Слика од Ван Гог продадена за неверојатни 190 милиони долари: Драматична приказна


Слика од холандскиот сликар Винсент ван Гог продадена на аукција во Њујорк во среда за рекордни 190,4 милиони долари, што ја прави најскапото дело на уметникот некогаш продадено на јавна аукција. Станува збор за сликата „Châtaigniers en fleurs“ („Костени во цут“), создадена во последните месеци од животот на Ван Гог.

Аукциската куќа „Сотби“ потврди дека сликата достигнала цена од 190,4 милиони долари.

Со ова е срушен претходниот рекорд на Ван Гог на аукција од 117,2 милиони долари, постигнат во 2022 година во аукциската куќа „Кристи“ во Њујорк со продажбата на сликата „Verger avec cyprès“ („Овоштарник со чемпреси“), која беше дел од колекцијата на коосновачот на „Мајкрософт“, Пол Ален.

Новата рекордна цена е исто така втора највисока постигната за уметничко дело во историјата на „Сотби“. Повеќе беше платено само за портретот на Густав Климт „Елизабет Ледерер“, кој беше продаден во ноември 2025 година за 236,4 милиони долари.

Ремек дело создадено непосредно пред смртта на Ван Гог
Ван Гог ја насликал „Костени во цут“ во 1890 година во францускиот град Овер-сур-Оаз, во текот на последните два месеци од својот живот. Сликата ги прикажува раскошните круни на костените дрвја во цут и рурална сцена, и се карактеризира со силни потези со четка и интензивни бои, типични за доцните дела на уметникот.

Според „Сотбис“, тоа е едно од најважните дела на Ван Гог од последниот период од неговиот живот што сè уште биле во приватна сопственост.

Сликата беше понудена на продажба како дел од колекцијата Блакиер-Ариета, а пред аукцијата нејзината вредност беше проценета на околу 180 милиони долари.

Идентитетот на купувачот не беше веднаш објавен.

Спор околу продажбата за време на нацистичкиот прогон
Иако се очекуваше достигнување на рекордна цена, одржувањето на аукцијата до последен момент беше неизвесно. Имено, потомците на поранешниот сопственик на сликата, германско-еврејскиот издавач Самуел Фишер, ги оспорија околностите под кои уметничкото дело е продадено во 1936 година.

Тие тврдеа дека семејството било принудено да се откаже од вредната слика поради финансиски тешкотии предизвикани од нацистичкиот прогон на Евреите. Нивниот адвокат испратил барање до Сотбис за разјаснување на околностите на продажбата во тоа време и да утврди дали семејството навистина доброволно го продало уметничкото дело и добило соодветна пазарна цена.

Фишер, познат германски издавач, ја купил сликата во 1909 година. По неговата смрт во 1934 година, таа останала во сопственост на семејството. Според достапните податоци за потеклото на уметничкото дело, сликата му била дадена на трговецот со уметнички дела Пол Касирер во Амстердам во 1932 или 1933 година, а во 1936 година станала сопственост на Хенриета и Марсел Каперер во Париз.

Потоа смени уште неколку сопственици пред да биде купена во 1975 година од семејството Блакиер, во чие поседување остана повеќе од половина век.

Договор постигнат во последен момент
Спорот беше решен кратко пред закажаната аукција. „Сотби“ објави дека семејството Блакиер-Ариета и законските наследници на Самуел и Хедвиг Фишер постигнале заемно прифатлив договор со кој се дозволува продажбата на сликата.

„Признавајќи ја сложената историја на сликата за време на нацистичкиот период и страдањето што семејството Фишер го претрпе за време на Холокаустот, двете семејства постигнаа заемно задоволително решение“, објави аукциската куќа.

Деталите од договорот не се објавени јавно, па затоа не е познато дали договорот вклучува финансиска компензација за наследниците на Фишер.

Нов рекорд за еден од најпознатите сликари во светот
Продажбата на „Костен во цут“ уште еднаш ја потврди исклучителната вредност на делата на Ван Гог на меѓународниот уметнички пазар. Холандскиот сликар, кој продал многу малку од своите дела за време на својот живот и починал во 1890 година на 37-годишна возраст, денес е меѓу најбараните уметници во светот.

Неговите слики од последниот период од неговиот живот се особено ценети бидејќи го претставуваат врвот на неговиот препознатлив сликарски израз.