Нов европски економски тигар: Привлече илјадници германски компании, станаа шампиони на економскиот раст

Додека Германија со години се бори со економска стагнација, нејзиниот источен сосед Полска доживува силен раст и сè повеќе се етаблира како една од најуспешните европски економии. Земјата, која со децении се сметаше за посиромашен дел од Европа, денес привлекува германски инвеститори, компании, но и работници кои сè повеќе одлучуваат да ја напуштат Германија и да се преселат преку границата.

Како Полска успеа да направи таков економски пробив и што може Германија да научи од него? На ова прашање се осврна германскиот јавен сервис АРД во репортажата на емисијата „Плусминус“.
Разликата во резултатите на двете земји е сосема јасна. Додека германската економија беше во рецесија во 2024 година, Полска оствари раст од три проценти. Една година подоцна, Германија забележа скромни 0,2 проценти, а Полска дури 3,6 проценти.

„Европски шампион на раст“: 6.000 германски компании инвестираа 50 милијарди евра

„Полска е најбрзорастечката економија во Европа веќе 40 години“, изјави за АРД Марчин Пјонтковски, економист од Универзитетот Козмински во Варшава, кој ја нарекува својата земја нов европски шампион на раст.

Колку се промениле економските односи меѓу двете земји покажува фактот дека во Полска моментално работат околу 6.000 германски компании, кои инвестирале приближно 50 милијарди евра во оваа земја.

Еден пример е компанијата „Д-р Шумахер“, чие седиште остана во германскиот Есен, додека поголемиот дел од производството се одвива во полскиот град Лубан. Таму, околу 1.200 вработени годишно произведуваат до 500 милиони пакувања влажни и дезинфекциски марамчиња за светски брендови.

Директорот Пол Станек ја нагласува брзината на администрацијата како една од најголемите предности на водењето бизнис во Полска. За изградба на нов магацин или проширување на производството, како што наведува тој, постапката се завршува за една до една и пол година, наместо тригодишно чекање за дозволи во Германија. Во такви околности, компанијата може да работи значително поконкурентно.

Во исто време, пониските плати повеќе не се единствениот одлучувачки фактор. Инвеститорите се привлечени и од квалитетот на работната сила, како и од мотивацијата на вработените. Според податоците на економистот Пјонтковски, просечниот приход по жител во Полска е речиси четирикратно зголемен од 1990 година, додека во Германија е зголемен за околу 50 проценти. Полјаците, додава тој, статистички работат до 600 часа годишно повеќе од Германците.

Конкурентноста на Полска се потпира и на стимулативна даночна политика. Вработените под 26 години се ослободени од данок на доход до годишен износ од приближно 20.000 евра. Според Пјонтковски, оваа мерка е една од клучните причини зошто Полска денес бележи една од трите најниски стапки на невработеност во целата Европска Унија.

Владата, исто така, разгледува дополнителни даночни олеснувања за семејствата со најмалку две деца. Според предлогот, семејниот приход би можел да биде неоданочен до износ од околу 65.000 евра годишно доколку двајцата родители работат и заработуваат подеднакво.

Даночните олеснувања функционираат и на пазарот на недвижности: купувачите кои купуваат за прв пат се ослободени од данокот за пренос на апсолутни права, што им го олеснува на младите семејства купувањето на својот прв стан или куќа.

Преврт на миграцијата: Повеќе луѓе одат во Полска отколку во Германија

Економските разлики се повеќе се одразуваат во движењето на населението. Во текот на 2024 година, речиси 91.000 луѓе се преселиле од Германија во Полска, додека околу 82.000 отишле во спротивна насока. Германија, така, забележа нето загуба од приближно 9.000 луѓе во миграциската размена со својот источен сосед.

Една од повратниците е Јоана Столарек, која по три децении живот во Берлин одлучи да ја продолжи својата кариера во Варшава. Како важна причина, таа ги наведе даночните олеснувања за повратниците, кои можат да постигнат ослободување од данок до 20.000 евра годишно во текот на четири години.

Полска, исто така, направи огромен скок во дигитализацијата на јавните услуги. Преку единствената државна апликација, граѓаните завршуваат бројни задачи, од дигитална идентификација во банките и кај нотарите, до основање компанија и отворање сметка.

Ларс Гутејл, директор на Германско-полската комора за индустрија и трговија во Варшава, проценува дека Полска е најмалку десет години пред Германија во дигитализацијата на јавната администрација, бидејќи повеќето административни процедури се спроведуваат целосно преку интернет.

Во исто време, има забрзан развој на сообраќајната инфраструктура. Во последните две децении, мрежата на брзи патишта во Полска е проширена за повеќе од 4.000 километри.

Се применува и поефикасен модел на „проектирање и градење“ на јавни набавки, каде што изведувачот го презема и добивањето на потребните дозволи, со што се прескокнуваат долгите процедури и се овозможува паралелно извршување на работите.

Меѓу најголемите стратешки планови е изградбата на централен аеродромски центар меѓу Варшава и Лоѓ. Планот е до новиот аеродром да се стигне од кој било дел на земјата со брз воз за не повеќе од 100 минути, поради што паралелно се одвива фундаменталната модернизација на железничката мрежа.

Успехот на Полска почива на синхронизирани странски инвестиции, даночни олеснувања, напредна дигитализација и значително поефикасна администрација. Додека Германија се бори со високи оперативни трошоци, бавна бирократија и анемичен раст, нејзиниот некогаш многу посиромашен сосед прераснува во еден од најсериозните економски конкуренти на континентот.