Бетел до Орбан: Мајка ми мрази што сум геј, но живеам со тоа
Лидерите од цела ЕУ во четвртокот се судрија со унгарскиот премиер Виктор Орбан за анти-ЛГБТК законот, како одраз на зголемената тензија околу основните вредности на блокот.
Во жестоката дебата во Европскиот совет во Брисел, лидерите зборуваа во невообичаени лични и емотивни термини. Холандскиот премиер Марк Руте сугерираше дека Орбан треба да ја напушти ЕУ, додека Ксавиер Бетел од Луксембург зборуваше за своите лични борби да биде прифатен како геј.
„Јас не станав геј. Јас сум геј, тоа не е избор “, му рече Бетел на конзервативниот унгарски лидер, според официјалните лица кои ја следеле дискусијата. „Мајка ми мрази дека сум геј, и живеам со тоа. И сега го ставивте ова во закон. Ве почитувам, но ова е црвена линија. Станува збор за основни права, правото да се биде поинаков “.
Повеќе од една деценија Орбан – кој се претставува себеси како шампион на нелиберална Европа – се конфронтира со Брисел и со другите лидери на ЕУ за низа прашања, од владеењето на правото до миграцијата. Неговата влада е обвинета за поткопување на независноста на судството и за преземање контрола врз голем број медиуми, како и за разгорување на антисемитизмот, исламофобијата, хомофобијата и антиромското расположение.
Орбан ги отфрлаше обвинувањата и претрпе неколку последици заради своите постапки од ЕУ. Некои земји од Централна и Источна Европа не се приклучија на критиките кон Унгарија и таа поделба можеше да се види повторно во дебатата вчера како реакција на неговите мерки за ЛГБТК.
Но, битката за правата на ЛГБТК предизвика нервоза кај многу други лидери на ЕУ и укажува на тоа дека нивната трпеливост со Орбан попушта.Прашањето се пренесе и на поширокото европско јавно мислење бидејќи се рефлектираше и на фудбалскиот шампионат Еуро 2020.
Контроверзноста изби откако унгарскиот парламент донесе забрана за промовирање и прикажување на хомосексуалноста или промена на полот кај малолетници.На самитот повеќе лидери на ЕУ изразија негодување за споменувањето на хомосексуалноста во законот првично наменет за борба против педофилијата – и му соопштија на Орбан дека за такво законодавство нема место во ЕУ.
Орбан се спротивстави на критиките, инсистирајќи дека мерките биле погрешно разбрани и дека тие биле дизајнирани само за да ги заштитат децата и да ги осигураат правата на родителите да ги воспитуваат своите семејства како што им одговара. Тој исто така рече дека се чувствува нападнат од сите страни.Орбан доби поддршка од Полска, која исто така се судри со Брисел околу владеењето на правото, а до одреден степен и од Словенија, додека неколку земји – како Словачка – не зазедоа јасна позиција.
Но, мнозинството шефови на држави и влади упатија остри критики за унгарскиот пристап, нагласувајќи ја потребата за поддршка на младите, наместо нивно стигматизирање.Руте, либералниот холандски лидер кој е долгогодишен критичар на унгарскиот премиер, отворено го покрена членот 50, одредбата од Договорот за ЕУ што се користи за активирање на нечие заминување од блокот. Германската канцеларка Ангела Меркел рече дека додека родителите имаат права, децата имаат свои права – и дека е проблематично да се изедначи хомосексуалноста со педофилија.Но, Бетел беше тој што го принесе најличниот пристап, со директен апел до Орбан.
„Се познаваме осум години, но ова ме допира“, рече тој. „Гледате колку млади ЛГБТК извршуваат самоубиство. Ова е многу лошо. Ова е стигматизирање. Сега имаме анти-геј постери во Франција. Вие ги правите тие луѓе малцинство. Ова е навистина страшно во една европска земја “.
Орбан постојано инсистираше на тоа дека амандманите се однесуваат на заштита на правата на децата.
„Јас сум борец за слобода противкомунистичкиот режим. Хомосексуалноста беше казнета, и јас се борев за слобода и за права – затоа ги бранам правата на хомосексуалните момчиња “, рече тој за новинарите претходно.
Унгарскиот министер за правда, Јудит Варга, зеде борбен пристап, пишувајќи на социјалните мрежи дека Руте „се отпишал од кругот на цивилизирани луѓе“.
„Унгарија не сака да ја напушти ЕУ. Напротив, ние сакаме да ја спасиме од лицемерие“, напиша Варга на Твитер.
Дебатата во четвртокот беше кулминација на еднонеделното растечко негодување за потезите на Унгарија.Над половина од земјите-членки на ЕУ потпишаа декларација со која се осудува унгарското законодавство.