Флејтистка, адвокат – а сега шеф на дипломатијата на Косово

На крајот од 1970-тите нејзиното семејство замина од Југославија во Германија. 40 години подоцна, Доника Гервала-Шварц се врати назад во татковината за да биде министерка за надворешни работи на Косово

Кога во понеделникот вечерта беше избрана новата косовска влада, Доника Гервала-Шварц најпрво погледна на својот живот. За неа, работите дојдоа во полн круг: нејзиниот татко побегна од Косово во Германија пред повеќе од 40 години, а сега неговата ќерка се враќа да ѝ служи на земјата – како нов министер за надворешни работи. На изборите во средината на февруари, таа беше една од најчесто избраните жени. Во телевизиските дебати, во кои, како и во секоја балканска земја, доминираат бучни мажи, таа се истакнуваше по својот фактички јазик.

Новиот премиер Албин Курти веќе вети за време на предизборната кампања дека косовските Албанци што живеат и се обучуваат во странство ќе играат поголема улога во владата. На пример, норвешки офицер со косовски корени ќе го преземе одделот за одбрана. Повеќе од половина милион Косовари живеат во западните земји. Многу од нив се под влијание на новите средини и ги отфрлаат корумпираните партии во нивната стара татковина. Дијаспората на Косоварите исто така е тешко зависна од тамошното свештенство, па затоа тие со години ја поддржуваат анти-естаблишмент партијата Самоопределување на на Курти ориентирана кон реформа.

Како министер за надворешни работи, Доника Гервала-Шварц ќе биде одговорна и за Косоварите во странство. Оваа 49-годишна жена е една од најистакнатите претставници на дијаспората. Тешко дека постои Албанец кој не ја знае нејзината семејна историја. Таткото Јусуф Гервала, познат новинар, писател и текстописец, ја напушти тогашна Југославија на крајот на 1970-тите за да избега од заканата за апсење. Набргу потоа, и остатокот од семејството избега. Таа најде сместување во близина на Штутгарт. „Нашите соседи се однесуваа кон нас со почит и топлина“, рече еднаш Гервала-Шварц.

Но, во јануари 1982 година светот пропадна за младото семејство кога екипа убијци во име на југословенската тајна служба ги застрела Јусуф Гервала, неговиот брат Бардош и неговиот пријател Кадри Зека. Активистот Зека живеел во источна Швајцарија и отпатувал во Германија за да го посети. „Целата работа изгледа како егзекуција“, напиша тогаш „Шпигел“. Од доцните 1960-ти до крајот на 1980-тите, југословенската тајна служба уби неколку десетици противници на режимот во Белград во Германија и, во еден случај, во Швајцарија.

По нападот, семејството Гервала одлучи да се пресели во Албанија. Локалната комунистичка влада под диктаторот Енвер Хоџа го искористи нивниот престој во пропагандни цели за да ѝ докаже на нација како се залагаат за угнетените сонародници на Косово. За волја на вистината, малата заедница на косовските Албанци во сталинистичка и сиромашна Албанија беше трајно следена и идеолошки притисната.

Доника Гервала студираше флејта во Тирана. На старите снимки гледате девојка во црвено здолниште како свири свита од Бах. Но, таа никогаш не сакаше да биде маскота на режимот. Во раните 90-ти, Гервала учествуваше во штрајк со глад и студентските протести што доведоа до соборување на комунистичкиот режим. Потоа таа емигрираше во Германија. Студираше право во Хамбург и во исто време водеше кампања за западна интервенција во Косово меѓу германската јавност за да се запре српската репресија.

Кога војната заврши во 1999 година со помош на НАТО, Гервала остро ги критикуваше поранешните команданти на косовската бунтовничка армија ОВК: тие градеа корумпиран систем и не ја сфаќаа сериозно загриженоста на населението. Како член на конзервативниот Демократска сојуз на Косово под претседателство Ибрахим Ругова, кој почина во 2006 година, таа залудно се бореше со години за партиски реформи и против апаратичиците кои повеќепати склучуваа пактови со „военото крило“.

Пред парламентарните избори во Косово, таа го напушти Бон, каде што живее со своето семејство, за дефинитивно да се вклучи во активната политика во Приштина. Таа се кандидираше на листата на левичарското Самоопределување. Доника Гервала-Шварц е омажена за поранешниот член на ЦДУ во Бундестагот Стефан Шварц. Двојката има пет деца. Новиот министер за надворешни работи веројатно ќе има малку време за нив во иднина. Таа сега ќе биде заштитно лице на Косово на меѓународната сцена. За малото девојче од Косово тоа беше незамисливо пред 40 години. (Зидојче цајтунг)