Пленковиќ ѝ се закани на Црна Гора за границата

Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ изјави дека Црна Гора нема да може да ги затвори преговорите за пристапување со Европската унија доколку не ги прифати принципите на Бадентеровата комисија за разграничување на копното. Тој ја даде изјавата на седница на хрватскиот парламент, како одговор на прашање од претставник на ХДЗ за отворените прашања меѓу двете земји.

Пленковиќ објасни дека до Црна Гора е испратен предлог за договор за копнената граница и дека принципите на Бадентеровата комисија за разграничување на Подгорица треба да бидат прифатливи.

„Ако на Црна Гора тоа не ѝ се допаѓа, тогаш испраќа порака дека не може да го прифати принципот на Бадентеровата комисија и дека не верува во принципот дека републичките граници се и граници меѓу државите создадени по поранешната СФРЈ“, рече Пленковиќ. Според неговата проценка, таков став би претставувал сериозен проблем за европскиот пат на Црна Гора. „Во таа варијанта, Црна Гора нема да ги затвори преговорите за пристапување како што планира“, рече хрватскиот премиер.

Хрватска претходно инсистираше на решавање на сите отворени прашања со Црна Гора пред да го поддржи нејзиното членство во ЕУ. На 20 октомври, Подгорица одлучи да го промени името на которскиот базен, кој го доби името по Зоран Гопчевиќ, поранешен чувар во логорот Морињ, а потоа одобри поставување спомен-плоча на местото на поранешниот логор. Загреб, сепак, сè уште инсистира на решавање на други спорни прашања, вклучително и демаркацијата.

Спорот првенствено се однесува на Превлака, полуостров на крајниот југ од Хрватска, сместен на влезот во Которскиот Залив. Таа област има големо стратешко значење бидејќи е влезот во заливот каде што се наоѓаат црногорските пристаништа.

Хрватска го контролира копнениот дел од Превлака, но конечната граница меѓу двете земји, особено на море, сè уште не е договорена. Од 2002 година, на сила е привремен договор што ја регулира ситуацијата на копно и море, но не ја одредува конечната граница.

Бадинтеровата комисија беше меѓународно правно тело основано за време на распадот на Југославија. Таа го утврди принципот според кој поранешните граници на југословенските републики станаа државни граници по независноста.

Проблемот е што поранешната републичка граница во областа Превлака не беше прецизно утврдена. Затоа, Хрватска бара Црна Гора да ја прифати копнената граница во согласност со тој принцип и да го потпише соодветниот договор. Демаркацијата е едно од осумте барања што Хрватска ги поставува до Црна Гора на нејзиниот пат кон ЕУ.

Што вели Црна Гора?

Денес, црногорската влада одговори дека не ги отфрла Бадинтеровите принципи, но смета дека прво треба точно да се утврди каде минувала поранешната републичка граница.

Подгорица сака да ја реши копнената и морската граница со еден договор. Таа предлага директни преговори, а доколку не е можен договор, да се обрати до меѓународна институција. Затоа, не станува збор само за неколку километри копнена граница. Спорот вклучува и демаркација на море, прашање што двете земји не беа во можност трајно да го решат повеќе од две децении.