Состанок на ЕУ во Даблин: Поразот во Исланд како повик за будење за проширувањето
Разговорите во Ирска се првата голема дискусија по повеќе месеци за тоа како да се прекине ќор-сокакот и кандидатите да се внесат во ЕУ
Земјите од ЕУ денес ќе ѝ кажат на Европската комисија да ја забрза работата што би го олеснила пристапувањето на нови членки во блокот, предупредувајќи дека тешкиот пораз на референдумот во Исланд треба да биде повик за будење за политиката на проширување.
Министрите за европски прашања и претставниците од земјите кандидати и потенцијални кандидати – вклучувајќи ги Украина, Црна Гора, Босна, Северна Македонија, Молдавија и Косово – ќе се состанат денес во Даблин за првата голема дискусија по повеќе месеци за тоа како да се прекине ќор-сокакот и да се внесат во ЕУ.
И покрај широката поддршка за проширувањето, главните градови на ЕУ, предводени од Берлин, Париз и Хаг, се загрижени дека премногу брзото примање може да предизвика проблеми ако нема правила што ќе спречат новата членка да се претвори во проблематичен фактор. Работа на Комисијата е да ги изготви тие правила – и сè додека не најде решение, целиот процес е заглавен во неизвесност. Идеи како обратното проширување се отфрлени од главните градови.
Одлуката на Исланд да не ги обнови преговорите за членство „не помага на идејата дека ЕУ е клуб во кој многу луѓе сакаат да бидат дел“, изјави австриската министерка за Европа, Клаудија Бауер, за „Политико“. Неприфаќањето на оние кои сакаат да се приклучат, рече таа, би имало „влијание врз нашиот кредибилитет“ и би создало вакуум за „странски влијанија, влијанија на Русија, на Соединетите Американски Држави, на Кина“. -Решението, рече Бауер, е да се дизајнираат „заштитни мерки што ја штитат Унијата без да го претворат пристапувањето во траен пат со пречки“.
Еврокомесарката за проширување Марта Кос, која ќе учествува на денешниот состанок, изјави дека ова ќе биде „есен на проширување“. Таа разработува предлози за одземање на правата на новите членови доколку ги прекршат правилата на блокот или ги нарушат клучните политики, но молчи за тоа како би можеле да изгледаат овие планови. Ирскиот министер за Европа, Томас Бирн, кој ќе претседава со разговорите во Даблин, рече дека планот се очекува „кон крајот на месецот“ и дека денес ќе биде шанса да се договори што треба да биде во него.
Земјите-кандидати стануваат немирни. „Нашата влада работи со полна брзина“, рече министерката за европска интеграција на Молдавија, Кристина Герасимов, која ќе присуствува на разговорите. „Она што ни треба е земјите-членки да ни се придружат на половина пат… начинот на кој ЕУ може да ни помогне сега е да продолжиме напред со потребните политички одлуки.“
ЕУ треба да ја подобри комуникацијата за проширувањето бидејќи сè уште има скептични земји, а особено скептични граѓани. Поддржувачите на германската крајно десничарска Алтернатива за Германија се особено скептични. Во анкетата спроведена од Public First за „Политико“ во јуни, само една третина од германските испитаници рекле дека Украина никогаш не треба да стане членка на ЕУ. Но, меѓу оние кои рекле дека имаат намера да гласаат за АфД на следните национални избори, тој удел скокнал на 65 проценти. Тоа е силен сигнал за ЕУ пред клучните избори овој викенд во источната покраина Саксонија-Анхалт, на кои оваа партија се чини дека ќе победи.
Македонија на состанокот ја претставува министерот за европски прашања, Беким Сали. Во своето обраќање, Сали истакна дека проширувањето повеќе не е само политички избор, туку геополитичка неопходност и инвестиција во безбедноста, стабилноста и конкурентноста на Европа. Тој нагласи дека Северна Македонија останува цврсто посветена на европската интеграција, спроведувањето на реформите и целосното усогласување со вредностите и политиките на Европската Унија.
„Северна Македонија ја избра Европа. Подготвени сме да го исполниме нашиот дел и очекуваме посветеноста, реформите и резултатите да бидат препознаени со напредок. Инвестирањето во нашите капацитети е инвестиција во идна земја членка и во посилна Европа“, истакна Сали.