Што е зелен водород и зошто се смета за чисто гориво?

БАНГАЛОРЕ, Индија – Зелениот водород се промовира низ целиот свет како решение за чиста енергија за отстранување на јаглеродот од секторите со висока емисија како транспортот и индустриското производство.

Меѓународната соларна алијанса предводена од Индија го лансираше иновативниот центар за зелен водород претходно оваа година, а самата Индија одобри 2,3 милијарди долари за производство, употреба и извоз на зелен водород. Глобалната соработка за производство и снабдување со зелен водород се очекува да биде разгледана од лидерите на Г-20 на самитот оваа недела во Њу Делхи.

ШТО Е ЗЕЛЕН ВОДОРОД?

Водородот се произведува со одвојување на тој елемент од другите во молекулите каде што се појавува водородот. На пример, водата – добро позната по нејзиниот хемиски симбол H20, или два атоми на водород и еден атом на кислород – може да се подели на тие составни атоми преку електролиза.

Водородот се произведува и се користи во обем повеќе од еден век, првенствено за производство на ѓубрива и пластика и за рафинирање на нафта. Најмногу се произведува со фосилни горива, особено природен гас.

Но, кога производството се напојува со обновлива енергија, добиениот водород е зелен водород.

Глобалниот пазар за зелен водород се очекува да достигне 410 милијарди долари до 2030 година, според аналитичарите, што ќе ја удвои сегашната големина на пазарот.

Сепак, критичарите велат дека горивото не е секогаш остварливо во обем и неговите „зелени“ ингеренции се одредуваат од изворот на енергија што се користи за негово производство.

ЗА ШТО МОЖЕ ДА СЕ КОРИСТИ ЗЕЛЕНИОТ ВОДОРОД?

Зелениот водород може да има различни намени во индустриите како што се производство на челик, производство на бетон и производство на хемикалии и ѓубрива. Може да се користи и за производство на електрична енергија, како гориво за транспорт и за загревање домови и канцеларии. Денес, водородот првенствено се користи за рафинирање на бензин и за производство на ѓубрива. Додека бензинот нема да има никаква употреба во свет без фосилни горива, емисиите од производството на вештачко ѓубриво – неопходни за одгледување на култури што го хранат светот – може да се намалат со користење на зелен водород.

Франциско Бошел, енергетски аналитичар во Меѓународната агенција за обновлива енергија во Абу Даби, е оптимист во врска со улогата на зелениот водород во транзицијата кон чиста енергија, особено во случаи кога енергијата од обновливите извори како сончевата енергија и ветерот практично не може да се складира и користи преку батеријата – како авијација, превоз и некои индустриски процеси.

Тој вели дека нестабилноста на водородот – тој е многу запалив и бара специјални цевководи за безбеден транспорт – значи дека најголемиот дел од зелениот водород најверојатно ќе се користи блиску до местото каде што е направен.

ДАЛИ ИМА СОМНЕВАЊА ВО ЗЕЛЕНИОТ ВОДОРОД?

Таа запаливост плус транспортните проблеми ја ограничуваат употребата на водородот во „дисперзирани апликации“ како што е греењето на станови, според извештајот на Комисијата за транзиции на енергија, коалиција на лидери во енергијата посветени на нето-нула емисии до 2050 година. Исто така е помалку ефикасен од директната електрификација бидејќи дел од енергијата се губи кога обновливите извори на енергија се претвораат во водород, а потоа водородот повторно се претвора во енергија, се вели во извештајот.

Тој извештај забележа силен потенцијал за водород како алтернатива на батериите за складирање на енергија во големи размери и за долги периоди.

Други студии ја доведуваат во прашање високата цена на производството, инвестициските ризици, поголемата потреба за вода од друга чиста енергија и недостатокот на меѓународни стандарди кои го попречуваат глобалниот пазар. (АП)