Зошто странски фирми заминуваат од Србија: Во три града се загрозени 2.000 работни места. „Моделот на евтина работна сила е исцрпен“, велат економисти

Странските компании како „Дрексел мајер“ и „Астер текстил“ ја напуштаат Србија, што директно загрозува околу 2.000 работни места во неколку градови.
Главните причини за заминувањето на инвеститорите се зголемувањето на трошоците за работна сила во Србија, економската криза во Европа и конкуренцијата од другите земји со поевтина работна сила, пишуваат српските медиуми.

Српската економија деновиве е опкружена со вести за бран на реорганизација и заминување на странски инвеститори, при што, според проценките, во трите града директно се загрозени околу 2.000 работни места.

Германскиот гигант „Дрекселмаер“ е носител на најтешката вест за Зрењанин, каде што е најавено дека фабриката целосно ќе биде затворена до крајот на март, додека веќе во јануари намалувањето на обемот на работа ќе погоди 85 отсто од вработените.

Оваа авто-мото компанија, која во своите најдобри денови во Зрењанин вработуваше повеќе од 6.000 луѓе, не успеа да обезбеди нови проекти.

Слична судбина го снајде и југот на Србија.

Турскиот „Астер Текстил“ до 15 декември го напушта Ниш и целото свое производство го сели надвор од границите на Србија. Одлуката директно влијае на околу 400 вработени, а главни причини се зголемените трошоци и падот на нарачките.

Истовремено, италијанската компанија „Вали“ одлучи своето производство да го пресели од Ваљево во Лозница.

Економските експерти посочуваат дека заминувањето на одредени компании не е случајно, туку е последица на променетите економски околности во земјава и надвор од неа, пренесе Блиц.

Членот на Фискалниот совет, Слободан Миниќ, објаснува дека Србија веќе нема обилна или евтина работна сила, бидејќи трошоците за работна сила во трудоинтензивните индустрии речиси се изедначиле со земјите од Централна и Источна Европа.

На тоа влијаеше растот на просечните и минималните плати, како и реалното зајакнување на еврото. Покрај тоа, кризата во европската автомобилска индустрија директно се прелеа на домашните добавувачи.

Пензионираниот професор на Економскиот факултет Љубодраг Савиќ го нагласува влијанието на глобалната конкуренција, посочувајќи дека кинеските фабрики одредени производи ги прават 20 до 30 отсто, па дури и двојно поевтини од европските погони.

Поради помалите трошоци и послабата синдикална заштита, многу европски компании се повеќе го префрлаат производството во Северна Африка.

Државниот модел на привлекување инвестиции преку субвенции, поинтензивно започна во 2014 година, одигра важна улога во вработувањето во неразвиените региони, но експертите се согласуваат дека овој концепт е исцрпен.

Иако повеќе од 250 странски инвеститори потпишаа договори за субвенционирање во изминатата деценија, моделот не е доволно еволуиран кон активности со поголема додадена вредност кои можат да обезбедат повисоки плати.

Миниќ од Фискалниот совет наведува дека вкупните инвестиции сочинуваат 23 отсто од БДП на Србија, а странските директни инвестиции сочинуваат 4 отсто, исто колку и домашните приватни инвестиции.

Посебно алармантен податок е структурниот дефицит на платниот биланс: лани одливите по добивки, дивиденди и камати се повисоки за над 2 милијарди евра од приливите на нова девиза врз основа на странски директни инвестиции, додека во првите осум месеци од тековната година овој одлив достигна 1,6 милијарди евра. Тоа на среден рок создава притисок врз динарските и девизните резерви.

Економистите велат дека фокусот на растот мора да се префрли на зајакнување на домашниот приватен сектор, подобрување на правилата на игра и владеење на правото, наместо да се потпира исклучиво на бизниси со ниска додадена вредност.

За работниците кои ќе останат без работа, клучно е прашањето за остварување на нивните права.

Адвокатот од трудовото право, Никола Пањковиќ, истакнува дека работодавачите не можат еднострано да затвораат фабрики без да ги почитуваат законските процедури. Во случаите на прогласување технолошки технолошки вишок, компаниите се должни да достават формални решенија и да ги платат законски пропишаните отпремнини, како и сите заостанати долгови.
Компаниите „Дрексел Маер“ и „Астер Текстил“ соопштија дека сите обврски кон вработените и отпремнините ќе бидат исплатени во целост и во согласност со законите на Република Србија.