Помали даноци, субвенции… Како европските влади го ублажуваат шокот од цените на горивата

Европските влади ги намалуваат даноците на гориво, нудат субвенции и ги прилагодуваат енергетските правила за да го ублажат влијанието на рекордните цени на бензинот и дизелот. Франција, Германија и Шпанија се меѓу земјите што ја прошируваат поддршката, додека ЕУ се соочува со дополнителен ризик од можни ограничувања на САД за извоз на дизел.

Војните на Блискиот Исток и во Украина ги поттикнуваат владите низ Европа да воведат субвенции, да ги променат даноците и да ги ревидираат политиките за да ги заштитат своите економии, компании и домаќинства од рекордните цени на бензинот и дизелот.

Земјите ширум светот интервенираа за да го ограничат економското влијание од намаленото снабдување со енергија и вртоглавиот раст на цените на горивата од почетокот на војната во Иран, според Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД). Седум од десетте земји што преземаат најмногу мерки за ограничување на економската штета се членки на Европската Унија, се наведува во извештајот на ОЕЦД објавен во средата.

Пред САД и Израел да го нападнат Иран, руската војна во Украина веќе го наруши глобалното снабдување со енергија и предизвика превирања во Европа. ЕУ увезува речиси целото количество нафта што го користи и 85% од природниот гас. Генерално, увозот ги задоволува 57% од енергетските потреби на блокот, додека голем дел од енергијата произведена во земјите-членки доаѓа од обновливи и нуклеарни извори, според статистичката служба на ЕУ.

Европјаните стануваат сè пофрустрирани бидејќи цените на пумпите достигнуваат рекордни нивоа во некои европски земји. Возачите во ЕУ трошат дополнителни 203 милиони евра дневно само за дизел, според организацијата „Transport & Environment“.
„Сурова иронија е што САД се најмалку ранливи на кризата што самите ја предизвикаа, додека европската економија повторно го поднесува товарот“, изјави Ентони Фрогат, аналитичар во организацијата.

Некои европски влади трошат милијарди за да им помогнат на своите земји да ја пребродат тековната енергетска криза.

Лидерите на ЕУ во Брисел им дадоа на земјите-членки привремена дискреција да обезбедат државна помош за домаќинствата и за индустриите што трошат многу енергија, како што се земјоделството, транспортот и рибарството.

Тие исто така понудија одредена флексибилност во однос на правилата на ЕУ за трошење, за инвестиции што ја зајакнуваат енергетската безбедност и ја намалуваат долгорочната зависност на блокот од увозна нафта и природен гас. „Притисокот од повисоките цени на енергијата и трошоците за задолжување тешко ги погодува граѓаните и бизнисите“, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во нејзиниот годишен говор за состојбата на Европската унија минатата недела.

„Мораме дополнително да се фокусираме на нашата достапна, домашна и чиста енергија – било да станува збор за обновливи извори и нуклеарна енергија, или за биометан и други опции“ – за да „обезбедиме независност и да ги намалиме цените на енергијата“.

Франција усвои низа насочени мерки за да ги заштити потрошувачите и бизнисите што трошат големи количества гориво од ефектите на повисоките цени.

Француската влада во вторникот објави пакет вреден 450 милиони евра за проширување на мерките за помош. Таа ја прошири помошта (заснована на висината на приходот) за лицата кои патуваат повеќе од 30 километри во двата правци до работа или повеќе од 8.000 километри годишно за професионални цели. Со ова проширување, 5,5 милиони работници добиваат право на исплата од 100 евра како помош за покривање на трошоците за гориво до крајот на годината, соопшти владата.

Новиот пакет, исто така, ги продолжи субвенциите за гориво за земјоделците, рибарите и градежните компании до крајот на годината. Ваучерите за енергија во вредност од 48 до 277 евра ќе бидат достапни три месеци порано, со цел да им се помогне на 5,8 милиони семејства да ги платат сметките за енергија во текот на зимата.

Францускиот претседател Емануел Макрон побара од Фон дер Лајен да размисли за олеснување на прописите на ЕУ за квалитетот на горивото – во однос на густината, содржината на сулфур и други критериуми – за да се помогне во зголемувањето на производството на дизел и керозин во Европа. ЕУ презеде сличен чекор за време на пандемијата на КОВИД-19.

Во писмото упатено до извршното тело на ЕУ, Макрон предупреди дека на глобалниот пазар на нафта наскоро ќе дојде до „силен раст на цените“ доколку Ормускиот теснец (крај брегот на Иран) не се отвори повторно за сообраќај на танкери и доколку не се поправи нафтоводот „Исток-Запад“ на Саудиска Арабија што води кон Црвеното Море, пренесува „Асошиејтед прес“.

Тој исто така повика на зголемување на границата на ЕУ за содржината на конвенционален биодизел во стандардниот дизел од 7% на 10%.

Двомесечниот период на намалени даноци на гориво во Германија заврши на крајот на јуни. Минатата недела владата се согласи да ги продолжи даночните олеснувања со кои цените на бензинот и дизелот ќе се намалат за 17 центи по литар, во периодот од 1 октомври до крајот на годината. Германската влада соопшти дека новото намалување ќе чини 2,5 милијарди евра.

Владата исто така најави дека ќе води разговори со нафтената индустрија за воведување горна граница на цените на горивата до 1 јануари. Белгија и Луксембург со децении применуваат слични ограничувања на цените.

Шпанската влада, исто така, ги продолжи даночните олеснувања за бензинот и дизелот, воведени во март како дел од пакет вреден 5 милијарди евра (5,7 милијарди долари) за справување со последиците од војната во Иран врз домашните цени на енергенсите.

Овој месец, даночното олеснување изнесуваше 5 центи по литар.

Автоматски механизам би го зголемил износот на 20 центи по литар доколку годишната инфлација на цените на горивото надмине 15%.

Владата, исто така, ги продолжи субвенциите за гориво за транспортните компании, земјоделците, сточарите и рибарите.

Покрај националните програми за помош, земјите од ЕУ посегнаа по своите стратешки резерви како дел од договорот меѓу 32-те земји-членки на Меѓународната агенција за енергетика да стават на располагање на пазарот 400 милиони барели нафта од своите резерви за итни случаи.

ЕУ работи на намалување на зависноста од енергија увезена од Русија преку производство на повеќе обновлива енергија и префрлање на опремата и индустриите од фосилни горива на електрична енергија.

Фон дер Лајен изјави дека поголемата електрификација би можела да ја намали годишната сметка на ЕУ за увоз на нафта, гас и други фосилни горива за 260 милијарди евра (296,6 милијарди долари) до 2040 година.

Додека ЕУ се обидуваше да се ослободи од зависноста од руската енергија, таа стана позависна од Соединетите Држави. Фон дер Лајен минатата година постигна договор со претседателот Доналд Трамп, кој вклучуваше обврска ЕУ да купи американски енергенси во вредност од 750 милијарди долари во текот на три години.

Конфликтот поврзан со Иран ги направи односите и поважни и посложени за ЕУ, која сè повеќе се потпира на САД за набавка на дизел. Поддршката што Трамп ја изрази оваа недела за забрана на извозот на американски дизел со цел намалување на домашните цени, предизвика загриженост во Унијата, која би морала да најде алтернативни извори на ова гориво.

„Сметаме дека ова е лоша идеја“, изјави во четвртокот портпаролот на Европската комисија, Олоф Гил. „Соработката меѓу ЕУ и САД во областа на енергетиката е силна, стабилна и заемно корисна. Секое нарушување би носело ризик од негативно влијание врз двете страни.“ (Еуроњус)