Барање во ЕУ: Одбиените азиланти или ќе се вратат во своите земји – или ќе завршат во Руанда!

АТИНА — Грција предводи група од пет земји од ЕУ кои се залагаат мигрантите на кои им е одбиено правото да останат во блокот да бидат испратени во земји како Руанда уште од следната година.

Грчкиот министер за миграција, Танос Плеврис, во едно интервју изјави дека до првата половина на 2027 година, таканаречената Основна група нации – Данска, Австрија, Грција, Германија и Холандија – има за цел да воспостави пилот-проект за испраќање на одбиени баратели на азил во одредени земји надвор од блокот.

Тој додаде дека проектот треба да биде целосно оперативен до втората половина од годината – што се совпаѓа со преземањето на ротирачкото претседателство со Советот на ЕУ од страна на Грција во јули. Интервенцијата доаѓа во време кога Европа продолжува да се справува со децениската миграциска криза, која ја поттикна поддршката за популистичко-националистичките партии низ целиот континент.

Плеврис нагласи дека планот не подразбира воспоставување центри за враќање, туку ги одредува земјите за враќање.

„Не зборуваме за центри, во смисла дека некој чиј азил е одбиен е испратен во затворен објект во трета земја“, рече тој. „Ако вашиот азил е одбиен, или ќе се вратите во вашата земја на потекло или во трета земја надвор од ЕУ.“

Според двајца дипломати од ЕУ запознаени со прашањето, на кои им беше дадена анонимност за слободно да разговараат за ова прашање, првиот договор ќе биде со Руанда. Уганда и Узбекистан, исто така, се наводно во дискусија како можни земји за враќање.

Плеврис рече дека земјите што се разгледуваат веќе имаат големо мигрантско население и кампови за нивно сместување, додавајќи дека земјите од Основната група „се отворени за каква било рамка што земјите таму ја сакаат – без разлика дали сакаат да разговараат за кампови или за пошироки програми за интеграција“.

Руанда беше во центарот на разни планови за офшор миграција. Во 2022 година, Велика Британија објави контроверзен мултимилионски договор со Кигали за депортирање на баратели на азил во земјата за да се обработат нивните барања. Шемата беше напуштена по години правни предизвици.

Распоредот предложен од Плеврис може да биде амбициозен, со оглед на тоа што неколку клучни елементи од договорот остануваат нерешени. Министерот рече дека членовите на Основната група во моментов се во разговори со меѓународни организации за воспоставување процеси на следење што ќе обезбедат почитување на човековите права во трети земји во кои ќе бидат депортирани мигрантите.

„Очигледно, нема да го пренесеме ова овластување на друго место“, додаде тој. „Сакаме да имаме експертиза и присуство на меѓународни организации, но одговорноста е на петте земји, заеднички.“

Финансирањето на планот – прашање кое може да биде спорно кај гласачите – исто така ќе мора да дојде од Основната група. „Сакаме да имаме финансиски реалистичен проект“, рече Плеврис, додавајќи дека членовите на групата сакаат Комисијата на крајот да има активна улога во процесот.

Министерот призна дека планот нема да доведе до тоа огромен број мигранти да бидат преместени во трети земји.

„Всушност, тоа е уште еден начин на вршење притисок што би можел да ги зголеми доброволните враќања“, рече тој. „Тоа е невиден потфат. Иако другите земји се обидоа со нешто слично во минатото, ова е прв пат да се обидеме да го направиме откако беше донесена регулативата на ЕУ.“

Во четврток, на состанокот на министрите за внатрешни работи на ЕУ, Плеврис ќе го поднесе и планот на Грција за справување со итни миграциски притисоци – привремено суспендирање на барањата за азил за новодојдените луѓе. Грчкиот премиер Киријакос Мицотакис првпат ја презентираше оваа идеја во колумна објавена на POLITICO откако десетици илјади мигранти ја преминаа границата во шпанската северноафриканска територија Сеута.

„Миграцијата од ЕУ ќе функционира само кога ќе се управува со миграциските текови на Европа“, рече Плеврис, додавајќи дека на блокот му е потребен механизам за справување со вонредни ситуации.

Грција постојано е обвинувана за кршење на прописите на ЕУ за наводни нелегални враќања на мигранти.

„Грција ги штити своите граници во согласност со меѓународното право и искрено вели дека нема да му се извинува на никого за заштита на своите граници“, додаде министерот.

Плеврис, кој изрази тврдокорни ставови за миграцијата, ја изрази својата поддршка и восхит за пристапот на американскиот претседател Доналд Трамп по ова прашање.

„Тој го даде импулсот што доведе до промена во миграциската политика и, во суштина, им помогна на многу групи – вклучително и на нас – кои се залагаа за построга имиграциска политика, да видат како таа се спроведува во пракса“, рече Плеврис.

Тој исто така потврди дека европските обвинители истражуваат како Грција ги искористила средствата од ЕУ за изградба на кампови за мигранти.

„Од нас беа побарани податоци и информации во врска со ревизиите и ние ги доставивме, но оттогаш немаше никакви нови случувања“, додаде тој. (Политико)