Што се знае за аферата на шефот на „Нвидија“ со наводната кинеска шпионка?

Една од најважните личности во индустријата за вештачка интелигенција (ВИ) е обвинета за афера со осомничен кинески шпион, што доведе до истрага.

Американските разузнавачки претставници веруваат дека кинеската бизнисменка Алис Хуанг, која имала блиска врска со извршниот директор и ко-основач на „Нвидија“, Јенсен Хуанг, била шпион за Пекинг, според извештајот на „Њујорк тајмс“.

Во неделата, Хуанг призна дека бил „неверен“ на својата сопруга и се извинил што ја повредил неа и нивните деца.

Американскиот технолошки гигант „Нвидија“, една од највредните компании во светот, отвори независна истрага за извештаите. Фирмата изјави дека не верува оти националната безбедност на САД била загрозена – и додаде дека Хуанг е посветен на продолжување на водењето на компанијата.

Еве што знаеме за аферата и зошто е важна.

Која е Алис Хуанг и што знаеме за аферата?

Американските власти веруваат дека Алис Хуанг била регрутирана да шпионира од страна на врвната кинеска разузнавачка агенција, објави „Њујорк тајмс“. Нејзиното моментално место на живеење е непознато.

Алис Хуанг, која не е во роднинска врска со Џенсен Хуанг, била врвен извршен директор во компанијата за центри за податоци „Мегаспид“ со седиште во Сингапур помеѓу март и ноември 2023 година. Фирмата била осомничена дека помагала во пренасочувањето на чиповите на „Нвидија“ во Кина.

Би-Би-Си дознава дека „Мегаспид“ е под истрага од страна на владата на Сингапур во врска со претходните обвинувања дека компанијата ги заобиколувала американските санкции за извоз на врвните чипови на „Нвидија“.

Компанијата минатиот месец му изјави на „Њујорк тајмс“ дека нејзиното сегашно раководство ги сфатило обвинувањата сериозно и назначило надворешни правни советници за да спроведат внатрешна истрага.

Надзорот наводно открил комуникации помеѓу Алис Хуанг и американски државјанин, кој подоцна бил идентификуван како Џенсен Хуанг преку процес познат како „разоткривање“.

Останува нејасно какви, ако воопшто, разузнавачки информации Алис Хуанг – позната и како Хуанг Ле – наводно собрала и предала на Пекинг. Таа не одговори на барањето на весникот за коментар.

Кога Би-Би-Си ја праша „Нвидија“ дали компанијата е свесна за загриженоста за разузнавањето, компанијата рече дека не е.

„Веруваме дека доколку бевме цел на вистинска закана, американската влада ќе нè известеше“, изјави портпарол на „Нвидија“ за Би-Би-Си.

Кина ги отфрли обвинувањата за шпионажа.

Портпаролот на Министерството за надворешни работи, Гуо Џиакун, им рече на новинарите во понеделник на редовниот дневен брифинг за медиумите: „Веќе одговоривме на ова. Тврдењата за кинеските шпиони се целосно неосновани, шпекулативни и имаат за цел да ја оцрнат Кина“.

„Њујорк тајмс“ објави кон крајот на октомври дека Трамп бил информиран минатата година за разузнавачките информации во кои се тврди дека Алис Хуанг шпионирала во име на Кина.

На прашањето на новинарите во неделата дали би сакал „да дејствувал врз основа на разузнавањето“, Трамп одговори: „Не, не мислам така. Мислам дека е чесен човек“.

Во меѓувреме, американскиот државен секретар Марко Рубио одби да коментира кога беше прашан за Хуанг. Минатата пролет, државниот секретар наводно го надгледувал изготвувањето на меморандум со кој се предупредува администрацијата на Трамп за односот на Хуанг со кинеската бизнисменка, според „Њујорк тајмс“.

Зошто е важно?

„Нвидија“ е во срцето на трката за вештачка интелигенција меѓу САД и Кина, поради што аферата на милијардерот предизвика стравувања за националната безбедност кај американските пратеници.

Трамп рече дека „кој и да победи во вештачката интелигенција, победува“, а стравот е дека ако Кина добие предност во вештачката интелигенција, тоа ќе ги зголеми воените и надзорните капацитети на земјата.

Предноста на САД во голема мера е поради американските компании како „Нвидија“, кои соработуваат со производители како што е компанијата за производство на полупроводници од Тајван (TSMC), која произведува повеќе од 90% од најнапредните чипови во светот.

Од 2022 година, САД користат разни контроли на извозот за да ја држат врвната технологија подалеку од Кина, што, според нив, помага во задржувањето на конкурентската предност на Америка и ја штити нејзината национална безбедност.

Ова значи дека компании како „Нвидија“ во голема мера се исклучени од најпрофитабилниот пазар во светот, а Хуанг еднаш рече дека уделот на „Нвидија“ на кинескиот пазар се намалил од околу 95% на ефикасно нула.

