Водич низ Сараево филм фестивал: Филмови и настани што не треба да се пропуштат
Во средината на август, филмовите не се гледаат само во кината во САРАЕВО. Тие се дискутираат на улиците, омилените се споредуваат на кафе, а проекциите на отворено стануваат настани за кои е потребна влезница. Од 14 до 21 август, градот повторно живее во ритамот на филмскиот фестивал во Сараево, со програма што го прави планирањето однапред речиси задолжително.
Ако сакате да ги фатите клучните моменти од 32-то издание на Фестивалот, две филмски вечери веќе заслужуваат да бидат означени во вашиот календар. Меѓу нив, се поставени настани што покажуваат дека фестивалот не е само серија проекции, туку и место за разговори за тоа кој добива простор пред и зад камерата и чии приказни се слушаат.
14 август: филм за познат татко кој конечно мора да ја види својата ќерка
Фестивалот се отвора на 14 август со „Татковина“, новиот филм на добитникот на Оскар, Павел Павликовски. Ова е наслов кој пристигнува во Сараево не само со големо име во авторството, туку и со една од најубедливите препораки на фестивалската сезона: по светската премиера во Кан, Павликовски ја освои наградата за најдобар режисер за него.
Заплетот се одвива во летото 1949 година, во опустошена и поделена Германија. Нобеловецот Томас Ман се враќа во својата татковина по 16 години егзил, придружуван од неговата ќерка Ерика, актерка, писателка и возачка на автомобили, која ја игра Сандра Хилер. Нивното патување отвора и семеен однос во кој славата на еден маж се судира со животот на жена која со години била повеќе од придружничка, иако историјата често ја памети така.
Филмот има неколку причини за зголемен интерес: тоа е ново дело од авторот на „Ида“ и „Студена војна“, во него глуми Сандра Хилер, а сараевската публика ќе го гледа со личен вовед од режисерот. Свечената проекција е закажана за 14 август, а официјално го отвора Фестивалот.
19 август: Разговор што го враќа црвениот тепих на вистински прашања
Пет дена подоцна, на 19 август од 10 до 11 часот, фестивалската сцена ќе стане место за разговор што му дава на гламурот на црвениот тепих подлабоко значење. За прв пат, L’Oréal Paris го носи панелот „Ние вредиме“ на Филмскиот фестивал во Сараево, замислен како отворена и лична дискусија за тоа што значи денес да веруваш во сопствената вредност, да ја зачуваш својата автентичност и да останеш силен наспроти притисоците на современото општество.
Разговорот, кој трае приближно 45 минути, ќе го модерира музичарката и активистка Ида Престер, а креаторката на содржини, експерт за комуникации и политиколог Нина Скочак, како и актерките Христина Поповиќ и Ева Костиќ ќе ги споделат своите искуства.
Почнувајќи од пораката „Затоа што го заслужувам“, со која L’Oréal Paris ги охрабрува жените да ја дефинираат сопствената вредност повеќе од половина век, панелот ќе отвори прашања со кои многу од нив сè уште се соочуваат денес. Зошто жените сè уште чувствуваат потреба да ги ублажат сопствените гласови, амбиции и успеси за да се вклопат? До кој степен индустријата, општеството и социјалните медиуми влијаат врз таков притисок? И дали меѓусебната поддршка и сестринството можат да ја заменат наметнатата идеја дека жените мора да се натпреваруваат едни со други?
Затоа „Ние вредиме“ не е само спореден настан помеѓу фестивалските проекции. Целта му е да започне разговор преку искуствата на жените од различни генерации и професии што ќе трае дури и откако ќе се изгаснат фестивалските светла. Неговата последна порака не остава простор за намалување или оправдување на сопствената вредност: „Ние вредиме! И тоа е тоа“.
Панелот на тој начин се темели на платформата „Лекции за вредност“ и пораката дека убавината не е само она што го гледаме под рефлектори, туку и начин за изразување на сопствениот идентитет и вредност. Како што истакнува Гжегож Возницки, генерален директор на Одделот за производи за широка потрошувачка во L’Oreal Adria-Balkan, целта е да се оспособи, едуцира и инспирира секоја жена, без оглед на возраста или потеклото, да верува во себе и да има свое чувство за вредност.
Не поставуваме прашање ниту отвораме дебата, пораката е јасна: „Затоа што го заслужувам тоа. Точка.“
Во фестивалска атмосфера што ги собира истакнатите имиња во филмската индустрија, панелот ѝ дава на оваа порака конкретна регионална сцена – таква каде што гламурот не е цел сама по себе, туку почеток на разговор што продолжува дури и откако ќе се изгаснат светлата на црвениот тепих.
20 август: Вечер посветена на жените кои му даваат на филмот лице и глас
Денот по панелот, на 20 август, следи Гала вечерата на L’Oréal Paris. Фестивалскиот гламур овде не е замислен како антитеза на сериозни теми. Напротив, тој станува начин јавно да се истакне талентот, работата и индивидуалноста на жените кои ја обликуваат уметноста на филмот пред и надвор од камерата.
а врската помеѓу женственоста и феминистичката порака е важна за разбирање на присуството на L’Oréal Paris на Фестивалот. Брендот го поврзува светот на филмот и убавината со порака што оди подалеку од една вечер: жените не треба да чекаат некој друг да ја одреди нивната вредност. Гала вечерта го продолжува разговорот започнат на панелот, на јазикот на прославата, видливоста и признанието.
