Македонци заработуваат десетици милиони од шверцот со мигранти и дрога
Пандемијата не влијае на трговијата со мигранти и дрога во регионот. Некои мигранти ја нарекуваат Северна Македонија „Мафидонија“ поради нејзината криминална репутација. Пазарот за криумчарење мигранти на Западен Балкан чини најмалку 50 милиони евра годишно, се наведува во новиот извештај на Глобалната иницијатива против транснационален организиран криминал,.
Иако оваа сума е далеку под просекот на незаконскиот профит создаден за време на хуманитарната криза во 2015 година, тоа покажува дека сè уште има активен пазар за криумчарење мигранти во регионот, што се спротивставува на напорите за затворање на „патот на Балканот“. Во извештајот се дава детална слика за цените и маршрутите за дрога и мигранти низ Западен Балкан и се фрла светлина на количината на профит генериран од перење на пари.
Пандемијата КОВИД-19 се чини дека значително не ги попречила овие незаконски активности. И доказ за тоа е дека во 2020 година не престанува притисокот на мигрантите и барателите на азил на границите на регионот, кои сакаат да ги напуштат зафатените области и да одат со своите семејства во некоја од европските земји. Ризичен и опасен е начинот на кој мигрантите се обидуваат да преминат десетици граници пред да стигнат до крајната дестинација. Понекогаш има извештаи за грабежи и тепачки меѓу мигранти, на пример во логори. Исто така, има извештаи за некои мигранти, особено од Авганистан и Мароко, кои користат или превезуваат дрога. Жените, особено оние кои патуваат сами, се силувани или принудени да плаќаат за своето сексуално патување. Очајните мигранти се повеќе се пријавуваат како жртви на трговија со луѓе, вклучувајќи питачење, ситни криминали, присилна работа и сексуална експлоатација.
Северна Македонија мигрантите ја нарекуваат „Мафидонија“ не само заради тоа што го сториле македонските граѓани, туку и заради шверцерите од Блискиот исток и Северна Африка. Повеќето мигранти и баратели на азил влегуваат на Западен Балкан од Грција и околу Гевгелија или во близина на Какавија и Капштица во Албанија.
Според извештајот, проценката на пазарот за криумчарење мигранти на јужната граница на Западен Балкан се движи од 11,8 до 17,7 милиони евра на границата меѓу Грција и Северна Македонија и од 7,5 до 11,5 милиони евра меѓу Грција и Албанија. Вкупно, во 2020 година, бизнисот со криумчарење мигранти на главните влезни точки кон Западен Балкан на границите меѓу Грција и соседната Македонија и Албанија се движи од 19,5 до 29 милиони евра. Се проценува дека минатата година профитот на пазарот за криумчарење мигранти во регионот се движел од 33,7 до 50,6 милиони евра. Според полицијата, од јануари до септември 2020 година, граничните власти спречиле скоро 25.000 обиди на мигранти илегално да влезат во Северна Македонија од Грција.
Патиштата за мигрантите честопати се патишта и на дрогата. Во извештајот се вели дека шесте земји од Западен Балкан остануваат главен транзитен регион за канабис и хероин и, сè повеќе, кокаин и синтетички дроги. Најновите откритија покажуваат како се увезува дрога во регионот: складирана (обично во близина на логистички центри), исечена, спакувана и дистрибуирана на подалечните пазари. Канабисот генерално патува источно од Албанија, додека хероинот патува западно од Турција, минувајќи низ Северна Македонија и Косово, пред да биде пренесен во Западна и Централна Европа.
Со канабис од Албанија се тргува во неколку насоки. Дел од него се испраќа со брод до Италија. Шестмесечен канабис од Албанија чини помеѓу 1.800 и 2.000 евра во Италија. Друга популарна трговска рута поминува јужно преку Охрид и Битола во Северна Македонија до Грција. Канабисот се шверцува и од Албанија во Грција со брод или низ планините. По преминувањето на границата од Албанија кон Северна Македонија, цената на еден килограм канабис се зголемува за 10 отсто, односно до 2.000 – 2.200 евра. Канабисот што се одгледува во затворени простории во Албанија има поголема концентрација и квалитет на ТХЦ (активно соединение, тетрахидроканабинол) од оној што се одгледува на отворено, што значи дека еден килограм може да се продаде во Грција за околу 2.800 евра и 3.200 евра во Италија, се наведува во извештајот.
Дел од канабисот произведен во Македонија преминува во Прешевската долина. Големопродажната цена на еден килограм канабис се зголемува од околу 2.000 евра во Македонија до 2.200 и 2.400 евра во Прешевската долина. Штом канабисот стигне до Белград, големопродажната цена за килограм е помеѓу 2.000 и 2.500 евра, што е на исто ниво со активните пазари на наркотици во Централна и Западна Европа.
Се проценува исто така дека околу 60 до 65 тони хероин поминуваат низ Југоисточна Европа годишно.Тој влегува на Западен Балкан од Турција преку Бугарија и во помала мера од Грција. Големопродажната цена за килограм хероин во Турција се проценува на околу 10.000 до 13.000 евра. Главната влезна точка за хероин во Македонија е во областа околу Делчево. Оваа траса поминува низ Кочани, Штип и Велес, а оттаму на север до Скопје. Во овие региони килограм хероин се продава на големо за 12.000 до 15.000 евра за килограм.
„Трговците, шверцерите, како и перачите на пари, ги привлекуваат места каде што има мал ризик за преминување на границите, деловните субјекти и банкарските системи. „Повеќето подземни трансакции не би биле можни без нивни соработници“, се вели во извештајот.
Во него се наведува дека нелегални приходи се генерираат во региони каде што се перат пари истовремено, а криминалните групи на Западен Балкан исто така остваруваат големи профити (претежно од трговија со дрога).