Хуанг се вклучи во шатл-дипломатија меѓу Вашингтон и Пекинг, надевајќи се дека ќе најде пат назад одобрен од САД и ќе ја обликува политиката на САД кон Кина по патот.

Откритијата од неделата може да објаснат зошто Хуанг не успеа да ја донесе најголемата награда од сите за „Нвидија“: благословот од администрацијата на Трамп да ги продава сите свои чипови освен најнапредните на Кина.

Кој е Џенсен Хуанг?

Роден во Тајван во 1963 година, Хуанг имал девет години кога неговото семејство се преселило на Западниот брег на САД. Дипломирал како електроинженер на Државниот универзитет во Орегон, а потоа магистрирал во истата област на Универзитетот Стенфорд.

Хуанг потоа работел во американската фирма за чипови АМД пред да биде ко-основач на „Нвидија“. Познат како „Тато Хуанг“ во Тајван и некогаш фален како „Тејлор Свифт на технологијата“, тој има репутација на работохолик и перфекционист со неверојатно високи стандарди за својот персонал.

Според индексот на милијардери на Блумберг, неговото богатство се проценува на 155 милијарди долари.

„Џенсен Хуанг е технолошки визионер како Стив Џобс“, изјави за Би-Би-Си Стивен Вит, автор на „Машина за размислување“, биографија за Хуанг, додавајќи дека тој бил одговорен за создавање на хардвер за вештачка интелигенција каков што го знаеме денес.

Хуанг има познато близок однос со Трамп. На неодамнешниот самит за вештачка интелигенција во Белата куќа, каде што беа присутни 42 технолошки директори, претседателот беше придружуван од Елон Маск и Хуанг.

Трамп рече дека не разговарал со шефот на „Нвидија“ откако се појави веста за истрагата.

„Знам само дека е добра личност, но никогаш не знаете што се случува“, им рече Трамп на новинарите, додавајќи дека „завршил неверојатна работа за нашата земја“.

Што е „Нвидија“ и колку е важна?

Основана од Хуанг и неговите колеги електроинженери Крис Малаховски и Куртис Прием во 1993 година, компанијата првично беше позната по чипови што обработуваат графика, особено за компјутерски игри.

На крајот, го смени фокусот на вештачката интелигенција, област во која сега доминира.

Хуанг ја спаси „Нвидија“од банкрот во повеќе од една прилика и презеде ризици со вештачката интелигенција долго време пред остатокот од светот, ефикасно градејќи ја инфраструктурата од нула.

„Денес кога размислуваме за тоа, мислиме на овие гигантски центри за податоци – ништо од тоа не постоеше. Немаше клиенти за работите што ги градеше. Всушност, неговиот прв клиент беше Open AI во тоа време кога имаа 30 луѓе – тој всушност им го даде, им го донираше“, изјави Вит за Би-Би-Си.

Секоја значајна технолошка компанија што гради алатки и инфраструктура за вештачка интелигенција сега користи чипови на „Нвидија“.

Во моментов вреди 4,5 билиони долари, „Нвидија“ е една од највредните компании досега.

Засега, одборот на фирмата се чини дека нема голем апетит за отстранување на Хуанг, наведувајќи во соопштението во неделата дека имаат „доверба во Џенсен и неговиот раководен тим“.

Извори за Би-Би-Си велат дека неговото отстранување е малку веројатно бидејќи се работи за многу пари.

Нема јавен план за наследување на 63-годишникот. Тој често изјавуваше дека се надева дека ќе продолжи на функцијата со децении, а Блумберг објави дека создал неформална лидерска структура околу себе, за разлика од традиционалната хиерархија на компанијата.

Неговите деца, Спенсер и Медисон, и зетот Нико Капрез работат во „Нвидија“ на високи позиции.

Која е сопругата на Џенсен Хуанг?

Хуанг ја запознал својата идна сопруга Лори Милс на Државниот универзитет во Орегон додека студираше електротехника во раните 1980-ти. Двојката била лабораториски партнери.

Тие се венчаа во 1985 година, околу осум години пред тој да ја ко-основа „Нвидија“, и имаат две деца, Медисон и Спенсер.

Во 2007 година, двојката ја основа Фондацијата „Џен-Хсун и Лори Хуанг“. Добротворниот фонд доживеа пораст на средствата во последниве години, поттикнат од зголемената вредност на акциите на „Нвидија“ и се проценува дека вреди повеќе од 9 милијарди долари.

Неговите донации вклучуваат десетици милиони долари за инженерски програми на Државниот универзитет во Орегон и Универзитетот Стенфорд.

Вит изјави за Би-Би-Си дека Хуанг се потрудил многу да се претстави како семеен човек, додавајќи: „Тоа му е многу важно“.

„Тој ја фали својата сопруга, зборува за неа на многу восхитувачки начин“, додаде тој. „Последиците од ова би биле лоши за семејството на секого. Но, за некој што се потруди толку многу да негува имиџ на семеен човек и кој ги држи своите деца многу блиску, тоа е многу лошо“. (Би-Би-Си)