Голема глобална компанија му помогнала на Роман Абрамович да скрие јахти, вили и милијарди

Лондон- Најголемата сметководствена фирма во светот помогнала во фалсификувањето документи за да се скрие богатството на Роман Абрамович и да се избегне плаќање даноци, откри истрага на Би-Би-Си. Финансиските извештаи одобрени од британскиот „Делоит“ и неговата кипарска филијала дозволиле средства во вредност од 672 милиони долари – суперјахти, вили и приватни авиони – да исчезнат од книгите на компаниите на Абрамович.

Доказите сугерираат дека „Делоит“ исто така советувал шема за избегнување данок на богатството на олигархот со ретроактивно датирање на документите. Адвокатот за финансиски услуги, Ендру Мичел, изјави дека доказите на „Панорама“ покажуваат дека шемата била директна шема за избегнување данок и дека „не може да биде поочигледна“.

„Делоит“ му помогнал на Абрамович
Адвокатите на Роман Абрамович изјавија дека тој ги негира сите обвинувања за избегнување данок или прикривање на богатство. Тие изјавија дека „Панорама“ не обезбедила докази за кои знаела, овластила или наредила фалсификување на кој било документ и додадоа дека е легитимно да се потпре на стручен совет. Кипарскиот „Делоит“ одговори дека компанијата „дејствува во согласност со важечките закони“. Овие наоди се дел од заедничка истрага на BBC Panorama и Бирото за истражувачко новинарство, пишува BBC.

Роман Абрамович беше најпознатиот руски олигарх во Обединетото Кралство речиси две децении. Лондон го прифати кога го купи фудбалскиот клуб Челзи во 2003 година и го финансираше најуспешниот период во историјата на клубот. Сепак, по руската инвазија на Украина во 2022 година, британската влада му воведе санкции како соработник на претседателот Владимир Путин, што го принуди да го продаде клубот.

Според извештаите, Абрамович живее во Турција, која му обезбедува безбедно засолниште бидејќи не вовела санкции. 5,4 милијарди фунти од неговите средства остануваат замрзнати на Каналскиот остров Џерси, а кривична истрага е во тек веќе четири години.

Нова истрага
Адвокатите на олигархот изјавија за BBC дека тој ги негира обвинувањата во истрагата за Џерси, тврдејќи дека била „политички мотивирана“. Новата истрага откри докази за тоа како се водеше деловната империја на Абрамович и покрена сериозни прашања за интегритетот на некои од неговите професионални советници.

Доказите доаѓаат во протечени документи што содржат илјадници документи за финансиите на олигархот и работењето на мрежа од офшор компании управувани од Кипар помеѓу 1995 и 2022 година. Компаниите со седиште во Лимасол биле управувани од фирмата за корпоративни услуги MeritServus.

MeritServus била во сопственост на Deloitte до 2005 година, а по поделбата, компаниите продолжиле тесно да соработуваат со соработниците на Абрамович за управување со неговото глобално богатство. BBC и медиумските партнери – Guardian, Paper Trail Media, Организиран криминал и корупција, Кипарска мрежа за истражувачко новинарство и Бирото за истражувачко новинарство – известуваат за протечените досиеја од 2023 година како дел од истрагата „Кипарско доверливо“ на Меѓународниот конзорциум на истражувачки новинари.

Прикривање на јахти, вили и авиони
Првиот пример за ретроактивно датирање на документи се појавува во 2006 година, откако нов закон на Кипар барал финансиските извештаи на компаниите да станат јавни. Законот за транспарентност се заканувал да ги открие тајните на богатството на Абрамович. „Делоит Кипар“ подготви нацрт-извештај за 2003 година за неговата кипарска компанија „Амискан Инвестментс“, во кој детално беа опишани луксузни имоти во вредност од 672 милиони долари.

Ова вклучуваше вила во Западен Сасекс, луксузен стан во Лондон и имот на југот на Франција, заедно со хеликоптери, приватни авиони и флота бродови, вклучувајќи ја и јахтата „Пелорус“ од 147,5 милиони долари. За да ги чуваат средствата во тајност, соработниците на Абрамович и „МеритСервус“ смислија план за заобиколување на законот. Тие одлучија да ги префрлат средствата на матичната компанија на „Амискан“ на Британските Девствени Острови (БДО), каде што можеа да останат скриени.

