Европа се соочува со недостиг на гас, предупреди Меѓународната агенција за енергија

Европа ќе се соочи со недостиг на гас оваа зима доколку американскиот претседател Доналд Трамп не успее да постигне договор со Иран за повторно отворање на Ормутскиот теснец, предупреди Меѓународната агенција за енергија (ИЕА). Доколку теснецот остане затворен до почетокот на следната година и Европа биде погодена од студена зима, снабдувањето со гас би можело да падне на само 10 проценти од нивниот капацитет за складирање, објавува Телеграф.

ИЕА предупредува дека проблемите со снабдувањето можат да се појават дури и пред целосно да се испразнат складиштата. Кога капацитетот ќе падне под 30 проценти, брзината со која гасот може да се испорача до домаќинствата и индустријата е намалена. „Ова би го направило европскиот пазар особено ранлив на доцни студени бранови“, соопшти агенцијата со седиште во Париз во кварталниот извештај за пазарот на гас објавен денес.

Дополнителен проблем би се појавил следното лето, кога Европа ќе мора да ги надополни складиштата што би биле речиси празни по зимата. Ова би можело да го продолжи периодот на високи цени на гасот, кои веќе значително се зголемија поради војната со Иран.

Според ИЕА, цената на гасот на европскиот спот пазар во третиот квартал била за 90 проценти повисока отколку во истиот период минатата година. Агенцијата предупредува дека континуираните прекини во снабдувањето би можеле дополнително да ја влошат ситуацијата во текот на зимата.

Ормускиот теснец е затворен од март, блокирајќи околу една петтина од светските резерви на гас. Катар, еден од најголемите извозници на течен природен гас (ЛНГ) во светот, не може да ги пренасочи своите резерви кон алтернативни правци, како што Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати делумно го направија тоа со нафтата.

„Со оглед на тоа што преминот низ Ормутскиот теснец останува строго ограничен на крајот на октомври, прекините во снабдувањето веројатно ќе продолжат да одржуваат тесни пазарни услови во текот на зимата на северната хемисфера“, предупреди ИЕА.

Предупредувањето доаѓа во време кога се очекува Трамп да донесе одлука за тоа како да продолжи со Иран по денешните избори за Конгресот во САД. Трамп вети дека ќе ја прекине блокадата на Ормутскиот теснец од страна на Иран, но сè уште не е јасно дали ќе се одлучи за дипломатија или нови воени напади.

Минатиот месец се појавија извештаи дека САД би можеле да продолжат со бомбардирањето на Иран уште утре. Сепак, „Аксиос“ вчера објави дека Трамп му рекол на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху дека сака да ѝ даде повеќе време на дипломатијата.

Иранските медиуми вчера објавија дека врховниот лидер на Иран, Моџтаба Хамнеи, одобрил мировни преговори со Американците. Веста дојде откако иранските претставници разговараа со катарските медијатори во текот на викендот.

Изгледите за дипломатски договор веднаш одекнаа на енергетскиот пазар. Цените на европскиот гас паднаа за повеќе од десет проценти, на нешто над 93 евра за мегават-час.

Соединетите Американски Држави го зголемија извозот на гас за делумно да го компензираат губењето на катарските залихи, но дополнителните американски количини не се доволни за да го затворат јазот. Европските купувачи се дополнително попречени од конкуренцијата од Азија, особено Јапонија и Јужна Кореја, чии клиенти честопати се подготвени да платат повеќе за американскиот гас.

Ситуацијата во Германија е особено загрижувачка, со помалку од две третини од нивните складишта исполнети. Ова е далеку под законски потребното ниво од 80 проценти што треба да го достигнат пред зимскиот пораст на потрошувачката. „Општо земено, ниското ниво на складирање во Европската Унија го прави континентот поизложен на пазарни и временски нарушувања од вообичаеното“, предупреди ИЕА.

Патрик Пујане, извршен директор на францускиот енергетски гигант „Тотал Енерџис“, верува дека Европа сепак нема да остане без гас, но предупредува дека цените ќе бидат значително повисоки. Според него, пазарите предолго сметале на брз крај на војната и затоа го потцениле ризикот од долгорочен прекин на снабдувањето.

„Очекувавме луѓето порано да предвидат побрзо зголемување на цените на гасот. Наместо тоа, пазарите се однесуваа како војната да ќе заврши ова лето“, рече Пујане. „Ќе платиме повеќе од другите, едноставно е така“, заклучи тој.