Центрите за податоци стануваат растечки извор на загадување со „вечни хемикалии“

Центрите за податоци, неопходни за функционирање на вештачката интелигенција и дигиталните услуги, го зафаќаат не само виртуелниот простор, туку и реалниот физички свет, каде што стануваат растечки извор на загадување. Покрај емисиите на штетни гасови и повремените испуштања на отпадни води, нивната работа придонесува и за ширење на таканаречените „вечни хемикалии“, синтетички супстанции кои никогаш не се распаѓаат во природата.

Според нов извештај, речиси сите десет најголеми светски производители на овие супстанции, познати како полифлуороалкилни супстанции или PFAS, планираат да го зголемат производството. Главниот двигател на растот на побарувачката е проширувањето на индустријата за центри за податоци.

Хемикалиите PFAS играат клучна улога во изградбата и работењето на овие објекти. Тие се составен дел од системите за ладење, чиповите со вештачка интелигенција, печатените кола и системите за противпожарна заштита. Тие се користат и како изолација на илјадници километри кабли што ги поврзуваат сите компоненти.

Иако компонентите што содржат PFAS се користат во бројни индустрии, нивната примена во центрите за податоци е особено проблематична. Бидејќи овие објекти работат речиси нон-стоп, со малку паузи за одржување, нивните делови се трошат екстремно брзо. Ова значи дека сопствениците на центрите постојано ги фрлаат старите компоненти и ги заменуваат со нови.

Кога овие делови се фрлаат, PFAS речиси неизбежно завршуваат во животната средина и на тој начин влегуваат во синџирот на исхрана. Кога се консумираат контаминирани растителни и животински производи, „вечните хемикалии“ се акумулираат во човечкото тело, каде што можат да предизвикаат низа сериозни здравствени проблеми.

„Плановите за проширување на овие компании покажуваат дека нè очекува нов бран на загадување со „вечните хемикалии“, освен ако владите и регулаторите не обезбедат нивно брзо отстранување“, изјави за Гардијан, Ане-Софи Бакар, извршен директор на шведскиот надзорен орган за хемикалии ChemSec.

Проблемот со токсичниот отпад од центрите за податоци не е ограничен само на PFAS. „Готамист“ објави во понеделник дека речиси 19.000 литри дизел гориво се истуриле од центарот за податоци Equinix во Секакус, Њу Џерси. Горивото протече директно во притока во мочуриштата на Њу Џерси Медоулендс.

Бен Џиобек од Мрежата за акција за климатска револуција изјави за „Готамист“ дека овој случај докажува дека штетата предизвикана од центрите за податоци оди надвор од границите на нивните локации.

„Нема никаква смисла одлуките за центрите за податоци да им се остават на поединечните градови“, рече Џиобек. „Проблемите што ги создаваат не запираат на општинските граници, без разлика дали станува збор за загадување или преоптоварување на електричната мрежа, што предизвикува зголемување на сметките за електрична енергија на сите.“