Мелони го собори повоениот италијански политички рекорд. Што ја чека сега?

Џорџа Мелони успеа во она што речиси секој италијански премиер од Втората светска војна не успеал да го направи: да остане на власт.

Во петокот, владата на Мелони достигна 1.413 последователни дена на функција, станувајќи најдолготрајната администрација во историјата на Италијанската Република по Бенито Мусолини, фашистичкиот диктатор на Италија.

Нејзината партија, Браќа на Италија, го претвора овој пресврт во победнички круг. Се очекуваат илјадници поддржувачи во Бари, во јужна Италија, каде што Мелони ќе се обрати на митинг од сцена со поглед на Јадранското Море, под слоганот: „Најстабилна влада, посилна Италија“.

Зад прославите и удирањето по грб, вистината е дека Мелони повеќе не е политичкиот феномен кој дојде на власт во октомври 2022 година.

Тогаш, самопрогласената „аутсајдерка“ се чинеше дека има политички допир на Мида, претворајќи речиси секоја контроверзност во уште една можност да ја зајакне својата моќ.

Сега, Мелони се соочува со голем список на проблеми. Растечки трошоци за живот, коалициски тензии околу одбраната, трансатлантски спор со Доналд Трамп и сè поасертивна националистичка десница додека таа гледа кон изборите во 2027 година.

Италија сè уште ги носи структурните проблеми што им избегаа на последователните влади: слаба продуктивност, демографски пад, стагнација на платите и постојан одлив на мозоци.

Планот за закрепнување од пандемијата финансиран од ЕУ, кој ги ублажи првите години на функцијата на Мелони, сега е во голема мера потрошен, истакна Салваторе Васало, политиколог на Универзитетот во Болоња. Неговиот поттик за раст повеќе не е достапен за да се компензира потешката фискална средина влошена од глобалните ценовни шокови.

Сепак, Мелони може да посочи на некои реални придобивки. Невработеноста падна на 5 отсто оваа година, што е најниско ниво откако започнаа националните евиденции во 2004 година.

Нејзината влада го задржа буџетот во рамките на ограничувањата на ЕУ, при што Брисел очекува Рим да излезе од постапката на ЕУ за прекумерен дефицит оваа пролет. А пристигнувањата на бродови од Северна Африка нагло се намалија од 2023 година.

Таа, исто така, може да тврди, повеќе од кој било претходник, за стабилноста што ја направи постојана на европските самити, а воедно ѝ даде на Италија поконзистентен глас во Брисел.

Кога Мелони дојде на власт, многумина во Брисел очекуваа италијанската влада предводена од политичар со корени во постфашистичката националистичка десница да стане деструктивна сила во рамките на ЕУ.

Наместо тоа, во европската престолнина, Мелони стана влијателен играч меѓу лидерите на ЕУ и ѝ се припишува помагањето во обликувањето на некои од најважните досиеја на блокот, од миграцијата и трговијата до Украина.

„Таа сфати дека ако ја игра играта, ќе добие од тоа“, рече еден дипломат на ЕУ.

„Стабилноста носи со себе меѓународен кредибилитет и авторитет“, изјави за „Еурактив“ Карло Фиданца, европарламентарец на Браќа на Италија и десна рака на Мелони во Брисел.

„Контрастот помеѓу стабилна и кохезивна влада од една страна и тотален хаос околу програмата и лидерството од друга страна е очигледен. Тоа ќе биде и тема на кампањата“.

Во меѓувреме, назад во Рим, Мелони се мачи да спроведе некои од нејзините ветени водечки реформи. Во март гласачите ја отфрлија реформата на судството, што претставуваше прв изборен пораз за премиерката.

Промената на италијанскиот изборен закон и институционалната поставеност на премиерската функција исто така се покажаа подеднакво проблематични.

Во јули, коалицијата на Мелони претрпе парламентарен неуспех поради клучен елемент од предложениот изборен закон. Владата последователно ја протурка пошироката реформа низ Долниот дом, но епизодата ги разоткри тензиите во нејзината владина коалиција.

Притисок од националистичката десница

Најголемата политичка закана сега ја претставуваат Роберто Ваначи, поранешен генерал кој стана крајно десничарски политичар, и неговото новоформирано движење Национална иднина.

Политичарот против ЕУ и скептик кон помошта на Украина добива на сила меѓу гласачите кои се фрустрирани од умереноста на Мелони во надворешната политика и Европа.

Со водење кампања за ремиграцијата, Ваначи исто така ја предизвикува миграциската политика на Мелони од десницата, доведувајќи ја во прашање нејзината ефикасност во време кога владата планираше да им ја претстави на гласачите како водечка победа.

Според Лоренцо Кастелани, историчар на политички институции на Универзитетот ЛУИСС, гласачите кои се оддалечуваат од Мелони не ја казнуваат за тоа што е премногу радикална, туку за тоа што е премногу умерена.

Многумина очекуваа таа, како националистички и евроскептичен лидер, да има проблеми со центристичките гласачи. Наместо тоа, гласачите „ја казнуваат прекумерната умереност, прекумерниот европеизам, вниманието кон меѓународните односи, поддршката на Мелони за Украина“, рече тој.

Поддршката за Ваначи достигна 7,5 отсто, според неодамнешна анкета, надминувајќи ја Форца Италија, еден од коалициските партнери на Мелони, а Лигата на Матео Салвини се намали на 5,7 проценти.

Ова ја зголемува можноста за сериозна главоболка за Мелони при составувањето идни коалиции.

Браќата на Италија остануваат убедливо најголемата поединечна партија, со близу 26 отсто, но вкупното водство на централно-десничарската коалиција на Мелони се намали на неколку поени во неколку анкети ова лето, во споредба со консолидирачкиот блок на централно-левичарската коалиција.

Централната левица, која сега се обидува да се консолидира околу campo largo – која ги вклучува централно-левичарски и полевичарски сили – сè уште нема јасен лидер.

Во меѓувреме, крајната десница станува сè посилна на сметка на коалицијата. Лигата на Салвини се бори да избегне пад на консензусот, а Антонио Тајани од Форца Италија мораше да ја брани сопствената линија на партијата за изборниот закон од внатрешен притисок. Следните избори се закажани за септември 2027 година, но веќе се зголемуваат шпекулациите за порано гласање напролет. (Еурактив)