Каков е планот на Слави Трифонов и компанијата?

Аналитичките жанрови се исцрпени во однос на партиите како Има таков народ и нејзиниот лидер Слави Трифонов. За вакви народни херои треба да се пишуваат оди, барем додека се во подем. Тогаш тие стануваат соодветна тема за жанрот пародија, пишува во својата анализа за Дојче веле бугарскиот политиколог Даниел Смилов.

Ода за ИТН. Или елегија за здрав разум

И покрај околностите, сепак е соодветно да се започне со одата на херојскиот ИТН, кој доаѓа на власт со благородна цел да се бори против злобниот модел на владеење со херојските другари од ГЕРБ и ДПС. Три пати излегуваат на тепихот и се мачкаат со маслиново масло за да блеснат во медиумите. Но, наместо да ги тушираат Борисов или Доган, тие се фрлаат на нивните партнери – ПП, ДБ итн. – и почнуваат да применуваат такви трикови што ќе ви зајде умот полуди умот. Фрлање во воздух апсурдни кандидатури за министри и други важни функции. Вртење преку глава на премиерот Петков за Северна Македонија. Клучот на рака за буџетот на министерот за финансии Асен Василев. Сопнување на ДБ за реформите во правосудството и промените во Антикорупциската комисија…

Смилов, кој е програмски директор на Центарот за либерални стратегии во Софија, пишува дека двата најголеми подвизи на ИТН досега биле распаѓањето на два парламента, во кои владејачко мнозинство можеше да се формира без ГЕРБ и ДПС.

„Овие два подвизи веројатно сега ќе бидат крунисани со трет сличен, за да се убеди населението дека без ГЕРБ и ДПС на власт тоа е невозможно.

Во оваа насока, Ива Митева (пратеничка од ИТН – н.з.) барем малку појасни за стратешкото размислување на ИТН: не сакаат сега нови избори, туку нова влада во овој парламент. За нова влада потребно е ново – односно друго и поинакво – парламентарно мнозинство. Можна е алтернатива на сегашното мнозинство во сегашното Народно собрание околу ГЕРБ, ДПС и ИТН. Со мала помош од Преродба – и новото мнозинство е готово. Златниот прст на Волен Сидеров би бил сопственост на новата ‘патриотска’ инкарнација“, вели Смилов.

Политикологот понатаму анализира:

„Токму за овој подвиг на ИТН – ако навистина го направат тоа – народот долго би им пеел песни, иако нивните текстови можат да се објават во јавноста само со чести и долги тишини. Подготовките за овој подвиг се во тек – кандидатите за ‘експертски кабинети’ и за ‘ново мнозинство’ веројатно веќе ги има во изобилство.

Значи, ако треба да се сумираат подвизите на ИТН на власт, тие се состојат во следново: да се троши и дискредитира желбата на народот да се раздели со корумпираната влада и да ги рехабилитира нејзините патрони од ГЕРБ и ДПС. А зошто да не се приклучат овие партии во ‘новото мнозинство’.

Ќе успее ли планот на Слави Трифонов и компанијата?

Кирил Петков и неговите сопартијци изразија надеж дека ќе надвладее разумот кај дел од сопартијците на Слави Трифонов и дека ќе поддржат малцинска влада. Дали ова ќе се случи останува да видиме. Но, тешко дека 12 или повеќе пратеници ќе се сетат дека не беа избрани да формираат мнозинство со ГЕРБ и ДПС.

Други теоретски можни, но практично тешки опции се ‘проевропската поддршка’ од ГЕРБ и ДПС за владата на Петков да ја однесе во земјава до есен, по што повторно ќе се постави прашањето за избори. Приговорите за оваа опција се јасни.

Конечно, најапстрактната теоретска можност е широко, проевропско парламентарно мнозинство од ПП, ДБ, ГЕРБ и ДПС, кое стои зад технократското, експертско владеење со цел да се решат неколку прашања: воена помош за Украина, ажурирање на буџетот, Северна Македонија, енергетско дистанцирање од Русија. Сепак, оваа опција е малку веројатна поради голем број причини и пресметки на секоја од потенцијалните учесници. Главната забелешка е дека електоратот на секој од нив тешко би го проголтал таквото однесување.

Дали се неизбежни нови избори?

На крајот, често се случува водени од алчност и желба за поголема корист, наводно рационалните играчи да дојдат до најлошиот резултат. Новите избори ќе бидат токму таков резултат. За почеток тие се непредвидливи како развој. Но, тие веројатно едноставно ќе го зголемат целосното популистичко гласање, правејќи го следниот парламент уште поголем кошмар за формирање влада од сегашниот. Да не зборуваме дека за три месеци земјата повторно би останала во рацете на претседателот Радев, без парламент и без можности за соодветен одговор во критичните ситуации.

Можеби ваквите размислувања сепак би го разбудиле здравиот разум кај цели групи или барем кај поединечни пратеници во сегашното Национално собрание. Сепак, ништо не може да ги исплаши ‘хероите’. На изборите се подготвуваат да излезат како ‘спасители на Македонија’, којашто требало да биде ‘предадена’ од власта на Петков. Се разбира, проблемот со Северна Македонија е сосема поинаков. Со „херојски“ постапки и истапи а ла ИТН добиваме контрола која ‘не предава’, но во смисла дека ни прифаќа, ни издава. Не може да владее, не може ни да артикулира никаков став.

А всушност, на Бугарија ѝпретстои да добие предлог преку кој ќе постигнеме сѐ што сега сакаме за т.н Македонско прашање: обврзувачки договор за вклучување на Бугарите во уставот на Северна Македонија плус вклучување на другите наши претензии од договорот од 2017 година во преговарачката рамка на ЕУ (ова е говор на омраза, работа на историската комисија итн.). Но, може да испадне дека немаме влада да го прифати овој предлог. И тоа би бил апсурдот на апсурдот.

Поради овие и други слични несреќни заклучоци, одата за ИТН и нивните постапки се претвора во елегија – елегија за здравиот разум во бугарската политика“, пишува Даниел Смилов.