Тие ја ретроактивно ја направија промената за три години, правејќи да изгледа дека преносот се случил во 2003 година. „Делоит Кипар“ ги прегледа ретроактивните документи и ги најде „соодветни“ и ги искористи за да ги отстрани средствата од книгите на „Амискан“. Кога „Делоит“ ги одобри сметките за 2003 година во 2006 година, куќите, авионите и јахтите исчезнаа со еден потег на пенкалото, оставајќи само 75.000 долари во книгите. Лорд Сика, професор по сметководство на Универзитетот во Шефилд, рече дека погрешното претставување на датумите на трансакциите и необјавувањето на вистинските сметки е „кршење на законската обврска“ и „прилично скандалозно“.

Шема за избегнување данок
Панорама, исто така, пронајде докази дека документи со претходен датум биле користени во шема за избегнување данок. Случајот се однесува на другата кипарска компанија на Абрамовиќ, Кравин Инвестментс, која имала речиси две милијарди долари на својата банкарска сметка во 2003 година. Компанијата генерирала висок приход од камата, па затоа морала да плаќа даноци на кипарските власти. Но, неговите советници имале други идеи. 

Во писмото испратено од „МеритСервус“ до руските соработници на Абрамович во август 2005 година се наведува дека планот бил осмислен по состанокот со „Делоит“.

„Доколку се согласувате, финансиските извештаи и сметководствените евиденции за 2003 и 2004 година ќе треба да се изменат соодветно“, се вели во пораката. Еден месец подоцна, рускиот соработник одговорил: „Се согласувам“. Потоа „МеритСервус“ достави серија документи со заден датум кои лажно се обидуваа да покажат дека Кравин само држел и инвестирал средства во име на неговата матична компанија во Британските Девствени Острови. Ова создаде впечаток дека Кравин не е вистинскиот сопственик на парите и затоа не е должен да плаќа данок на Кипар.

„Делоит“ напиша во е-пошта од септември 2005 година дека „ќе треба да се направат одредени прилагодувања на сметките (банкарски салда, приходи од камати, сметка за добивка и загуба)“ поради промените со заден датум. Ендру Мичел, КЦ, рече дека шемата била „едноставна“ даночна евазија. „Доколку ова се случеше во Англија и беа вклучени милиони, IRS ќе размислуваше за гонење“, рече тој.

Покрај документите што „Делоит“ помогнаа да се внесе старо време, советниците на Абрамович во „МеритСервус“ фалсификуваа и трет сет записи. Ова се однесуваше на деловното богатство на олигархот од повеќе од 10 милијарди долари, кое го држеше компанијата „Електус Инвестментс“ на Кипар. „МеритСервус“ ја вклучи друга компанија на Абрамович со истото име, „Електус Инвестментс“, но со седиште на Британските Девствени Острови, каде што финансиските извештаи не се обврзани да бидат јавно објавени.

Падот на деловната империја од 10 милијарди долари
Е-поштата покажува дека „МеритСервус“ призна во 2006 година дека богатството е во сопственост на кипарскиот „Електус“, но предложи „сопственоста да се пренесе на „Електус Инвестментс“ на Британските Девствени Острови“ и презентираше како промената да се случила три години претходно. „МеритСервус“ потпиша и ретроактивно стави документи во кои лажно се тврдеше дека компанијата од Британските Девствени Острови е сопственик на богатство од 10 милијарди долари уште на 20 ноември 2003 година. Значи, до моментот кога сметките на кипарската компанија станаа јавни, се чинеше дека има средства во вредност од само 145.000 долари. Милијардите на Роман Абрамович едноставно исчезнаа.

Ендру Мичел КЦ изјави за „Панорама“: „Ова сугерира дека постојат професионалци кои се подготвени да ги прекршат правилата на својата професија, а со тоа и законот. Тие нема да застанат пред ништо за да достават документи“. Владимир Милов, кој беше заменик-министер за енергетика на Русија кога Абрамович ја градеше својата империја и сега е критичар на руската влада, рече: „Зад секој руски или корумпиран олигарх од Блискиот Исток или Африка, стои армија од западни даватели на финансиски, правни и ПР услуги кои се среќни да земат пари за да ја уништат својата репутација и да ги направат да изгледаат нормално“.

Адвокатите на Роман Абрамович рекоа дека тој „не бил вклучен во секојдневното работење на овие компании“. Тие нагласија дека, во случаите кога професионалните советници предложиле одредени аранжмани, неговото потпирање на тој совет било „целосно точно и легитимно“. „Делоит Кипар“ изјави дека не може да коментира за конкретни обвинувања бидејќи документите се стари повеќе од 20 години и повеќе не може да се пристапи до нив. „МеритСервус“ беше затворен по протекувањето на податоците од „Кипарски доверливи податоци“.