Администрацијата на Трамп воведува нови санкции против Меѓународниот кривичен суд

Администрацијата на Трамп воведе нови санкции против Меѓународниот кривичен суд (МКС), објави во петокот државниот секретар Марко Рубио.

„Денес, Соединетите Држави воведуваат санкции против Меѓународниот кривичен суд“, рече Рубио во видео-порака објавена на социјалните мрежи. „Ќе ги забраниме трансакциите со овој суд-одметник, ќе им ги пресечеме ресурсите и ќе ја парализираме нивната способност да дејствуваат против нас, бидејќи нашата порака е јасна: Соединетите Држави и американскиот народ не подлежат на јурисдикцијата на овој лажен МКС.“

Тој додаде: „Или МКС ќе престане со заканите, или ние ќе ставиме крај на МКС.“

Објавата на Рубио уследи неколку часа откако поранешниот судија на МКС, Наванатем „Нави“ Пилај, ја доби Нобеловата награда за мир за 2026 година.

Aдминистрацијата на Трамп долго време е жесток противник на МКС, поради повиците судот да се обиде да ги гони американските функционери и сојузници. Санкциите се дел од пошироките напори на администрацијата на Трамп за слабеење на меѓународните институции и правила, за кои претседателот Доналд Трамп смета дека го загрозуваат влијанието на САД.
Санкциите би создале неколку оперативни предизвици за МКС, вклучително и исплатата на персоналот, пристапот до ИТ-услуги и одржувањето на објектите за притвор.

„Длабоко е за жалење што Соединетите Држави најавија намери за воведување санкции. ЕУ тесно ќе соработува со МКС за да се осигура дека тој ќе продолжи ефективно да функционира“, напиша Европската комисија, извршното тело на Европската унија, во соопштението по објавата. „Бидејќи постои одложување од шест месеци пред мерките да стапат на сила, има простор за дијалог.“

Холандскиот министер за надворешни работи Том Берендсен побара од Европската комисија да подготви таканаречен „статут за блокирање“ – правна мерка што ефективно би го спречила спроведувањето на санкциите во рамките на Европската унија.

Сепак, еден дипломат од ЕУ, кој сакаше да остане анонимен бидејќи не е овластен јавно да зборува за ова прашање, изјави дека во ЕУ не постои подготвеност за „итно активирање“ на статутот за блокирање, пишува „Политико“.

„Санкциите ќе стапат на сила дури по шест месеци, што остава простор за понатамошен дијалог“, рече дипломатот. Министрите за надворешни работи на ЕУ треба да разговараат за американските санкции за време на состанокот во Луксембург во понеделник. Висок функционер на ЕУ, кој исто така сакаше да остане анонимен, додаде дека Брисел ќе го следи примерот на Хаг при воведувањето на какви било потенцијални мерки.

„Во текот на изминатите неколку месеци, бевме во контакт со Американците на речиси сите дипломатски нивоа за да јасно ставиме до знаење дека Меѓународниот кривичен суд е клучен за меѓународниот правен поредок“, изјави холандскиот премиер Роб Јетен на прес-конференција во Хаг во петокот, неколку часа пред да бидат објавени санкциите.

По изјавата на Рубио, Јетен зазеде порешителен став. „Ќе направиме сè што е во наша моќ во следните шест месеци за да водиме отворени разговори и целосни преговори со сите вклучени страни, со цел да се спречи спроведувањето на овие најавени санкции до април следната година“, им рече тој на новинарите.

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, против кого е издаден налог за апсење од Меѓународниот кривичен суд поради обвинувања за воени злосторства во Газа и кој е жесток противник на судот, ги поздрави американските санкции, наведувајќи на социјалните мрежи дека „Меѓународниот кривичен суд не е суд. Тоа е политичко тело кое претставува морална закана за демократиите што го почитуваат законот ширум светот, како и за самата идеја за национален суверенитет“.

Минатата година, администрацијата на Трамп воведе санкции против двајца судии на Меѓународниот кривичен суд поради нивните „политизирани и нелегитимни дејствија против Израел“.

Независно од тоа која партија е на власт, САД долго време имаат затегнати односи со Меѓународниот кривичен суд. Сепак, Трамп покажа особена непријателски став кон овој меѓународен суд.

И неговата прва и неговата втора администрација во повеќе наврати воведуваа санкции против Меѓународниот кривичен суд или против неговите функционери.