Пет знаци кои откриваат дека детето е на мета на предатори на интернет


Организацијата за заштита на децата „Чајлдхелп“ предупреди во февруари 2026 година за луѓе кои се обидуваат да контактираат со деца преку социјалните мрежи и онлајн игри со цел да ги експлоатираат. Тие често ги контактираат преку разговори во играта, преноси во живо или апликации за пораки, а потоа се обидуваат да ја стекнат нивната доверба и да ја продолжат комуникацијата лично.

Колку е сериозен проблемот, покажуваат податоците од Соединетите Американски Држави. Националниот центар за исчезнати и експлоатирани деца (NCMEC) на САД добил околу 1,4 милиони пријави поврзани со обиди за експлоатација на деца преку интернет во 2025 година, што е за 158% повеќе од претходната година.

Дел од ова зголемување е резултат на промените во американските прописи за задолжително пријавување на вакви случаи. Иако податоците се однесуваат на Соединетите Американски Држави, тие предупредуваат на опасностите со кои децата можат да се соочат преку интернет, без оглед каде живеат, пишува Parenting Patch.

Како предаторите ги следат децата преку интернет?

„Чајлдхелп“ предупредува дека регрутирањето деца често започнува со навидум безопасен разговор. Сторителите може да се претставуваат како тинејџери, да разговараат за заеднички интереси или да испраќаат виртуелни подароци за да ја добијат довербата на детето. Потоа се обидуваат да продолжат со комуникацијата преку приватни апликации, каде што на родителите им е потешко да ги следат разговорите.

Организацијата, исто така, предупредува на особено опасни форми на експлоатација, во кои децата се принудени да извршат штетни дела преку закани и принуда. „Забележуваме загрижувачки тренд каде што злоупотребата на децата станува еден вид награда за сторителите“, рече д-р Стејси Вон, предупредувајќи дека таквата експлоатација може да има трајни психолошки последици.

Пет предупредувачки знаци за родителите
Childhelp идентификуваше пет знаци што можат да укажуваат дека детето е жртва на онлајн регрутирање. Еден од нив е зголемената тајност. Детето одеднаш почнува да го крие својот мобилен телефон или компјутер, не сака да открие кому му пишува или станува невообичаено претпазливо кога некој ќе му го погледне екранот.

Родителите, исто така, треба да обрнат внимание на промените во расположението. По поминување време онлајн, детето може да изгледа вознемирено, тажно или раздразливо, а неговото расположение може одеднаш да се промени. Предупредувачки знак може да биде и социјалното повлекување. Детето почнува да се дистанцира од семејството и пријателите, учествува сè помалку во заеднички активности и претпочита да поминува време само.

Посебно внимание треба да се посвети и на необјаснети подароци. Детето може да прима пари, виртуелни подароци или награди во видео игри од луѓе што родителите не ги познаваат. Стравот од пораки исто така може да укажува на проблем. Детето покажува знаци на вознемиреност, срам или паника кога прима порака или известување на својот мобилен телефон или компјутер.

Childhelp нагласува дека ниту еден од овие знаци сам по себе не значи дека детето е жртва на експлоатација, но им советува на родителите да обрнат внимание на ненадејните промени во однесувањето.

Програма за онлајн безбедност
Со цел подобро да ги заштити децата од опасностите на интернет, Childhelp, во соработка со Meta, започна бесплатна образовна програма која ги учи децата, родителите и наставниците да препознаваат ризични ситуации. Програмата е достапна во многу земји, а нејзината цел е да им помогне на децата навреме да препознаат сомнително однесување, да ја заштитат својата приватност и да знаат кому да се обратат за помош.

Што можат да направат родителите?
Childhelp им советува на родителите редовно да разговараат со своите деца за онлајн безбедноста, приватноста и опасностите од социјалните медиуми и видео игрите.

Важно е да се следи со кого комуницираат децата, да се предупредат да не споделуваат лични информации со непознати и да се охрабрат да разговараат со доверлив возрасен доколку се загрижени. Доколку се сомневаат дека некој е експлоатиран, родителите треба да пријават какво било сомнително однесување кај надлежните органи.