Претседателските избори во Бугарија – прв тест за Радев откако е на власта

Со поддршка на премиерот Румен Радев, вршителката на должноста претседателка Илијана Јотова се стреми кон целосен претседателски мандат, ветувајќи повторно отворање на дипломатските канали со Русија – но се соочува со предизвик од кандидатот на опозицијата Андреј Ѓуров.

По навидум бесконечна серија избори и краткотрајни администрации во Бугарија од 2021 до 2026 година, поранешниот бугарски претседател Румен Радев победи со убедлива победа во април, успешно формираше влада и стана премиер. Но, сега земјата се подготвува за претседателските избори на 25 октомври. Доколку победи поранешната потпретседателка на Радев, Илијана Јотова, премиерот и неговата партија „Прогресивна Бугарија“ ќе обезбедат голема политичка моќ.

Централно-десничарската партија ГЕРБ – која беше доминантна сила во Бугарија од 2008 до 2025 година, а сега е на второ место – изненадувачки се воздржа од номинирање кандидат за претседател. Ова може да биде знак дека партијата е во слободен пад откако загуби од Радев во април или барем тактичко повлекување.

Сепак, неколку членови на ГЕРБ завршија во иницијативниот комитет на Јотова, списокот на луѓе што поддржуваат независен кандидат. Во комитетот беа вклучени и проруски гласови, претходно социјалистички поврзани политичари и разни личности од спортот и забавата.

Очекувањата се градат околу тројца од кандидатите: вршителката на должноста претседателка Илијана Јотова, проевропскиот и опозициски настроен поранешен привремен премиер Андреј Ѓуров и поранешниот привремен министер за земјоделство Иван Христанов. Сите се кандидираат како независни, иако секој е поддржан, повеќе или помалку директно, од различни партии. Ова е дел од трендот – индивидуални личности се во преден план, а не членови на партијата со политички багаж.

„Наскоро ќе видиме кампања доминирана од наративи за борба на социјалните медиуми, повици за собирање прилагодени за различна публика и доста популистички ветувања“, рече Ивајло Маџаров од Активна политика, организација предводена од млади, популарна на Инстаграм и ТикТок.Маџаров ја гледа Јотова како јасен фаворит на изборите, иако, рече тој, можни се изненадувања.

Потенцијалната победа на Јотова може да има и геополитички влогови за Украина и Европа. На предизборен настан во Софија на 8 септември, таа рече дека „војната во Украина не може да се реши со воени средства“ и дека „повеќе оружје и потрошени милијарди носат повеќе жртви и ги спротивставуваат православните нации едни против други“. Ова е во согласност со помекиот пристап на Радев кон Кремљ. (Балкан Инсајт)