Лошо почнаа, но разговорите меѓу Иран и САД завршија со „прогрес“
Медијаторите Пакистан и Катар издадоа соопштение во кое се вели дека разговорите ќе траат до крајот на неделата, а борбите во Либан се главен проблем за договор
Министерот за надворешни работи на Иран прогласи „напредок“ откако првиот ден од разговорите меѓу високи функционери од Вашингтон и Техеран заврши во Швајцарија, и покрај напнатиот почеток обележан со заканите на Доналд Трамп за повторно започнување на нападите.
Во заедничка изјава од медијаторите Катар и Пакистан се вели дека САД и Иран се согласиле на план за постигнување конечен договор во рок од 60 дена. Техничките разговори меѓу пониско рангираните функционери ќе продолжат до крајот на неделата, според соопштението, а борбите меѓу Израел и Хезболах во Либан, поддржан од Иран, ќе бидат на врвот на агендата.
„Медијацијата на Пакистан и Катар донесе голем напредок за завршување на војната во Либан“, рече Абас Арагчи, иранскиот министер за надворешни работи, откако разговорите завршија во 3 часот утринава.
Во заедничката изјава се вели дека САД и Иран се согласиле да воспостават „комуникациска линија“ за да се избегнат инциденти во Ормускиот теснец и да формираат „ќелија за деконфликт“ со либанската влада за да се обезбеди „почитување на прекинувањето на воените операции во Либан“.
Во развојот на настаните што се од клучно значење за отклучување на напредокот, Министерството за финансии на САД, исто така, се подготвува да издаде 60-дневно укинување на санкциите за нафта, петрохемикалии и деривати. Иран рече дека ова значи дека неговата централна банка ќе може да продава нафта на клиенти, главно на Кина, и да прима плаќања без закана од санкции.
Катар и Иран, исто така, потпишаа меморандум за ослободување на иранските средства замрзнати на банкарските сметки во Катар поради секундарните санкции на САД. Не беше јасно дали САД поставиле какви било ограничувања за користењето на средствата од страна на Иран, како што е барањето парите да се трошат само за хуманитарни добра.
Економските мерки би можеле да помогнат во намалувањето на притисокот на иранските девизни пазари и постепено да се забави зголемената инфлација, што во моментов е најголемата домашна загриженост во земјата.
Иако главните разговори во кои учествуваа потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, и главниот ирански преговарач, Мохамед Багер Галибаф, беа прогласени за завршени, пониско рангираните функционери ќе останат во швајцарското одморалиште Биргеншток за да ги продолжат техничките дискусии.
Во својата порака, Арагчи рече дека првиот вистински тест за постигнатите разбирања ќе биде овој метод на „деконфликт“ за Либан, кој се појави како најголема закана за договорот потпишан од САД и Иран минатата недела.
Во текот на викендот, Иран соопшти дека ја вратил блокадата во Ормускиот теснец во знак на протест против континуираните израелски напади врз Либан и дека Трамп му дозволува на Израел да го прекрши Меморандумот за разбирање. Меморандумот повикува на прекин на огнот на сите фронтови, но Израел уби повеќе од 30 луѓе во нападите во саботата во централен и јужен Либан.
И покрај тоа што американската војска негираше дека теснецот е затворен, Трамп остро одговори на заканата во неделата, велејќи: „Ако го затворите, нема да имате земја. Нема ни да се вратите во вашата ебана земја“.
Американскиот претседател, исто така, се осврна на ситуацијата во Либан, пишувајќи на социјалните медиуми: „Иран мора веднаш да ги спречи своите високо платени посредници во Либан да предизвикуваат проблеми… Ако не го сторат тоа, повторно ќе го удриме Иран многу силно“.
Иранските државни медиуми соопштија дека разговорите биле прекинати по „објавувањето на навредлива порака од страна на американскиот претседател“. Потоа иранската делегација се сретна со катарските посредници и го напушти местото на преговорите, соопштија државните медиуми. Полуофицијалната иранска новинска агенција Тасним соопшти дека иранската делегација одбила да се врати во просторијата каде што се воделе разговорите, но пораките сè уште се разменувале преку пакистанските и катарските посредници.
Во разговор со новинарите, висок американски дипломат изјави доцна во неделата дека Иранците останале на местото и дека преговорите се во тек, според Асошиетед прес.
На Венс му се придружија специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и зетот на претседателот, Џаред Кушнер. Иран го претставуваа Галибаф, претседателот на иранскиот парламент, и Арагчи. Не е јасно дали Венс ќе ги продолжи разговорите во понеделник. Потпретседателот за американските медиуми изјави дека очекува да остане само „ден или два“. (Според агенциите)