Златото се враќа во Европа. Европските централни банки сé помалку им веруваат на САД

Холандија и француските централни банки го повлекоа своето злато од американските државни обврзници. Причините: загриженост за сигурноста на САД, но и потребата златото да биде поблиску до матичните земји во случај на криза, пишува Дојче Веле.

Форт Нокс, утврден комплекс во американската држава Кентаки, каде што се чуваат околу половина од резервите на злато на американската влада, е синоним за безбедност. Кога нешто се вели дека е „како Форт Нокс“, тоа значи дека е исклучително безбедно и добро чувано. Сепак, идејата за САД како безбедно место за складирање злато очигледно опаѓа.

Холандија префрли 86 тони злато
Неодамнешната одлука на Холандската централна банка да премести околу 86 тони злато од Њујорк во Лондон ја истакна растечката загриженост на некои влади за чување стратешки средства во САД, како и дали до нив може да се пристапи брзо и лесно во случај на криза.

Холандската централна банка ги наведе „геополитичките немири“ како причина и рече дека распределбата на златото низ јурисдикциите ќе ја подобри нејзината „подготвеност за кризи“.

Франција, исто така, го повлече целото преостанато злато од трезорите на Федералните резерви на САД во Њујорк помеѓу јули 2025 и јануари 2026 година, иако гувернерот на Банката на Франција, Франсоа Вилерој де Гало, во тоа време изјави дека одлуката не е политички мотивирана.

Неколку политичари во Германија и Италија, земјите со втора и трета најголема резерва на злато во светот, побараа нивното злато да се повлече и од САД. Причината е загриженоста за непредвидливите политики на администрацијата на Доналд Трамп и нејзиното растечко непријателство кон Европската Унија, вклучително и заканите за анексија на дел од нејзината територија во Гренланд.

Себастијан Тиери, аналитичар во „Оксфорд економикс“, вели дека за европските централни банки, непосредното запленување на нивните средства е „исклучително низок ризик“. Сепак, вели тој, загриженоста за достапноста на овие средства расте во време на геополитичка неизвесност.

„Поважна загриженост е дека средствата што се чуваат во друга јурисдикција би можеле привремено да станат недостапни во екстремен сценарио, како што се санкции, правни спорови или геополитичка криза“, изјави тој за ДВ.

Златната треска од 2008 година
Кришан Гопаул од Светскиот совет за злато вели дека централните банки ширум светот генерално купуваат повеќе злато од глобалната финансиска криза во 2008 година и обрнуваат сè поголемо внимание на тоа каде и како го складираат. Како резултат на тоа, цените на златото се искачија на рекордни нивоа.

Неодамнешна студија на Светскиот совет за злато покажа дека централните банки купуваат просечно 1.000 тони злато годишно во последните четири години, во споредба со просек од 500 тони годишно во претходната деценија.

Гопаул вели дека глобалната финансиска криза од 2008 година беше проследена со должничка криза во еврозоната, проследена со серија политички кризи, пандемија и продолжени геополитички превирања и конфликти. Сето ова го врати златото во центарот на вниманието како безбедно засолниште за капиталот.

„Во текот на изминатите две децении, прашања и загрижености за глобалниот финансиски систем и состојбата на геополитиката постојано се појавуваа, во една или друга форма“, вели тој.

Зошто е важно каде се наоѓа златото
Одлуките на Холандија и Франција да го повлечат своето злато од САД и да го вратат во Европа покажуваат дека сега се посветува многу поголемо внимание на точната локација на златото, за да може лесно и брзо да се употреби во случај на друга криза.

Централните банки, владите и суверените фондови за богатство чуваат физичко злато на различни локации. Неговото преместување може да биде исклучително сложено, ризично и скапо, додека леснотијата на продажба или замена за валути или други средства зависи од тоа каде се наоѓа.

„Централните банки обрнуваат сè поголемо внимание не само на тоа какви средства поседуваат, туку и на тоа каде се чуваат нивните резерви, првенствено за да ја зголемат нивната отпорност и флексибилност“, вели Тиери.

Гопол вели дека управувањето со резервите станало „исклучително важно“. Иако може да изгледа очигледно дека фокусот е првенствено на потенцијалните ризици поврзани со одредена јурисдикција, како што се Соединетите Американски Држави, дел од причината за ваквите одлуки е златото да се чува што е можно поблиску до домот и во трговски центар каде што трансакциите се обработуваат брзо.

Тој истакнува дека холандската централна банка го преместила своето злато во Лондон, а не во Холандија, бидејќи Велика Британија е „еден од најликвидните центри за трговија со злато во светот“.

„Идејата е дека во криза, или во време на голем стрес, тоа злато може брзо да се пушти во оптек“, вели тој. „Лондон е практично срцето на пазарот на злато. Таму се одвива огромна количина на тргување, а пазарот е толку ликвиден што токму таму сакате да биде вашето злато во време на криза“.

Банката на Англија е еден од најголемите светски сопственици и чувари на злато: се проценува дека има околу 400.000 златни прачки, или околу 5.000 тони злато, во своите трезори.

Иако преместувањето на златото на место како Лондон има свои предности за европските институции, јасно е дека нивните одлуки се под влијание и на сомнежите за сигурноста на САД во ерата на Трамп, како и на загриженоста за американскиот финансиски систем како целина.

Минатата недела, шефот на огромниот норвешки суверен фонд за богатство од 2,3 трилиони долари изјави дека фондот мора значително да ја намали својата изложеност на американските државни обврзници. Се чини дека одлуката е поттикната од загриженоста за состојбата на пазарот на американски државни обврзници. Високата инфлација и растечкиот национален долг ги зголемуваат трошоците за позајмување и ги прават инвеститорите вознемирени.

Тиери вели дека златото останува чувствително на одлуките на Федералните резерви на САД и дека општите загрижености за американските финансиски пазари ги поттикнуваат сопствениците на злато да ги преместат своите средства на друго место.

Покрај овие специфични загрижености за финансиските пазари, реториката на Трамп за Гренланд и неговите постојани, прикриени закани кон Европската Унија дополнително ја зајакнаа желбата на европските институции да ги пренасочат своите средства.

Сепак, САД, а особено Банката на федерални резерви на Њујорк на Менхетен, останува еден од клучните чувари на европското злато, особено германското злато. Иако Бундесбанк врати околу 300 тони злато од САД во Германија помеѓу 2013 и 2017 година, таа сè уште држи над 1.000 тони во Соединетите Американски Држави.

Во изјава од минатата година, Бундесбанк изјави: „Немаме сомнение дека Федералната резервна банка на Њујорк е сигурен и доверлив партнер за безбедно чување на нашите резерви на злато“.