Марта Кос на 28 октомври ќе ги објави датумите за завршување на преговорите со Црна Гора, Молдавија, Албанија и Украина

Министрите за европски прашања денес во Луксембург, за време на ручекот, ќе разговараат за новите идеи на Европската комисија за проширување на Унијата.

Со оглед на пренатрупаниот дневен ред за самитот во Брисел во четврток и петок, веќе се шпекулира дека темата за проширувањето може повторно да биде потисната од агендата на лидерите.

Сепак, многумина веќе гледаат подалеку од самитот на Европскиот совет.

На 28 октомври, Марта Кос, комесарката за проширување на ЕУ, ќе објави конкретен датум за секоја од земјите што предничат во процесот: Украина, Молдавија, Албанија и Црна Гора.

Не станува збор за датум за влез во Унијата, туку за рок до кој Комисијата смета дека секоја земја би можела да ги заврши преговорите за пристапување, под услов да ги спроведе потребните реформи. По тие датуми, на ЕУ може да ѝ бидат потребни уште неколку години за ратификација на членството.

Планот на Комисијата е да обезбеди „сигурна точка за преговорите“ без однапред да ја одредува брзината со која тие ќе напредуваат.

И покрај одредени резерви, Европската комисија презема политички ризик со воведувањето датуми во процесот на проширување – дури и во рана фаза – бидејќи станува збор за политика врз која Брисел има ограничена контрола.

Урсула фон дер Лајен, која се противи на поставувањето рокови за проширување, во февруари го одби барањето на Киев за ветување за влез во ЕУ до 2027 година.

Сепак, ова е и начин да се изврши притисок врз земјите-членки на ЕУ да престанат да го кочат напредокот на земјите-кандидати поради билатерални спорови што не се поврзани со процесот (како што Хрватска моментално постапува кон Црна Гора).

Клаудија Бауер, австриската министерка за европски прашања, изјави за „Рапортер“ дека не е добра идеја да се одредуваат какви било датуми, дури и за затворање на преговарачките кластери. „Постои јасен процес кој се заснова на заслуги. Украина сега мора да ги спроведе неопходните реформи“, изјави таа.

Добрата вест за Киев е што ЕУ денес ќе отвори уште два од вкупно шесте преговарачки кластери, со што ќе се овозможи почеток на формални преговори во повеќе области.

Ова уследи по гласањето во украинскиот парламент во понеделникот, на кое беа усвоени амандмани за подобрување на правата на малцинствата, како што бараше Унгарија. „Украина си ја врши домашната задача и ги исполнува своите обврски, па затоа е сосема праведно Европската унија да возврати преку унапредување на патот на Украина кон членство“, рече Јевхенија Кравчук, висока пратеничка од партијата на Володимир Зеленски.

Сепак, не постои гаранција дека Унгарија – или која било друга земја – нема да најде нови причини за да ги закочи преговорите на Украина.

Синоќа во Луксембург, на прес-конференција заедно со Милојко Спаиќ – многу високиот црногорски премиер – Марта Кос се пошегува.

„Вашиот народ е вториот највисок народ во Европската унија, веднаш по Холанѓаните“, рече таа. „Мислам дека е добро што знаеме и некои убави статистички податоци за оние што, се надеваме, наскоро ќе ни се придружат во ЕУ“, додаде таа.