Тоалет дипломатија: Колку пати Виктор Орбан треба да оди во WC за ЕУ да донесе одлука

 За да добијат одобрение за буџетот, водачите на ЕУ би можеле да побараат од унгарскиот лидер уште еднаш да ја напушти просторијата.

За да завршите што било во Европската унија овие денови, навидум треба да го извадите унгарскиот премиер Виктор Орбан од просторијата.

Но, дали на ЕУ ѝ е дозволено на овој начин (дали свесно или несвесно) да остави настрана еден од своите лидери? Дали е тоа одржлив бизнис модел? Може ли само да го затворат унгарскиот лидер во тоалет?

Во средината на декември, околу три часа по заглавените дискусии меѓу лидерите на ЕУ за кандидатурата за пристап на Украина, германскиот канцелар Олаф Шолц имаше предлог за Орбан: Зошто не одиш да пиеш кафе?

Ако Орбан не сака да се согласи да ги отвори преговорите за проширување на ЕУ со Киев, предложи Шолц, тој треба да размисли за накратко да ја напушти просторијата. Шолц ја даде својата препорака до унгарскиот лидер пред нивните колеги од ЕУ на масата на лидерите за време на самитот на Европскиот совет во Брисел.

Тоа, рече Шолц, ќе им овозможи на преостанатите 26 лидери на ЕУ да го одобрат патот на Украина за пристап со потребното едногласност – што според правилата на ЕУ се постигнува и ако еден лидер се воздржи – додека Орбан сè уште може да каже дека не гласал за.

Тоа функционираше, со тоа што ЕУ се согласи да ги отвори пристапните преговори со Украина по неколкудневна неизвесност во светлината на жестокото противење на Орбан.

Но, бидејќи Орбан останува огромен трн во окото на ЕУ, дали другите лидери можат да продолжат да го повторуваат трикот?

„Политико“ праша двајца експерти за право на ЕУ – и крајната линија е: Комплицирано е, но, правно гледано, може да има начин.

Да го земеме, на пример, новиот пакет помош од 50 милијарди евра за Украина, за кој лидерите ќе разговараат на самитот оваа недела.

Пакетот за помош е дел од прегледот на буџетот на ЕУ, што значи дека треба да биде усвоен едногласно од Советот на Европската унија, објасни Алберто Алемано, професор по право на ЕУ во ХЕЦ Париз.

Но, според член 312(2) од Договорот за функционирање на Европската унија, „Европскиот совет може, едногласно, да донесе одлука со која го овластува Советот [на Европската унија] да дејствува со квалификувано мнозинство“ при донесување на буџетот. (Опсесивните лица кои не се членки на ЕУ во овој момент можеби се во солзи затоа што има Европски совет и Совет на Европската унија кои не се иста работа).

Ова значи дека Орбан би можел повторно да ја напушти просторијата за време на самитот оваа недела за да им дозволи на 26-те други лидери едногласно да одлучат Советот на ЕУ да го одобри буџетот со квалификувано мнозинство, заобиколувајќи ја опозицијата на Унгарија.

Но, не го нарекувајте дупка. Тоа „не е дупка, туку стратешка употреба на консензус, што им овозможува на страните да се воздржат без да ги спречи другите да продолжат напред“, рече Алемано.

Сепак, повторувањето на искуството со „пауза за кафе“ сè уште може да претставува ризици за лидерите на ЕУ, рече Лоран Печ, декан по право на Универзитетскиот колеџ во Даблин.

„Ми се чини нездраво членовите на Европскиот совет да ги толерираат изнудувачките практики на Орбан, додека му дозволуваат да не се воздржува под изговор дека одењето во тоалет или во кафетеријата за да се напие кафе значи дека формално е постигнат консензус. “, рече Печ.

„Ова е несериозно, па дури може да ѝ дозволи на Унгарија да тврди дека членките на Европскиот совет не го почитуваат принципот на лојална соработка – иронично бидејќи Орбан е првиот што редовно го прекршува овој принцип – и се однесува како насилник“, додаде тој.