21 август: Враќањето на филмот што влезе во историјата пред 25 години
Ако отворањето е резервирано за еден од најочекуваните нови европски филмови, финалето на 21 август припаѓа на наслов кој одамна го надмина статусот на фестивалски хит. „Ничија земја“ на Данис Тановиќ се враќа пред публиката во Сараево четвртина век по првото прикажување, но во форма во која никој претходно немал можност да го види.
Церемонијата на затворање на Фестивалот ќе ја претстави светската премиера на дигитално реставрирана 4K верзија, направена од оригиналниот 35-милиметарски негатив. Проекцијата во киното на отворено „Кока-Кола“ пред повеќе од 3.000 гледачи ќе биде и враќање на еден од најважните филмови на босанската кинематографија и можност за новата генерација да го открие на големото платно за прв пат.
„Ничија земја“ ја освои наградата за најдобро сценарио во Кан во 2001 година, наградата за најдобар филм и наградата за публика на Филмскиот фестивал во Сараево истата година, а потоа и Оскарот за најдобар филм од странски јазик. Приказната за двајца војници заробени меѓу конфликтните линии останува моќна бидејќи ја прикажува апсурдноста на војната без големи слогани. Затоа нејзиното враќање не е само носталгична годишнина, туку настан за кој ќе се зборува дури и надвор од фестивалските кина.
Во трка за „Срцето на Сараево“ 51 филм
Во трка за „Срцето на Сараево“ се натпреваруваат 51 филм, додека еден филм ќе биде прикажан надвор од конкуренцијата. Во четирите натпреварувачки селекции – долгометражен игран филм, долгометражен и краток документарен филм, долгометражен краток филм и студентски краток филм – 21 филм ќе имаат светска премиера, шест меѓународни, еден европска, 23 филма ќе имаат регионална премиера, додека еден филм надвор од конкуренцијата ќе има босанско-херцегованска премиера.Оваа година, селекцискиот тим предводен од Изета Граѓевиќ, креативен директор на Филмскиот фестивал во Сараево, најпрестижен во регионот, погледна 1215 филмови: 210 долгометражни филмови, 305 документарни филмови и 700 кратки филмови и студентски кратки филмови.
Дури три филма ќе има Македонија годинава во натпреварувачката програма на 32. Сараевски филмски фестивал за долгометражен игран филм. Македонија одамна немала ваков пласман во главните програми на овој престижен фестивал. Во конкуренција за наградите „Срце на Сараево“, ќе се натпреваруваат „Скејтбордингот не е за девојчиња“ на Дина Дума, „17“ на Косара Митиќ, како и малцинската копродукција „Срам и пари“ на Висар Морина, копродукција помеѓу Германија, Косово, Словенија, Албанија, Македонија и Белгија. Македонски продуцент на овој филм е Марија Димитрова од List Production.
Во документарната пр0грама во официјална селекција ќе биде прикажан филмот „Добри луѓе“ на Милчо Манчевски, филм инспириран од жртвите и хероите на Кочани, а актерката Сара Климоска ќе биде член на жирито во главната програма.
Жирито на натпреварувачката програма – долгометражен филм на 32-от Филмски фестивал во Сараево го предводи актерката Емили Вотсон (претседател), два пати номинирана за Оскар, режисерот Игор Безиновиќ, актерката Сара Климоска, директорот на Европската филмска академија Матијс Ваутер Кнол и режисерката Атина Рејчел Цангари.
Вуди Харелсон главна ѕвезда
Три номинации за Оскар, Златна палма и четири децении неповторливи улоги, Вуди Харелсон доаѓа на 32-от Сараевски филмски фестивал!
Како признание за неговиот извонреден придонес во филмската уметност, Вуди Харелсон ќе го добие Почесното срце на Сараево на 32-от Сараевски филмски фестивал.
Оваа година, публиката ќе го види во филмот „Добредојдовте во Сараево“ од Мајкл Винтерботом, кој премиерно беше прикажан во Кан и на 3-от Сараевски филмски фестивал во 1997 година, а сега се враќа на големото платно на Летното кино „Кока-Кола“, во програмата Open Air.
На истиот ден, 21 август, победниците на овогодинешните натпреварувачки програми ќе бидат објавени на доделувањето на наградите „Срцето на Сараево“. Меѓу нив е и добитничката на наградата „Срцето на Сараево“ за најдобра актерка, чија парична награда ја обезбедува „Лореал Париз“.
Оваа награда ја заокружува фестивалската серија што започнува со разговор за вредностите, продолжува со прослава на женските приказни и завршува со конкретно признание за уметничкото дело. Во индустрија каде што видливоста е често кратка, а можностите се нерамномерно распределени, важно е пораката за поддршка да не остане само зборови ѝ се дава име, сцена и место во официјалната историја на Фестивалот.
Сараевскиот филмски фестивал најдобро се доживува како приказна што трае сите осум дена. Започнува на 14 август со големо филмско отворање, на 19 и 20 август отвора простор за разговор, вредности и прослава на жените, а на 21 август ги поврзува идните победници со филм кој веќе станал дел од историјата. За добар фестивалски план, понекогаш е доволно да се знае каде започнува приказната, каде се дискутира за неа и каде завршува.