена како странска корпорација, а договорот со „Меркјури“ е склучен меѓу две приватни компании. Истовремено, ATS има јавно документирани односи со македонските институции. Во декември 2023 година, тогашната министерка за одбрана, Славјанка Петровска, ја посети компанијата „ATS Ammunition“. Министерството за одбрана на Македонија ја претстави компанијата како претпријатие вклучено во производство на воена и заштитна опрема и вооружување. Во март 2025 година, претставници на македонската влада исто така учествуваа во потпишувањето на меморандум меѓу ATS и турската државна одбранбена компанија MKE. Овие факти укажуваат на институционални врски меѓу ATS и државата, но сами по себе не докажуваат државно финансирање на договорот за лобирање со „Меркјури“.

Документот во кој се спомнува Мицкоски

Најзначајниот дел од досието според FARA е документот поднесен од „Меркјури“ на 2 април 2026 година. Насловен како „Стратешко партнерство меѓу САД и Северна Македонија“, тој бил поднесен како материјал дистрибуиран од „Меркјури“ во име на „ATS Group“. Во него се разгледуваат предлози поврзани со односите меѓу САД и Северна Македонија во области како што се енергетиката, американските инвестиции, информатичките технологии и сајбер-безбедноста, одбраната, меѓувладините односи и центарот за обука „Криволак“. Текстот експлицитно се осврнува на односот меѓу претседателот Доналд Трамп и премиерот Христијан Мицкоски. На тој начин, документот воспоставува директна документирана врска меѓу приватната компанија ATS, нејзиниот американски лобист „Меркјури“ и темите што се однесуваат на стратешките односи меѓу Вашингтон и владата на Мицкоски.

Корпоративен интерес или државна политика

Приватна македонска компанија за одбрана плаќа значителни суми на американска лобистичка фирма, која, во име на компанијата, презентира предлози во Вашингтон кои се однесуваат не само на корпоративни прашања, туку и на пошироки прашања во врска со односите меѓу САД и Северна Македонија.

Вториот американски лобист

Меркури не е единствениот американски лобистички субјект кој работел за ATS. Јавните записи во врска со регистрациите според Законот за откривање лобирање на САД откриваат врска помеѓу ATS Group и Valcour LLC. Според достапните податоци, Valcour пријавил приход од приближно 1,02 милиони долари од ATS во седум поднесоци. Ова укажува дека Македонската компанија користела повеќе од еден американски лобистички субјект. Сепак, мора да се направи разлика помеѓу FARA и Законот за откривање лобирање, бидејќи двата режима се разликуваат по обем и во нивните барања за регистрација и известување.

Што велат македонските претставници

Истражувањето на БИРН од септември 2026 година го става случајот во поширок политички контекст. Според извештајот, неколкумина актуелни македонски функционери негирале дека ги координирале своите активности со Демировски, наведувајќи дека тој дејствувал на сопствена иницијатива. Овие ставови се значајни бидејќи покажуваат дека достапните документи сами по себе не можат да докажат координација меѓу АТС и кабинетот на Мицкоски. Од друга страна, самите материјали од регистарот ФАРА (FARA) од април 2026 година докажуваат дека „Меркјури“ (Mercury) претставила конкретни предлози во име на АТС, формулирани во контекст на стратешките односи меѓу САД и Северна Македонија. Двата дела од сликата се неопходни за целосно разбирање на случајот.

Дали сумата од 1,56 милиони долари вклучува државни средства?

Прегледаните документи од американскиот регистар ФАРА не го посочуваат државниот буџет на Северна Македонија како извор на исплатите кон „Меркјури“. За целосно расчистување на ова прашање, потребни се финансиските извештаи на АТС, податоците за нејзините договори со владата и документацијата во врска со потеклото на средствата со кои се финансираат лобистичките активности.

Што покажуваат документите – а што не

Документите откриваат јасна финансиска врска меѓу АТС и „Меркјури“. Тие покажуваат договор за лобирање и врски со државни институции. Покажуваат реални, евидентирани исплати. Покажуваат нов договорен надомест од 130.000 долари месечно. Покажуваат втор американски лобист – „Валкур“ (Valcour). Покажуваат дека „Меркјури“ поднела документ во врска со „Стратешкото партнерство меѓу САД и Северна Македонија“ во име на АТС. Укажуваат на тоа дека премиерот Мицкоски е спомнат во овој документ и дека се разгледуваат прашања од стратешка природа.Случајот што ги вклучува АТС и „Меркјури“ сам по себе не докажува дека државната политика на Северна Македонија е одредена од приватен производител на оружје. Тој покажува нешто поконкретно.

Приватна компанија од одбранбената индустрија инвестирала значителни средства во политичко и владино претставување во САД. Нејзиниот лобист работел на агенда за федерални политики, комуницирал со американски законодавци и ја промовирал Северна Македонија како стратешки партнер на САД. Во продолжение, истиот лобист доставил материјал со предлози за стратешките односи меѓу Вашингтон и Скопје, во кој се спомнува премиерот Христијан Мицкоски. Ова го отвора прашањето каде завршуваат корпоративните интереси на „АТС“ (ATS), а каде започнува застапувањето на пошироките национални интереси. Јавно достапните документи овозможуваат ова прашање да се постави во контекст на конкретни договори, суми и имиња.