Додека десницата се подготвува за власта, Италија се соочува со фашистичкото минато

РИМ – Има некои злосторства што дефинираат момент во историјата. Бруталното убиство на нигериски уличен продавач во Италија можеби е едно.

Јавниот дискурс за убиството на Алика Огорчукву, претепана до смрт пред случајни минувачи во крајбрежниот град Чивитанова Марке, ги откри поделбите во општеството додека Италијанците се подготвуваат да гласаат на предвремените избори следниот месец.

За некои, убиството е последица на долгогодишната антиимигрантска реторика која предизвикува омраза од политичарите од десницата, со вознемирувачки одгласи на фашизмот. Други ја обвинуваат левицата дека се обидува да направи политички капитал од трагедија.

Горчливиот спор е важен затоа што, според сегашните анкети, антиимиграциските партии од десната страна на италијанската политика се тие што ќе добијат најголема поддршка на изборите и ќе ја формираат следната влада.

На чело на сите е Џорџија Мелони, лидерка на тврдодесничарските Браќа на Италија, која е на пат да стане следниот премиер на земјата по гласањето на 25 септември. Тоа би означило радикална промена во италијанската политика, претставувајќи потенцијални ризици за економијата на земјата по период на стабилност под постојаното влијание на премиерот во заминување Марио Драги. Исто така, постојат стравувања дека десничарската коалиција би можела да го ослабне европското единство во чувствителен момент.

Критичарите на Мелони велат дека светот треба да се разбуди колку навистина се екстремни нејзините ставови, предупредувајќи на враќање во темните денови на фашизмот од 1930-тите. Медиумското покривање кое укажува дека новата италијанска влада треба да положи заклетва околу 100-годишнината од Маршот на Мусолини на Рим, ја зајакна поентата.

За високиот член на Демократската партија, Лаура Болдрини, критичарка и политички ривал на Браќата, Мелони „ја претставува екстремната десница во Италија која не се пресмета со своето минато“.

Болдрини рече: „Браќата на Италија се инфилтрирани од декларирани фашистички елементи“. Партијата „јасно сака затворено општество кое гледа кон минатото, додека Италија треба да гледа во иднината. Средновековните времиња завршија“.

Дали Мелони и нејзиното племе навистина се наследници на фашистите на Мусолини? И што ќе прават ако ја преземат власта оваа есен?

45-годишната Мелони влезе во политиката на 15 години како активист во Младинскиот фронт на италијанското социјално движење (MСИ). Станува збор за група која е формирана од екс-фашисти по Втората светска војна. Иако се сметаше за презентативна рака на движењето, MСИ одржуваше врски со екстремистите.

Мелони подоцна ја напушти централно-десничарската партија Народ на слободата на Силвио Берлускони во опозиција за да ја даде својата поддршка на технократот Марио Монти на изборите во 2013 година и ја основа Браќата на Италија. Браќата го задржаа симболот со пламен на MСИ во своето лого и ги ставија потомците на Мусолини како кандидати – иако дури и тие тврдат дека зборувањето за фашизам е застарено.

Партијата тврди дека нејзиното потекло во спротивставувањето на недемократски избран лидер покажува дека всушност е бранител на демократијата – спротивно на фашистичкиот авторитаризам. Браќата на Италија е исто така единствената партија што одби да ги поддржи последователните неизбрани влади во последниот законодавен дом – што кулминираше со нејзиното противење на големата коалиција на Драги.

Мелони минатата година во едно интервју рече дека во нејзината партија „нема место за оние кои се носталгични по фашизмот“.

Рафаеле Фито, европратеник за Браќата од Италија, рече дека неговите колеги останале во опозиција за време на владата на Драги „бидејќи за нас принципот е демократијата, која народот ја избира. Така, кога нè обвинуваат за фашизам, екстремизам, можеме да одговориме само со смеа, бидејќи нашите постапки и избори се токму спротивното“.

Но, имаше контроверзии. Минатата година еден европратеник на Браќата беше суспендиран откако во таен документарен филм беше прикажан како разговара за нелегално финансирање на состаноците со екстремисти кои изведуваа фашистички поздрави и правеа расистички шеги.

И со повлекувањето на пандемијата, имиграцијата – столбот на десничарските политички движења ширум светот – се врати како клучно прашање во италијанската политика.

Поморски блокади

Предлозите објавени по конференцијата на партијата Браќата во мај бараа имигрантите да бидат притворени во одредени области додека не го докажат својот случај на азил, поморска блокада и казни за бродовите за спасување на невладините организации.

Сојузник на Мелони и веројатен коалициски партнер е Матео Салвини, тврдиот антиимиграциски лидер на партијата Лига. Додека беше министер за внатрешни работи во претходната коалиција, Салвини водеше кампања против бродовите за спасување мигранти на невладини организации. Нему му беше судено за држење мигранти на чамци и многу од неговите напори да ги оспори операциите на невладините организации беа отфрлени од судовите.

Но, за време на оваа изборна кампања, Салвини веќе се осврна на прашањето за илегалните мигранти кои го преплавија прифатниот центар на островот Лампедуза за да го изнесе својот случај пред гласачите.

И покрај тоа, постојат причини да се мисли дека ако на крајот ја предводат следната влада, почудните планови на Браќата можеби никогаш нема да се остварат. Предлозите за имиграција на партијата веројатно ќе се судрат со меѓународните, поморските и законите на ЕУ.

Освен тоа, демократските институции и меѓународните обврски на Италија може да помогнат да се спречи таа да продолжи со драматични отстапувања.

„Наративот дека сме фашисти е бајка“, рече Фито. „И тоа е лошо за Италија и нејзиниот углед во странство“.

Некои академици се согласуваат. Ако десничарскиот сојуз на Мелони ја освои власта, тоа ќе биде „најдесничарската влада во историјата на Италијанската република“, рече Џовани Орсина, професор по политичка историја на Универзитетот Луис во Рим. Но, да ги опишете Браќата на Италија како фашисти или неофашисти, е „погрешно претставување“, додаде тој. „Можеби не ви се допаѓа Мелони и нејзините предлози. Но, фашизмот е само погрешна етикета“.

Меѓународните обврски на Италија – особено во рамките на ЕУ – оставаат малку простор за радикализам, рече Орсина. „Тоа е една причина зошто десничарската влада не е катастрофа, има малку простор за маневрирање“.

Други веруваат дека подемот на Браќата може да навести ера на десничарски авторитаризам со текот на времето. За Мауро Магати, професор по социологија на Католичкиот универзитет во Милано, тоа нема да биде затоа што Мелони води „фашистичко“ движење, туку затоа што нема да може да ги исполни своите ветувања пред јавноста.

Браќата од Италија собираат поддршка од слабо образованите гласачи кои се во економски проблеми, додека нудат решенија кои веројатно нема да бидат остварливи, рече тој. Наместо да се свртат кон центарот, гласачите во иднина би можеле да бараат уште потврди десничарски опции.

„Доколку на власт дојде десничарска влада, Браќата на Италија ќе мора да управува со незадоволството“, рече Магати. „Фактот дека нивните политики се многу слаби (значи) оваа несоодветност може да ослободи непредвидливи резултати“. (Политико)